'Cô giáo' khuyết tật 15 năm nuôi dưỡng ước mơ cho học trò nghèo
Không thể đứng trên bục giảng như ước mơ thuở nhỏ, chị Phạm Thị Lý (thôn Đỗ Xá, xã Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên) vẫn tìm được cách đến với việc dạy học theo một con đường đặc biệt. Hơn 15 năm qua, tại căn nhà nhỏ của mình, người phụ nữ bị liệt 2 chân đã kiên trì mở lớp học miễn phí, đồng hành cùng hàng trăm em nhỏ...

Lớp học của chị Phạm Thị Lý vẫn sáng đèn mỗi tối.
Ước mơ không khép lại sau những biến cố
Những buổi tối ở căn nhà nhỏ tại thôn Đỗ Xá thường rộn ràng hơn khi các em nhỏ lần lượt mang sách vở đến học. Tiếng đọc bài, tiếng đánh vần, những câu hỏi ngây thơ và cả tiếng cười trong trẻo khiến không gian vốn yên tĩnh trở nên ấm áp. Ở đó, chị Phạm Thị Lý ngồi bên bàn học, kiên nhẫn hướng dẫn từng em làm bài, giải đáp những điều các em chưa hiểu.
Không có bục giảng, bảng đen, phấn trắng hay tấm bằng sư phạm nhưng chị đã trở thành người đồng hành quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh tiểu học trong xóm. Các em trìu mến gọi chị là cô giáo, có em thân thương gọi là "mẹ Lý".
Ít ai biết rằng, để có được những buổi học bình dị hôm nay, chị Lý đã trải qua một hành trình nhiều mất mát. Đằng sau sự kiên nhẫn với học trò là tuổi trẻ từng đối diện với những biến cố tưởng như không còn lối ra.
Sinh năm 1983, là con út trong gia đình có 3 anh chị em, từ nhỏ, sức khỏe của Lý đã không tốt. Dẫu vậy, cô bé vẫn nuôi ước mơ trở thành giáo viên, được đứng trên bục giảng và truyền đạt kiến thức cho học trò.

Đôi chân chị Lý (trái) bị liệt và không thể tự di chuyển được.
Khi Lý mới lên 5 tuổi thì người bố qua đời. Một mình mẹ tần tảo, chạy vạy lo từng bữa ăn, nuôi 3 người con khôn lớn. Thấu hiểu những nhọc nhằn của mẹ, anh chị em Lý đều cố gắng học tập, mong sau này có thể tự lập và đỡ đần gia đình.
Tốt nghiệp THPT, Lý đăng ký thi vào ngành Sư phạm. Lần đầu chưa đạt kết quả như mong muốn, chị quyết tâm ôn tập để tiếp tục thử sức trong kỳ thi năm sau. Với cô gái trẻ khi ấy, giảng đường sư phạm không chỉ là lựa chọn nghề nghiệp mà còn là con đường thực hiện ước mơ đã ấp ủ từ thuở nhỏ.
Thế nhưng, chỉ vài tháng sau, biến cố bất ngờ ập đến. Mẹ chị qua đời trong một vụ tai nạn. Sự mất mát quá lớn khiến Lý suy sụp tinh thần, bệnh tim tái phát. Chị phải trải qua một ca phẫu thuật để giữ lại sự sống. Nhưng biến chứng sau ca mổ đã khiến đôi chân của chị bị liệt hoàn toàn.
Từ một cô gái từng hy vọng được bước lên bục giảng, Lý phải làm quen với cuộc sống không thể đi lại. Những dự định về học tập, nghề nghiệp gần như khép lại. Ước mơ trở thành giáo viên tưởng chừng cũng theo đó mà dừng lại.
Cơ duyên đưa chị Lý đến với công việc dạy học bắt đầu từ năm 2010. Khi ấy, một người thân có việc phải đi công tác, không có điều kiện trông nom nên gửi con ở nhà chị. Trong thời gian cháu ở cùng, chị tranh thủ hướng dẫn cháu học bài, ôn lại kiến thức trên lớp và chuẩn bị bài cho ngày hôm sau.
Ban đầu, chị chỉ nghĩ đơn giản mình giúp người thân trông nom, kèm cặp trẻ nhỏ lúc bố mẹ bận công việc. Không ngờ, sau một thời gian được chị hướng dẫn, việc học của đứa trẻ có những chuyển biến tích cực. Thấy vậy, các gia đình hàng xóm cũng bắt đầu nhờ chị kèm con. Rồi đến các cháu của anh chị em họ, người quen trong xóm. Cứ thế, số lượng học sinh tăng dần, hình thành lớp học miễn phí tại nhà.
Đến nay, lớp học thường xuyên có khoảng 20 học sinh tiểu học. Các em được chia thành các nhóm học khác nhau vào mỗi buổi tối. Mỗi em thường học khoảng 2-3 buổi mỗi tuần, tùy theo nhu cầu và lịch học ở trường.

Khu vực đặt bếp được bố trí thấp để chị Lý có thể nấu nướng.
Việc chia nhỏ các ca học giúp chị Lý có thể theo sát từng em, biết em nào còn yếu môn gì, phần kiến thức nào chưa nắm chắc để hướng dẫn thêm. Các em đến lớp chủ yếu để ôn tập bài cũ, hoàn thành bài tập được giao, chuẩn bị bài mới và giải đáp những thắc mắc trong quá trình học.
"Mỗi buổi học bắt đầu từ những cuốn sách giáo khoa, quyển vở còn dang dở và những bài toán, bài tập mà các em chưa giải được. Có em làm bài khá nhanh, có em phải được hướng dẫn nhiều lần mới hiểu. Tôi phải kiên nhẫn giải thích, gợi mở từng bước để các em tự tìm ra đáp án. Điều tôi quan tâm không chỉ là kết quả cuối cùng mà còn là việc các em hiểu bài và tự tin hơn khi đến trường", chị Lý chia sẻ.
Với nhiều đứa trẻ, những buổi học tại nhà chị Lý đã trở thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt hằng tuần. Các em không chỉ đến để hoàn thành bài tập mà còn thoải mái hỏi những điều chưa hiểu, kể chuyện ở lớp hay chia sẻ niềm vui khi đạt điểm tốt.
Chị Lý kể, mỗi khi các em vui vẻ khoe hôm trước được cô giáo khen, lên lớp trả lời được câu hỏi hoặc đạt điểm cao nhờ đã chuẩn bị bài ở nhà, chị cũng thấy vui lây. "Mục đích ban đầu của mình chỉ là thay bố mẹ các cháu hướng dẫn các cháu học bài cô giao, chuẩn bị bài cho ngày hôm sau. Khi các con kể hôm qua được điểm cao, được cô giáo khen, mình cũng cảm thấy vui cùng các con", chị chia sẻ.
Không nhận học phí
Điều đặc biệt ở lớp học của chị Lý không chỉ nằm ở hoàn cảnh của người đứng lớp mà còn ở việc suốt nhiều năm qua, chị chưa từng thu học phí của các em. Bản thân không có công việc ổn định, sức khỏe lại không tốt, hằng tháng chị vẫn phải đến bệnh viện thăm khám và lấy thuốc. Cuộc sống vì thế không tránh khỏi những khó khăn. Thế nhưng, khi phụ huynh ngỏ ý gửi tiền để cảm ơn công sức kèm cặp con, chị đều từ chối.
Với chị, các em đến học đã là niềm vui. Chị không muốn chuyện tiền bạc trở thành rào cản khiến gia đình nào đó ngần ngại khi muốn gửi con đến nhờ hướng dẫn học tập. Sự tin tưởng của phụ huynh cũng là động lực để chị duy trì lớp học. "Tôi nghĩ phụ huynh tin tưởng thì mới gửi con đến. Có những người nói rằng con họ tiến bộ hơn, học tập tốt hơn. Nghe được những điều ấy, tôi cảm thấy rất vui", chị Lý bộc bạch.


Chị Lý tận tình chỉ bảo trẻ trong quá trình dạy học.
Chị cũng không giấu giếm rằng mình chưa từng được đào tạo qua trường lớp sư phạm. Vì thế, chị không muốn tự nhận mình là giáo viên theo đúng nghĩa nghề nghiệp chuyên môn. Để có thể hướng dẫn các em tốt hơn, chị chủ động tìm tòi kiến thức trên internet, đọc thêm sách chuyên môn, đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ những anh chị đang công tác trong ngành Giáo dục, đặc biệt là giáo viên tiểu học.
Với chị Lý, khó khăn lớn nhất trong quá trình dạy học là việc di chuyển. Không thể đi lại bằng đôi chân của mình, chị phải sắp xếp chỗ ngồi, sách vở và việc hướng dẫn sao cho thuận tiện. Tuy nhiên, các em đều ở lứa tuổi tiểu học, khá tự giác. Khi cần hỏi bài, các em chủ động mang sách vở đến chỗ chị.
Một điều thú vị là lớp học không chỉ có sự hướng dẫn từ người lớn mà còn hình thành thói quen giúp đỡ lẫn nhau giữa các học sinh. Những em học lớp lớn, đã nắm chắc kiến thức có thể hỗ trợ các em nhỏ hơn. Trong lúc chị đang hướng dẫn một học sinh, những em khác có thể cùng nhau trao đổi, giải thích bài tập hoặc nhắc nhau hoàn thành phần việc được giao.

Những đứa trẻ mỗi tối vẫn được chị Lý dạy học.
Mỗi khi đến tháng 11, khi những lời tri ân thầy cô bắt đầu xuất hiện ở các trường học, lớp học của chị Lý cũng có một không khí riêng. Các em nhỏ thường nhắc đến ngày 20/11, có em đến chúc mừng chị bằng những lời nói hồn nhiên. Trong suy nghĩ của các em, chị Lý cũng là một cô giáo, người vẫn thường xuyên hướng dẫn, bảo ban các em học tập.
Thế nhưng, khi được hỏi về cảm xúc nếu được các em gọi là cô giáo trong dịp 20/11, chị Lý lại khá khiêm tốn. "Thực ra, tôi chưa bao giờ nghĩ mình là một cô giáo. Tôi chỉ nghĩ mình là người đồng hành cùng các cháu, giống như bố mẹ, cô bác trong gia đình hướng dẫn các cháu học thôi", chị tâm sự.
Hơn 15 năm kể từ ngày bắt đầu kèm cặp những đứa trẻ đầu tiên, cuộc sống của chị đã có thêm một niềm vui và một lý do để mỗi ngày trở nên ý nghĩa. Không thể đứng trên bục giảng, chị vẫn tìm được cách sống với tình yêu dành cho sách vở và trẻ nhỏ. Với chị, gieo những hạt mầm tri thức, đồng hành cùng những ước mơ nhỏ bé và trao đi sự tử tế chính là điều ý nghĩa nhất trong cuộc sống vốn bộn bề khó khăn.

