Cô giáo vùng cao 'níu chân' học trò trước ngưỡng cửa tảo hôn

Từ một sáng kiến nhỏ là câu lạc bộ tuyên truyền chống tảo hôn, cô đã cùng nhà trường góp phần thay đổi nhận thức, giữ vững sĩ số và mở rộng cánh cửa học tập cho nhiều em học sinh dân tộc Mông, Dao nơi đây.

Cô Dương Kim Ngân, tấm gương của cô giáo trẻ ở Hồng Thái, việc khuyến khích, hỗ trợ giáo viên vùng cao chủ động xây dựng mô hình tuyên truyền, tư vấn tâm lý, chống tảo hôn

Hành trình của cô giáo trẻ ở xã vùng cao

Tốt nghiệp ngành Sư phạm Toán, trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên từ năm 2016. Cô giáo Dương Kim Ngân tình nguyện lên công tác tại trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Hồng Thái, xã Hồng Thái và gắn bó với ngôi trường này cho tới nay.

Hồng Thái là xã vùng cao còn nhiều khó khăn của tỉnh Tuyên Quang, cách trung tâm tỉnh khoảng 160 km, học sinh chủ yếu là người dân tộc Mông, Dao, đời sống vật chất và tinh thần của các em còn nhiều thiếu thốn.

Do ảnh hưởng phong tục, tập quán, không ít em đến tuổi thiếu niên đã đứng trước sức ép nghỉ học, lập gia đình sớm. Nhiều bố mẹ đi làm nương rẫy hoặc làm ăn xa, con cái thiếu sự quan tâm, chia sẻ; khi gặp khó khăn trong học tập, trong tình cảm, các em dễ chán nản, nảy sinh ý định bỏ học. Chính từ những câu chuyện cụ thể trong lớp, trên đường đến trường và trong những lần tới thăm nhà học sinh, cô Ngân nhận ra: Nếu không có cách tiếp cận phù hợp, nhiều em sẽ rời trường vĩnh viễn.

Câu lạc bộ chống tảo hôn trên tinh thần “phòng” hơn “chống"

Năm 2021, khi nhà trường tổ chức mô hình bán trú, để duy trì sĩ số, cô Ngân đề xuất thành lập Câu lạc bộ tuyên truyền chống tảo hôn với mục tiêu rất rõ: tư vấn, hỗ trợ học sinh tiếp tục đi học, nâng cao hiểu biết pháp luật và kỹ năng sống. Câu lạc bộ được thành lập từ chính những học sinh tự nguyện tham gia, đồng thời tích cực vận động, kéo gần những bạn đang có nguy cơ nghỉ học.

Câu lạc bộ thường xuyên đến từng lớp chiếu video về tảo hôn, tổ chức sân khấu hóa, hỏi đáp pháp luật, giao lưu với những tấm gương vượt khó, qua đó giúp học sinh hiểu rõ quy định độ tuổi kết hôn, hệ lụy của việc lấy chồng, lấy vợ sớm. Nhiều em sau khi tham gia đã trở thành tuyên truyền viên nòng cốt, cùng cô giáo đến từng nhà vận động bạn bè quay lại trường.

Từ khi câu lạc bộ hoạt động, cô Ngân đã trực tiếp “níu chân” được ít nhất 6 em không bỏ học để kết hôn sớm. Những năm gần đây, nhà trường không còn trường hợp học sinh bỏ học để lấy vợ, lấy chồng. Đó là một kết quả rất đáng ghi nhận ở địa bàn vùng cao còn nhiều tập quán lạc hậu.

Đằng sau con số là những cuộc vận động đầy kiên trì. Khó quên nhất với cô Ngân là trường hợp một nữ sinh định nghỉ học ngay đầu lớp 9 để lấy chồng sau lễ hội Mù Là. Lần thứ nhất tới nhà, cô cùng đồng nghiệp và học sinh giải thích rất kỹ quy định pháp luật và tác hại của tảo hôn, nhưng em vẫn không đổi ý, thậm chí bỏ sang nhà bạn trai ở tỉnh khác. Không bỏ cuộc, cô tiếp tục phối hợp với địa phương và gia đình bên trai, kiên trì vận động tới lần thứ ba, nữ sinh mới quyết định trở lại trường và hoàn thành chương trình THCS.

Cô Ngân tới nhà học sinh thăm hỏi, động viên em đi học trở lại

Cô chia sẻ, chìa khóa của những cuộc vận động ấy là sự gần gũi, thấu hiểu: từ việc trò chuyện với học sinh mỗi ngày, đến những chuyến đi vào tận bản làng, ngồi cùng gia đình bên bếp lửa, nói với phụ huynh bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu, tôn trọng phong tục nhưng kiên trì bảo vệ quyền được học tập của trẻ em.

Từ câu chuyện của cô Dương Kim Ngân cho thấy, để hạn chế tảo hôn, chống bỏ học ở học sinh vùng dân tộc thiểu số, cùng với các chương trình, dự án và chính sách hỗ trợ của Nhà nước, rất cần những mô hình mềm dẻo, gần gũi ngay tại nhà trường. Một câu lạc bộ nhỏ, vài hoạt động ngoại khóa, những chuyến đi vận động từng nhà, nếu được tổ chức bài bản, kiên trì, có thể đem lại thay đổi rất cụ thể, đo đếm được bằng từng học sinh tiếp tục đến lớp.

Phương Anh