Cô giáo vùng cao và những mái ấm được dựng lên từ yêu thương
Hơn 20 năm đứng lớp, cô giáo Hoàng Thị Thu Dần, giáo viên âm nhạc kiêm Tổng phụ trách Đội Trường PTDT bán trú Tiểu học Cốc Lầu (Lào Cai), không chỉ giúp học trò vùng cao tự tin thể hiện bản thân mà còn kết nối những tấm lòng nhân ái, dựng mái nhà cho năm anh em mồ côi.
Năm 2026, cô là một trong 34 nhà giáo tiêu biểu được tuyên dương trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” tại Hà Nội.
Trong một tiết học gần đây, cô Dần đã bật khóc trước lớp khi chứng kiến những khó khăn của học trò trong tiếp nhận kiến thức. Nhiều em còn hạn chế về ngôn ngữ, cần được giảng giải nhiều lần mới hiểu bài. Những câu hỏi ngây ngô của các em khiến cô nhận ra khoảng cách về điều kiện học tập và cơ hội phát triển giữa học sinh vùng cao với bạn bè ở những nơi thuận lợi hơn.
“Điều khiến tôi day dứt không phải là học sinh chưa tiếp thu được một bài học, mà là cảm giác mình chưa làm được nhiều hơn cho các em”, cô chia sẻ.

Cô giáo Hoàng Thị Thu Dần có hơn 20 năm gắn bó với nghề giáo, trong đó có nhiều năm đồng hành cùng học sinh vùng cao tại Trường PTDT bán trú Tiểu học Cốc Lầu (Lào Cai). Ảnh: NVCC
Hơn 20 năm nâng đỡ những ước mơ
Đến với nghề giáo từ tình yêu âm nhạc, trẻ thơ và niềm tin giáo dục có thể thay đổi cuộc đời, cô Dần đã có hơn 20 năm gắn bó với bục giảng. Tại Cốc Lầu, nơi phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, cô càng thấu hiểu những thiệt thòi mà học trò phải đối mặt: thiếu thốn vật chất, rào cản ngôn ngữ và ít cơ hội tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Với cô Dần, dạy học không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là hành trình giúp mỗi học sinh nhận ra khả năng của mình. Ảnh: NVCC
Nhiều học sinh từng rụt rè, ngại giao tiếp nay đã mạnh dạn biểu diễn văn nghệ, tham gia hoạt động tập thể và bày tỏ suy nghĩ. Có em sau này trưởng thành, trở thành người có ích cho xã hội, thậm chí quay lại làm đồng nghiệp của cô.
Để đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của học sinh, cô không ngừng trau dồi chuyên môn, theo học thạc sĩ âm nhạc và tham gia đào tạo công tác Đội. Theo cô, người giáo viên cần liên tục học hỏi, đổi mới phương pháp, đồng thời hiểu tâm lý và tôn trọng sự khác biệt của từng học trò.
Trong các tiết học âm nhạc, cô tổ chức hoạt động hát, múa, trò chơi, biểu diễn nhóm để học sinh có cơ hội giao tiếp và thể hiện bản thân. Cô cũng ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm giảng dạy và trí tuệ nhân tạo nhằm làm bài học sinh động, gần gũi hơn.

Cô Dần cũng ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm giảng dạy và trí tuệ nhân tạo nhằm làm bài học sinh động, gần gũi. Ảnh: NVCC
Với vai trò Tổng phụ trách Đội, cô tổ chức nhiều sân chơi như văn nghệ, hội thi nghi thức Đội, Rung chuông vàng, phát thanh măng non và giáo dục kỹ năng sống. Điều cô quan tâm không phải chỉ là tìm ra những học sinh nổi bật, mà là tạo cơ hội để nhiều em được tham gia, được thử sức và tiến bộ.
“Tôi hay nói với học sinh rằng không nhất thiết phải là người giỏi nhất, nhưng phải mạnh dạn và trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình mỗi ngày”, cô kể.
Trường học là ngôi nhà thứ hai
Ở trường bán trú, trách nhiệm của giáo viên không dừng lại sau mỗi tiết học. Nhiều học sinh Cốc Lầu phải ở lại trường từ thứ Hai đến thứ Sáu; có em mới vào lớp Một đã phải làm quen với cuộc sống xa gia đình.
Bởi vậy, thầy cô còn chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ, hướng dẫn vệ sinh cá nhân, nền nếp sinh hoạt và kỹ năng tự phục vụ. Cô Dần vẫn thường dặn học trò: “Bán trú là nhà, thầy cô là cha mẹ, bạn bè là anh em”.
Cô mong các em không chỉ biết đọc, biết viết, biết tính toán mà còn biết giao tiếp, hợp tác, tự chăm sóc bản thân và yêu thương mọi người. Để làm được điều đó, người giáo viên phải gần gũi, kiên nhẫn, thấu hiểu hoàn cảnh và đặc điểm văn hóa của học sinh.
“Với học sinh bán trú, người thầy, người cô không chỉ dạy chữ mà còn hướng dẫn các em những điều nhỏ bé trong cuộc sống. Chính những điều ấy góp phần hình thành thói quen và nhân cách”, cô chia sẻ.
Một trong những câu chuyện khiến cô Dần nhớ mãi là hoàn cảnh của 5 anh em cùng học tại trường. Bố các em mất do tai nạn lao động, mẹ qua đời trong thời gian đi làm ăn xa vào đợt dịch Covid-19. Sau biến cố, năm đứa trẻ phải nương tựa vào nhau để tiếp tục cuộc sống.
Thương các em, cô Dần đã kết nối với những nhà hảo tâm, vận động hỗ trợ xây dựng một ngôi nhà để năm anh em có nơi ở ổn định. Suốt 5 năm qua, cô vẫn quan tâm, hỗ trợ các em trong học tập và sinh hoạt.
Từ những đứa trẻ chịu nhiều mất mát, các em dần trưởng thành, tự tin hơn. Một em hiện còn tham gia Ban chỉ huy Liên đội của trường.

Cô Dần kết nối các nhà hảo tâm hỗ trợ xây dựng mái nhà cho 5 anh em mồ côi, đồng thời tiếp tục đồng hành cùng các em trong học tập và cuộc sống. Ảnh: NVCC
“Mỗi lần nhìn thấy các em tiến bộ, tôi lại thấm thía rằng đôi khi điều một đứa trẻ cần không chỉ là một bài học, mà còn là một bàn tay chìa ra đúng lúc để các em có thêm niềm tin vào cuộc sống”, cô nói.
Từ những trải nghiệm ấy, cô cho rằng giáo viên vùng cao cần có tình yêu thương, sự kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm. Tuy nhiên, tình thương phải đi cùng chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, khả năng thấu hiểu tâm lý và tổ chức hoạt động phù hợp. Đặc biệt, giáo viên cần tôn trọng bản sắc văn hóa, nhìn thấy điểm mạnh của từng học sinh thay vì chỉ chú ý đến những em nổi trội.
“Chúng ta không thể lựa chọn nơi sinh ra cho học trò, nhưng có thể góp phần mở ra những cơ hội tốt đẹp hơn cho nơi các em đến trong tương lai”, cô chia sẻ.
Danh hiệu là động lực để tiếp tục cống hiến
Năm 2026, từ 190 hồ sơ được đề cử, cô Hoàng Thị Thu Dần là một trong 34 nhà giáo được lựa chọn tuyên dương trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” tại Hà Nội. Chương trình do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Bộ GD-ĐT phối hợp với Tập đoàn Thiên Long tổ chức.

Cô Dần nhận giấy khen từ chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” tại Hà Nội. Ảnh: NVCC
Trước đó, cô từng nhận Bằng khen của Hội đồng Đội Trung ương về thành tích Tổng phụ trách Đội giỏi toàn quốc và Giải thưởng “Cánh én hồng” năm 2025. Cô là đại diện duy nhất của tỉnh Lào Cai nhận giải thưởng này trong năm đó.

Điều cô Dần mong muốn là trẻ em vùng cao có cơ hội tiếp cận nền giáo dục chất lượng, được phát triển năng lực nhưng vẫn gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Ảnh: NVCC
Với cô Dần, những danh hiệu là sự ghi nhận đáng quý, đồng thời cũng là động lực để tiếp tục gắn bó với học trò. Hiện cô vừa nuôi hai con gái, vừa dành sự quan tâm cho những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Cô cũng biết ơn người mẹ đã trở thành điểm tựa cho mình sau khi bố qua đời.
Thời gian tới, cô dự định tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ, phát triển hoạt động trải nghiệm và giáo dục kỹ năng sống; đồng thời kết nối thêm nguồn lực xã hội để hỗ trợ học sinh. Điều cô mong mỏi là trẻ em vùng cao có cơ hội tiếp cận nền giáo dục chất lượng, được phát triển năng lực, ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ nhưng vẫn gìn giữ tiếng nói và bản sắc văn hóa dân tộc.
“Trẻ em vùng cao không hề thiếu ước mơ hay năng lực. Điều các em cần là những cơ hội công bằng để phát triển”, cô nói.
Hơn 20 năm trước, khi còn là học trò, cô Dần từng được thầy giáo chủ nhiệm nhắn nhủ: thầy không mong em trở thành người thành đạt, nhưng mong em trở thành người tử tế và có tri thức. Lời dặn ấy theo cô suốt hành trình làm nghề và giờ đây được cô gửi gắm đến những học trò của mình.
“Với tôi, thành công lớn nhất của một người giáo viên không phải là có bao nhiêu học trò nhớ đến tên mình, mà là đã góp phần giúp bao nhiêu đứa trẻ tự tin bước đi trên con đường tương lai của chính các em”, cô chia sẻ.


