Có hay không khả năng Thủ tướng Nhật Bản giải tán Hạ viện?
Bắt đầu từ sáng nay 11/01, trong chính giới Nhật Bản, bao gồm cả nội bộ đảng cầm quyền Tự do Dân chủ (LDP), rộ lên những nhận định và đồn đoán về việc Thủ tướng nước này sẽ giải tán Hạ viện ngay trong kỳ họp Quốc hội đầu tiên của năm 2026.
Trước thềm kỳ họp Quốc hội đầu tiên của năm 2026, dự kiến khai mạc vào ngày 23/1, trả câu hỏi về khả năng giải tán Hạ viện để bầu cử trước thời hạn, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh “nếu không có ổn định chính trị, sẽ khó thực hiện các chính sách kinh tế, ngoại giao và an ninh”. Phát ngôn này ngay lập tức đã “châm ngòi” cho những nhận định mang tính chia rẽ sâu sắc trong nội bộ chính giới Nhật Bản.
Tòa nhà quốc hội Nhật Bản
Liên quan vấn đề này, ông Yoshimura Hirofumi - Chủ tịch đảng Duy Tân (Ishin no Kai) trong liên minh cầm quyền, cho biết trong cuộc gặp với bà Takaichi vào hôm 9/1, nhà lãnh đạo Nhật Bản đã không đề cập việc giải tán Hạ viện, nhưng cũng không thể loại trừ những thay đổi vào phút chót.
Trong khi đó, cựu Thủ tướng Noda Yoshihiko – Chủ tịch đảng Dân chủ lập hiến -đối lập lớn nhất Nhật Bản, lại nhận định việc giải tán Hạ viện là cơ hội để thay đổi đảng cầm quyền và khẳng định sẽ nỗ lực để giành vị thế đa số trong Quốc hội.
Về phần mình, ông Tamaki Yuichiro – Chủ tịch đảng Dân chủ nhân dân – ứng cử viên tiềm năng được LDP lựa chọn khi mở rộng liên minh cầm quyền, lại cho rằng giải tán Hạ viện sẽ gây khó khăn cho việc thông qua Dự toán ngân sách năm 2026 ngay trong năm tài chính 2025 (tính từ 1/4/2025 đến 31/3/2026), đồng thời cho rằng quyết định này đi ngược lại với cam kết giữa hai đảng.
Các đảng đối lập chủ yếu khác cũng bày tỏ sự ngạc nhiên trước động thái này, trong khi ngay trong nội bộ LDP, thông tin về khả năng Hạ viện bị giải tán cũng lan rộng nhanh chóng, thậm chí, có ý kiến cho rằng đây là đặc quyền của Thủ tướng và việc giải tán Hạ viện trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ đối với Chính phủ đang tăng cao như hiện nay là có thể chấp nhận được.
Tuy nhiên, giới quan sát vẫn rất thận trọng khi cho rằng việc giải tán Hạ viện để bầu cử sớm vào thời điểm hiện nay vẫn rất rủi ro đối với LDP và cá nhân Thủ tướng Takaichi, khi dự toán ngân sách 2026 vẫn chưa được thông qua, kèm theo đó sẽ là nguy cơ về một “khoảng trống quyền lực” và những bất ổn mới trên chính trường Nhật Bản trong thời gian tới.
