Cơ hội nào cho đảng Dân chủ đảo chiều cục diện tại Quốc hội Mỹ?

Cử tri bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại bang Michigan, Mỹ ngày 3/11/2026. Ảnh: Kyodo/TTXVN phát

Kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, mới chỉ có 3 lần cả hai viện Quốc hội Mỹ đồng loạt chuyển quyền kiểm soát từ đảng này sang đảng khác trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, vào các năm 1946, 1994 và 2006. Điểm chung của những cuộc bầu cử này là cử tri đều mong muốn có sự thay đổi hoặc bày tỏ sự bất mãn đối với tổng thống đương nhiệm. Năm nay, cả hai yếu tố này đều hiện diện và đảng Dân chủ đang tìm cách tận dụng lợi thế đó.

Theo hãng tin AP, các chiến lược gia của cả hai đảng đều nhận định đảng Dân chủ có nhiều khả năng giành lại thế đa số tại Hạ viện. Khi bắt đầu nhiệm kỳ Quốc hội hiện nay, đảng Cộng hòa chỉ chiếm ưu thế với cách biệt sít sao, 220 ghế so với 215 ghế của đảng Dân chủ.

Tuy nhiên, quy mô thay đổi vẫn là điều chưa thể xác định. Đảng Dân chủ đang nhắm tới hơn 60 khu vực bầu cử, trong đó có nhiều địa bàn mà Tổng thống Donald Trump từng giành chiến thắng với cách biệt hai chữ số. Dù vậy, việc phân chia lại các khu vực bầu cử, cùng sự phân hóa sâu sắc giữa các khu vực đô thị và nông thôn tại Mỹ, khiến số lượng cuộc đua có tính cạnh tranh cao hiện nay ít hơn so với một số kỳ bầu cử trước đây. Năm 2018, khi quyền kiểm soát Hạ viện đổi sang đảng Dân chủ, đảng này đã giành thêm 40 ghế.

Một số cuộc đua tại các địa phương có thể cung cấp những tín hiệu ban đầu về cục diện bầu cử. Tại Khu vực bầu cử số 1 của bang Pennsylvania, Hạ nghị sĩ Cộng hòa Brian Fitzpatrick đang nỗ lực bảo vệ ghế đại diện tại khu vực ngoại ô thành phố Philadelphia. Trong khi đó, tại các Khu vực bầu cử số 22 và 25 của bang Florida, vừa được phân chia lại, đảng Cộng hòa được kỳ vọng sẽ có lợi thế.

Tại bang Virginia, cuộc tái đấu ở Khu vực bầu cử số 2 giữa Hạ nghị sĩ Cộng hòa Jen Kiggans và cựu Hạ nghị sĩ Dân chủ Elaine Luria cũng thu hút sự chú ý. Ở Khu vực bầu cử số 1 của bang này, ứng viên Dân chủ Shannon Taylor, một công tố viên địa phương, đang cạnh tranh với Hạ nghị sĩ Cộng hòa Rob Wittman.

Trong khi đó, cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện vẫn được đánh giá là khó đoán. Hiện đảng Cộng hòa nắm giữ 53 ghế, trong khi đảng Dân chủ có 47 ghế. Để giành quyền kiểm soát Thượng viện, đảng Dân chủ cần giành thêm 4 ghế. Điều này buộc họ phải giành chiến thắng tại một số bang từng bỏ phiếu ủng hộ ông Trump, trong đó có Ohio, Iowa, Kansas, Texas và Alaska.

Kết quả tại một số bang ở Bờ Đông có thể cung cấp những dấu hiệu ban đầu về tương quan lực lượng. Ứng viên Dân chủ Roy Cooper được dự đoán có khả năng giành chiến thắng trong cuộc đua vào chiếc ghế còn trống tại bang Bắc Carolina. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ Jon Ossoff được đánh giá có nhiều cơ hội tái đắc cử tại bang Georgia.

Nếu một hoặc cả hai dự đoán trên không trở thành hiện thực, hoặc kết quả tại các bang này chỉ có cách biệt rất sít sao, đó có thể là dấu hiệu cho thấy đảng Cộng hòa đang đạt kết quả tốt hơn dự kiến tại các địa bàn khác.

Nhìn chung, đảng Dân chủ đang có cơ hội đáng kể để giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, nhưng khả năng giành thế đa số tại Thượng viện vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Kết quả bầu cử tại các bang có tính cạnh tranh cao sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương quan quyền lực tại Quốc hội Mỹ trong nhiệm kỳ tới. Vì vậy, dù đảng Dân chủ được đánh giá có lợi thế nhất định, khả năng giành quyền kiểm soát cả hai viện vẫn chưa thể chắc chắn.