Cơ hội sửa sai cho người chưa thành niên lầm lỡ

Công an xã Đạ Tẻh và các đơn vị chức năng họp xét áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng. Ảnh: Đ. Thuận

Cơ hội sửa sai

Ngày 21/9, tại trụ sở Công an phường Lâm Viên - Đà Lạt, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh phối hợp Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh tổ chức phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng đối với N.T.K.H. (SN 2009), trong vụ án “Cố ý gây thương tích” xảy ra ngày 13/5/2026. Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can.

Tại phiên họp, tính chất, mức độ hành vi, độ tuổi, nhân thân và các điều kiện theo quy định pháp luật được xem xét cùng ý kiến của những người tham gia. Kết quả, N.T.K.H. được áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường trong thời hạn 2 năm. Quá trình xem xét còn đặt câu hỏi về khả năng giáo dục, sửa chữa và tái hòa nhập của chính người đã vi phạm.

Trước đó, tại xã Đạ Tẻh, 3 bị can chưa thành niên có hành vi “Gây rối trật tự công cộng” cũng được xem xét và áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại xã. Tại cuộc họp xét áp dụng biện pháp chuyển hướng, đại diện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng phân tích rõ tính chất, mức độ hành vi vi phạm. Đồng thời, nhấn mạnh việc áp dụng biện pháp chuyển hướng nhằm giáo dục, giúp đỡ người chưa thành niên sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, hạn chế áp dụng các biện pháp xử lý hình sự khi chưa thật sự cần thiết.

Tại xã Ka Đô, 2 bị can sinh năm 2008 trong vụ án “Gây rối trật tự công cộng” được xem xét và áp dụng biện pháp chuyển hướng với sự tham gia của cơ quan điều tra, kiểm sát, người làm công tác xã hội, người bào chữa và đại diện hợp pháp của các bị can. Từ những trường hợp được áp dụng tại Lâm Đồng, vấn đề đặt ra không chỉ là trao cơ hội sửa sai, mà làm thế nào để cơ hội ấy thực sự giúp các em nhận ra sai lầm và hướng tới tương lai.

Cần sự đồng hành của cộng đồng

Người chưa thành niên vi phạm pháp luật được chuyển hướng, giáo dục tại cộng đồng sẽ trở về chính môi trường từng có thể dẫn đến sai phạm: gia đình, trường học, nhóm bạn, khu dân cư và cả không gian mạng. Bởi vậy, đây phải là lúc gia đình quan tâm nhiều hơn đến việc học, các mối quan hệ, thời gian sinh hoạt, việc sử dụng mạng xã hội và những thay đổi bất thường trong hành vi của con.

Công an phường Lâm Viên - Đà Lạt khuyến cáo phụ huynh tăng cường quản lý, giáo dục con em; quan tâm đến thời gian sinh hoạt, các mối quan hệ xã hội và môi trường vui chơi, giải trí để kịp thời phát hiện, ngăn ngừa nguy cơ vi phạm. Cùng với gia đình, công an cấp xã, phường đóng vai trò đầu mối kết nối giữa chính quyền, nhà trường, gia đình và các tổ chức đoàn thể. Mục tiêu không chỉ là biết thanh thiếu niên đang chấp hành biện pháp gì, mà quan trọng hơn là biết sau đó các em đang học tập hay làm việc ra sao, có biểu hiện tái phạm hay không, có đang quay lại nhóm bạn hoặc môi trường từng tác động đến hành vi trước đây hay không?

Ở phiên họp tại xã Ka Đô, sự tham gia của người làm công tác xã hội, người bào chữa và đại diện hợp pháp cho thấy việc xem xét chuyển hướng không đơn thuần dựa vào hành vi phạm tội, mà còn đánh giá hoàn cảnh gia đình, khả năng giám sát và giáo dục tại cộng đồng. Cụ thể, quản lý phải đi cùng hỗ trợ, giáo dục phải đi cùng theo dõi, xử lý phải gắn với phòng ngừa tái phạm.

Theo Thiếu tá Lê Văn Sơn, Phó Trưởng Công an xã Đạ Tẻh, việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng không chỉ thể hiện sự khoan hồng của pháp luật mà còn là cơ hội để các bị can nhận thức rõ sai lầm, tiếp tục học tập, rèn luyện tại địa phương. Để góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, giáo dục tại địa phương, gia đình, đoàn thể và chính quyền địa phương cần đồng hành, giám sát giúp các em phấn đấu trở thành công dân có ích cho xã hội, hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.