Cơ hội 'vàng' đưa ngành logistics bứt phá

Sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh (mới) mở ra không gian phát triển logistics với tiềm lực mạnh mẽ, tạo động lực tăng trưởng cho một siêu đô thị trong tương lai.

Một góc Cảng Trường Thọ (Ảnh THẾ ANH)

Một góc Cảng Trường Thọ (Ảnh THẾ ANH)

Tuy nhiên, để cụ thể hóa mục tiêu này, thành phố cần có một chiến lược tổng thể, tạo đột phá ngành logistics theo hướng xanh, thông minh.

Những năm gần đây, ngành logistics Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung đã thể hiện sự vươn lên mạnh mẽ, trở thành một trong những động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, ngành logistics Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ từ 14-16%/năm (thuộc tốp 10 thị trường mới nổi và đứng thứ 4 trong khu vực Đông Nam Á), đóng góp khoảng từ 4-5% vào GDP.

Tuy đạt được những kết quả tích cực, nhưng hiện tại, ngành logistics cũng đang đối mặt với những thách thức không nhỏ, đòi hỏi sự chuyển đổi và thích ứng nhanh chóng với các xu thế toàn cầu. Chi phí logistics chiếm từ 16,5-18% GDP, cao hơn nhiều so với mức trung bình của thế giới là từ 10-11%. Bên cạnh đó, theo công bố của Ngân hàng Thế giới (WB) năm 2023, chỉ số hiệu quả logistics (LPI) của Việt Nam xếp hạng 43/139, bị tụt 4 bậc so với năm 2018, điều này cho thấy năng lực cạnh tranh logistics của Việt Nam bị sụt giảm trên bảng xếp hạng thế giới.

Để logistics trở thành động lực quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số, thành phố cần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành theo hướng ứng dụng chuyển đổi số, logistics xanh và thông minh. Muốn làm được điều này, bước đi đầu tiên và quan trọng nhất là thành phố cần xây dựng một quy hoạch tổng thể giao thông và logistics tích hợp, thay thế cho các quy hoạch riêng lẻ của từng địa phương trước khi chưa sáp nhập.

Quy hoạch này phải phá bỏ hoàn toàn tư duy cục bộ, lấy liên kết vùng làm trọng tâm; phải tích hợp sâu sắc và đồng bộ giữa quy hoạch phát triển các khu công nghiệp, khu đô thị, trung tâm thương mại với quy hoạch mạng lưới hạ tầng logistics, bảo đảm rằng nơi sản xuất, nơi tiêu thụ và cửa ngõ xuất khẩu được kết nối với nhau một cách tối ưu. Một trong những hạn chế lớn nhất của Thành phố Hồ Chí Minh (cũ) là sự “cạn kiệt” về quỹ đất, khiến việc quy hoạch các trung tâm logistics quy mô lớn, hiện đại trở nên bất khả thi.

Việc sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu sẽ giải quyết triệt để bài toán này. Quỹ đất rộng lớn cho phép quy hoạch các siêu trung tâm logistics tại các vị trí chiến lược, gần các khu công nghiệp và có kết nối thuận tiện với cảng biển, sân bay. Các trung tâm này sẽ được thiết kế để tích hợp vận tải đa phương thức (đường bộ, đường sắt, đường thủy), giúp giảm tình trạng quá tải cho khu vực đô thị lõi, tối ưu hóa chi phí và hình thành các vành đai logistics hiệu quả.

Ngoài ra, để hiện thực hóa tầm nhìn đưa siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh (mới) trở thành một trung tâm logistics toàn cầu, thành phố cần triển khai một hệ thống các giải pháp đồng bộ, quyết liệt và có tầm nhìn dài hạn. Các giải pháp này phải được thực hiện như một gói chính sách tích hợp, bởi lẽ việc đầu tư vào “phần cứng” (hạ tầng) sẽ không thể phát huy hết hiệu quả nếu thiếu đi “phần mềm” (thể chế, công nghệ, con người).

Đồng thời, thành phố cần chú trọng phát triển logistics xanh, thông minh và coi đây là trụ cột trong chiến lược đưa logistics trở thành trung tâm logistics hiện đại ngang tầm khu vực. Thực hiện điều này, thành phố cần ban hành các cơ chế khuyến khích cụ thể như ưu đãi thuế và tín dụng xanh nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào phương tiện sạch, kho bãi tiết kiệm năng lượng và các giải pháp giảm phát thải. Việc thúc đẩy logistics xanh không chỉ là trách nhiệm môi trường mà còn là yêu cầu bắt buộc.

Đây là điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội, quản trị) nghiêm ngặt từ các thị trường lớn và hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

KHÁNH TRÌNH

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/co-hoi-vang-dua-nganh-logistics-but-pha-post959483.html