Cơ hội vào watchlist MSCI của thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng rõ nét

Theo phân tích của các chuyên gia từ Chứng khoán SSI, việc MSCI rà soát lại phương pháp xác định tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) tại Indonesia đã làm gia tăng rủi ro dòng vốn bị rút ra theo chỉ số, đồng thời làm dấy lên khả năng quốc gia này có thể bị xem xét hạ phân loại xuống nhóm Thị trường Cận biên. Diễn biến này cho thấy các thị trường mới nổi ngày càng nhạy cảm với cấu trúc sở hữu và mức độ minh bạch của free-float, yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đầu tư thực tế của các quỹ thụ động cũng như mức độ đại diện của thị trường trong các bộ chỉ số toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam được đánh giá có lợi thế tương đối nhờ cấu trúc free-float minh bạch và ổn định hơn, phản ánh đặc điểm sở hữu doanh nghiệp ít mang tính tập trung tuyệt đối so với một số thị trường trong khu vực. Điều này góp phần giảm thiểu rủi ro phát sinh từ việc điều chỉnh kỹ thuật trong phương pháp tính của các tổ chức xếp hạng quốc tế, đồng thời tạo nền tảng vững chắc hơn cho tiến trình hội nhập sâu vào hệ thống chỉ số toàn cầu.

Thông tin giới hạn sở hữu nước ngoài.

Đối với Việt Nam, cột mốc đáng chú ý tiếp theo là khả năng được MSCI đưa vào Danh sách theo dõi (watchlist) trong kỳ đánh giá tháng 6/2026. Theo các chuyên gia phân tích, các điều kiện nền tảng đang dần hội tụ rõ nét. Việt Nam hiện đã đáp ứng phần lớn tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường của MSCI, với cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-Prefunding - NPF) vận hành ổn định hơn, tiến triển trong triển khai mô hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP), cũng như việc mở rộng các công cụ phòng vệ rủi ro và bán khống thông qua hợp đồng tương lai chỉ số. Song song đó, mức độ công bố thông tin bằng tiếng Anh được cải thiện đáng kể, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

Một điểm đáng chú ý khác là sự cải thiện rõ rệt về giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) trong giai đoạn 2025 - đầu 2026. Việc gia nhập của các cổ phiếu vốn hóa lớn với room ngoại ở mức 100% đã mở rộng đáng kể tập cổ phiếu có thể đầu tư đối với các quỹ theo chỉ số, qua đó nâng cao tính đại diện và chiều sâu của thị trường trong các rổ chỉ số quốc tế. Sự thay đổi này không chỉ cải thiện khả năng giải ngân của dòng vốn thụ động mà còn củng cố tính thanh khoản và mức độ hấp dẫn của thị trường Việt Nam trong mắt nhà đầu tư toàn cầu.

Những thách thức còn lại chủ yếu liên quan đến mức độ tự do hóa thị trường ngoại hối, một tiêu chí quan trọng trong khung đánh giá của MSCI. Tuy nhiên, theo quan điểm phân tích, đây chưa phải là yếu tố mang tính quyết định, trong bối cảnh nhiều thị trường mới nổi hiện đang có mặt trong các bộ chỉ số của MSCI cũng chưa hoàn toàn đáp ứng các điều kiện lý tưởng về cơ chế tỷ giá và dòng vốn.

Nhìn chung, Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng cấu trúc được đánh giá thuận lợi nhất từ trước đến nay cho tiến trình nâng hạng theo chuẩn MSCI. Lộ trình này không còn đơn thuần là kỳ vọng dài hạn, mà đang dần được cụ thể hóa thành mục tiêu có thể định vị rõ ràng về thời gian và theo dõi bằng các tiêu chí kỹ thuật cụ thể, phản ánh mức độ sẵn sàng ngày càng cao của thị trường trong quá trình hội nhập sâu hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu.

Thu Hương