Cỗ máy tính 2.000 năm tuổi cực tinh xảo khiến khoa học hiện đại kinh ngạc
Một con tàu đắm cổ đại đã giữ bí mật về một phát minh khiến cả thế giới sửng sốt: một cỗ máy tinh vi ra đời trước kỷ nguyên máy móc hàng nghìn năm.
Năm 1901, các thợ lặn tìm thấy xác một con tàu La Mã bị chìm gần đảo Antikythera của Hy Lạp. Trong số những bức tượng bằng đồng, đồ gốm và các hiện vật quý giá, họ phát hiện một khối kim loại rỉ sét. Ban đầu, món đồ này không được chú ý nhiều, nhưng sau nhiều thập kỷ nghiên cứu, các nhà khoa học nhận ra đây là một trong những phát minh đáng kinh ngạc nhất của thế giới cổ đại: Cơ cấu Antikythera.
Ảnh: livescience
Được chế tạo khoảng thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, Cơ cấu Antikythera thường được gọi là “máy tính analog đầu tiên của nhân loại”. Thiết bị này chỉ có kích thước tương đương một chiếc hộp giày nhỏ, nhưng bên trong chứa hơn 30 bánh răng bằng đồng được chế tác với độ chính xác đáng kinh ngạc. Khi người sử dụng xoay một tay quay, hệ thống bánh răng sẽ mô phỏng chuyển động của các thiên thể trên bầu trời.
Ảnh: scitechdaily
Cỗ máy có thể tính toán vị trí của Mặt Trời, Mặt Trăng, dự đoán các pha của Mặt Trăng, thậm chí xác định thời điểm xảy ra nhật thực và nguyệt thực. Một số nghiên cứu cho rằng nó còn được dùng để theo dõi lịch thi đấu của các đại hội thể thao Hy Lạp cổ đại, chẳng hạn Olympic, vốn gắn liền với chu kỳ thời gian và lịch âm dương.
Điều khiến các nhà khoa học kinh ngạc không chỉ nằm ở chức năng của thiết bị mà còn ở trình độ kỹ thuật của người chế tạo. Vào thời điểm đó, châu Âu chưa có đồng hồ cơ khí, và phải hơn một thiên niên kỷ sau, những cơ cấu bánh răng phức tạp tương tự mới xuất hiện trở lại trong các thiết bị thiên văn thời Trung cổ. Cơ cấu Antikythera cho thấy nền văn minh Hy Lạp cổ đại đã đạt tới trình độ toán học, thiên văn học và cơ khí cao hơn nhiều so với những gì trước đây người ta từng tưởng tượng.
Ảnh: flickr
Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: ai là người chế tạo ra cỗ máy phi thường này? Một số nhà nghiên cứu cho rằng nó có thể liên quan đến nhà toán học Archimedes và các học trò của ông, hoặc được tạo ra trong môi trường khoa học sôi động ở đảo Rhodes – một trung tâm thiên văn học quan trọng của thế giới Hy Lạp cổ đại.
Ngày nay, những mảnh vỡ của Cơ cấu Antikythera được bảo quản tại Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Athens. Dù chỉ còn lại phần nhỏ của thiết bị ban đầu, nó vẫn là minh chứng rằng lịch sử công nghệ của nhân loại không phải lúc nào cũng phát triển theo đường thẳng. Đôi khi, những ý tưởng tưởng như thuộc về tương lai đã từng xuất hiện từ hàng ngàn năm trước, rồi biến mất trong dòng chảy của thời gian.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước
Tin nóng
Trong bối cảnh cả thế giới đang chật vật chống chọi với mùa nắng nóng kỷ lục, các chuyên gia khí hậu cảnh báo năm 2027 có thể trở thành năm nóng nhất được ghi nhận trong lịch sử thế giới, do tác động cộng hưởng từ hiện tượng El Nino siêu mạnh đang diễn ra trên Thái Bình Dương.
Lời cảnh báo thiên văn khi 100 tỷ năm nữa, mọi thiên hà xa xôi sẽ vĩnh viễn biến mất khỏi tầm mắt.
Những thập niên đầu thế kỷ XXI đã mang đến hàng loạt phát hiện bất ngờ, chứng minh rằng thế giới động vật vẫn còn vô số bí mật đang chờ con người khám phá.
Một cá thể rùa biển chỉ còn 3 chân đã mất gần 5 tiếng, nhiều lần bỏ tổ vì không thể đào cát trước khi 'vượt cạn' thành công, đẻ 98 trứng ở Hòn Bảy Cạnh, Côn Đảo.
Những chiếc mặt nạ được tạo hình từ tóc người thật và trang điểm chu sa đỏ độc hại cho trên các xác ướp trước thời Inca ở Peru cách đây 1.000 năm.
Học bổng Leeds Beckett MBA 2026 sẽ diễn ra đợt phỏng vấn vào ngày 25/7 tại Hà Nội và TP.HCM.
Tin mới
NASA đang theo dõi trực tiếp sự hình thành một hòn đảo mới ở phía tây nam Thái Bình Dương.
Ở vùng tối tăm và lạnh lẽo ngoài rìa Hệ Mặt Trời, một hành tinh xanh khổng lồ đang sở hữu những cơn gió dữ dội nhất mà con người từng biết.
Thấy sợi dây lạ nhô lên dưới chân, người thợ kéo thử rồi không tin nổi vào mắt mình.
Một nghiên cứu mới cho thấy các vườn nho cổ ở vùng Tigray, miền Bắc Ethiopia, dù trải qua chiến tranh, hạn hán và gần như không có hỗ trợ kỹ thuật, vẫn tồn tại và mang trong mình nguồn đa dạng di truyền quý hiếm, có thể bổ sung những mảnh ghép quan trọng vào lịch sử cây nho trên thế giới.
Từ cá voi nặng hàng trăm tấn đến những hố đen cách Trái đất hàng nghìn năm ánh sáng, các nhà khoa học vẫn có thể xác định khối lượng mà không cần dùng đến bàn cân. Bí quyết nằm ở sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại, hình ảnh và các định luật vật lý tưởng chừng rất phức tạp.
Không phải máy uốn hay cách chăm sóc tóc, hình dạng mái tóc của mỗi người đã được 'lập trình' từ khi sợi tóc còn nằm dưới da đầu. Các nghiên cứu khoa học cho thấy cấu trúc của nang tóc là yếu tố quyết định tóc xoăn hay tóc thẳng, đồng thời hé lộ nhiều bí mật thú vị về quá trình tiến hóa của con người.
AI chỉ thật sự là thiện xảo phương tiện khi AI biết giúp con người bớt mê lầm, bớt chấp thủ, biết sống có trách nhiệm và biết thương yêu nhau sâu sắc hơn.
Theo trang Only Natural Diamonds thuộc Tổ chức Kim cương Tự nhiên thế giới, mỗi viên kim cương này là một kỳ quan hiếm có, hình thành từ sự ngẫu nhiên của địa chất.