Cơ sở hậu phương đầu tiên cho hành trình tiến ra biển lớn (kỳ 2)

Đứng trước yêu cầu ấy, PTSC quyết định tiếp tục đầu tư mở rộng căn cứ về phía hạ lưu sông Dinh, xây dựng một cơ sở dịch vụ dầu khí đa năng theo tiêu chuẩn quốc tế.

Phương án được phê duyệt với quy mô khoảng 20ha, 450m cầu cảng có thể tiếp nhận tàu trọng tải 5.000-10.000 tấn, cùng hệ thống nhà kho, bãi hàng, xưởng cơ khí, kho xăng dầu, trạm bơm, trạm biến áp, silo xi măng và các công trình phục vụ cung ứng hóa phẩm khoan. Tổng vốn đầu tư là 94 tỷ đồng và 3 triệu USD, huy động từ nguồn vốn của Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, nay là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM), cùng vốn vay theo kế hoạch.

Các hạng mục được triển khai khẩn trương, đưa vào khai thác và nhanh chóng phát huy hiệu quả. Chỉ sau khoảng ba năm hoạt động, giai đoạn 1994-1996, doanh số của căn cứ đã đạt gấp 3-4 lần tổng vốn đầu tư ban đầu.

Thế nhưng, những người lãnh đạo PTSC khi ấy đã sớm nhận thấy quy mô vài chục hecta vẫn chưa đủ cho nhu cầu phát triển lâu dài của công nghiệp dầu khí. Các phát hiện dầu khí mới tại thềm lục địa phía Nam, trong đó có những mỏ khí Lan Tây, Lan Đỏ, mở ra triển vọng phát triển thêm nhiều dự án. Đi cùng với đó sẽ là nhu cầu lớn về kho bãi, cảng biển, vận chuyển, sửa chữa và chế tạo công trình.

Để chuẩn bị cho bước phát triển tiếp theo, lãnh đạo PTSC đã tiến hành khảo sát các căn cứ dịch vụ dầu khí tại Loyang, Jurong của Singapore và Kuantan của Malaysia, tìm hiểu cách tổ chức hạ tầng, bố trí mặt bằng và khai thác các dịch vụ chuyên ngành của các nước bạn. Từ những kinh nghiệm ấy, một phương án mở rộng đầy tham vọng được xây dựng.

Toàn cảnh Căn cứ Dịch vụ Dầu khí PTSC tại Vũng Tàu tháng 3/2005, thời kỳ mở rộng các cơ sở hậu cần và cơ khí chế tạo công trình biển.

Năm 1996, Thủ tướng Chính phủ quyết định giao PTSC thuê 46,7ha đất tại phường 9, thành phố Vũng Tàu, thời hạn 50 năm, để mở rộng căn cứ dịch vụ dầu khí.

Nhưng chính vào thời điểm chuẩn bị đầu tư, thị trường dầu khí lại bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm. Trong những năm 1997-2000, nhu cầu sử dụng dịch vụ chưa tăng mạnh như dự kiến, khiến việc mở rộng phải triển khai từng bước. PTSC thực hiện trước khoảng 20ha, tạm giãn các hạng mục còn lại, đồng thời duy trì quỹ đất để đón đầu những dự án phát triển mỏ trong tương lai.

Đó là một quyết định có ý nghĩa dài hạn. Đối với công nghiệp dầu khí, quỹ đất ven biển, chiều dài cầu cảng và khả năng phát triển những bãi chế tạo chịu tải lớn là những điều kiện khó có thể tạo lập trong thời gian ngắn. Một khi các dự án ngoài khơi bước vào giai đoạn triển khai, nhu cầu huy động thiết bị và mặt bằng sẽ gia tăng rất nhanh.

Từ cuối năm 2000, hoạt động dầu khí bắt đầu sôi động trở lại. PTSC tiếp tục triển khai dự án mở rộng, từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng; đến năm 2010 cơ bản hoàn thành công tác thi công và năm 2011 đưa vào khai thác. Cũng trong quá trình này, chức năng của căn cứ cảng bắt đầu có bước chuyển tiếp quan trọng.

Khoảng năm 1999-2000, PTSC đẩy mạnh các dịch vụ cơ khí sửa chữa, chế tạo, lắp ráp và xây lắp công trình dầu khí. Những bãi tập kết vật tư dần được bổ sung chức năng chế tạo cơ khí, từng bước hình thành các khu vực thi công kết cấu thép và lắp ráp công trình biển.

Để phục vụ những sản phẩm công nghiệp ngày càng lớn, PTSC tiếp tục đầu tư mở rộng mặt bằng, cầu cảng, đường trượt và các bãi có khả năng chịu tải cao. Từ năm 2005, nhiều hạng mục được đưa vào khai thác để phục vụ chế tạo cấu kiện thượng tầng, chân đế, giàn nén khí, công trình bơm ép nước, sà lan và những kết cấu dầu khí có kích thước, khối lượng lớn.

Bước phát triển này có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của ngành. Từ chỗ chủ yếu tiếp nhận và cung ứng thiết bị cho những công trình ngoài biển, căn cứ Vũng Tàu dần trở thành nơi trực tiếp thực hiện các công đoạn chế tạo, lắp ráp và hoàn thiện công trình trước khi vận chuyển ra khơi.

Sự phát triển của năng lực cơ khí chế tạo cũng đặt ra yêu cầu mở rộng không gian công nghiệp, kết nối các khu chức năng để phục vụ những dự án ngày càng phức tạp.

Năm 2006, Chính phủ phê duyệt chủ trương giao PETROVIETNAM đầu tư phát triển Tổ hợp Cảng - Căn cứ Dịch vụ tại khu vực Sao Mai - Bến Đình. Năm 2007, PTSC tham gia góp vốn vào Công ty Cổ phần Đầu tư Dầu khí Sao Mai - Bến Đình (PVSB) và Công ty Cổ phần Chế tạo Giàn khoan Dầu khí (PV Shipyard), từng bước phát triển thêm hạ tầng cảng, kho bãi, cơ sở đóng mới, sửa chữa và chế tạo công trình biển.

Công tác hạ thủy, vận chuyển giàn xử lý trung tâm thuộc Dự án Sao Vàng - Đại Nguyệt tại cơ sở chế tạo của PTSC, năm 2021.

Cùng với sự phát triển của Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC (PTSC M&C) trong lĩnh vực cơ khí chế tạo công trình biển, các cơ sở hậu cần của Chi nhánh Cảng Dầu khí và Dịch vụ Năng lượng tái tạo (PTSC Supply Base), hệ thống cảng và bãi tại Sao Mai - Bến Đình, cùng năng lực đóng mới, sửa chữa của PV Shipyard đã từng bước tạo nên một cụm căn cứ dịch vụ công nghiệp có tính liên kết. Mỗi cơ sở đảm nhận một chức năng chuyên môn, nhưng cùng góp phần hình thành chuỗi năng lực phục vụ hoạt động ngoài khơi: từ tiếp nhận, lưu kho, cung ứng vật tư đến gia công, chế tạo, tích hợp, vận chuyển và hạ thủy công trình.

Các dự án lớn như Biển Đông 01, Sao Vàng - Đại Nguyệt tiếp tục đặt ra những yêu cầu cao hơn về mặt bằng thi công, phương tiện nâng hạ, vận chuyển cấu kiện siêu trường, siêu trọng và tổ chức triển khai đồng thời nhiều hạng mục. Trong quá trình ấy, cụm căn cứ cảng tiếp tục được đầu tư, mở rộng và hoàn thiện, trở thành một trong những nền tảng quan trọng giúp PETROVIETNAM nâng cao tỷ lệ công việc do các doanh nghiệp trong nước đảm nhận trong chuỗi dịch vụ kỹ thuật dầu khí.

Hậu phương cho những công trình năng lượng vươn ra thế giới

Tháng 9/2026 mới đây, từ căn cứ cảng Vũng Tàu, PTSC M&C lần đầu tiên xuất khẩu những công trình điện gió ngoài khơi sang thị trường châu Âu, đánh dấu một bước tiến mới trong hành trình vươn ra quốc tế. Bốn trạm biến áp ngoài khơi cùng các khung đỡ module, với tổng khối lượng khoảng 16.000 tấn, đã được PTSC M&C chế tạo ngay tại Việt Nam.

Đặc biệt, Baltica 2 được thực hiện ngay trong thời điểm PTSC M&C đang đồng thời triển khai 7 dự án khác. Điều này cho thấy năng lực tổ chức sản xuất ở quy mô công nghiệp của PTSC M&C, cũng như khả năng đáp ứng đồng thời nhiều dự án lớn của hệ thống cảng, bãi chế tạo và hạ tầng dịch vụ kỹ thuật tại Vũng Tàu. Đây là thành quả của quá trình đầu tư, mở rộng và hoàn thiện cụm căn cứ cảng qua nhiều thập niên.

Trung tâm Công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật PTSC tại Vũng Tàu hiện đã lên đến quy mô mặt bằng hơn 200ha, hệ thống cầu cảng dài hơn 1,2km cùng các khu vực chuyên dụng phục vụ gia công, chế tạo, lắp ráp, sơn hoàn thiện, tiếp nhận và hạ thủy công trình biển. Cụm căn cứ có gần 100 khách hàng thường xuyên sử dụng dịch vụ, trong đó hơn 40 nhà thầu dầu khí duy trì căn cứ dài hạn. Những tập đoàn dịch vụ quốc tế như Baker Hughes, Halliburton, SLB và Weatherford có hoạt động gắn với hệ thống hậu cần này.

Trung tâm Công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật PTSC ngày nay

Từ một cơ sở phục vụ các chuyến tàu khảo sát và hoạt động thăm dò dầu khí, cụm căn cứ cảng Vũng Tàu đã phát triển thành không gian công nghiệp tích hợp, nơi các doanh nghiệp trong nước và quốc tế có thể tổ chức hoạt động hậu cần, tập kết thiết bị và triển khai những dự án năng lượng quy mô lớn.

Sự trưởng thành ấy còn được thể hiện trong vai trò của lực lượng kỹ sư, công nhân và cán bộ quản lý. Những công việc từng phải dựa nhiều vào chuyên gia và nhà thầu nước ngoài nay đã có sự tham gia sâu rộng của đội ngũ kỹ thuật Việt Nam, từ thiết kế, gia công, chế tạo đến tổ chức các chiến dịch hạ thủy, vận chuyển công trình ngoài khơi.

Nếu những người đi trước phải học cách lai dắt một con tàu hàng lớn vào cảng, làm quen với thiết bị nâng hạ và tổ chức những ca bốc xếp xuyên đêm, thì các thế hệ hôm nay đang tiếp tục tích lũy kinh nghiệm từ những dự án phức tạp, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường năng lượng quốc tế.

Ngày nay, khi những công trình dầu khí và điện gió ngoài khơi được chế tạo tại Vũng Tàu rồi vượt biển đến các vùng dự án trong nước và quốc tế, hành trình ấy đã bước sang một chặng đường mới. Từ hậu phương phục vụ những chuyến ra khơi đầu tiên, cụm căn cứ dịch vụ dầu khí Vũng Tàu đã trở thành một nền tảng công nghiệp năng lượng hiện đại, góp phần đưa năng lực kỹ thuật, bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam vươn xa hơn trên biển lớn. Đó cũng là một dấu ấn trong hành trình PETROVIETNAM xây dựng, trưởng thành và không ngừng vượt qua những giới hạn phát triển của mình./.