Cô thạc sĩ trẻ và hành trình “vượt giới hạn”

Gieo chữ nơi rẻo cao (Bài 1):

Cô giáo Hà Thị Mai Huyền, giáo viên điểm trường Kịt 2, Phân hiệu Tiểu học Lũng Cao, Trường TH&THCS Lũng Cao (xã Cổ Lũng).

Với cô giáo Hà Thị Mai Huyền, 25 tuổi, người dân tộc Thái, giáo viên điểm trường Kịt 2, Phân hiệu Tiểu học Lũng Cao, Trường TH&THCS Lũng Cao (xã Cổ Lũng), câu chuyện của cô gắn liền với chữ Học. Học để có thêm kiến thức, học để hoàn thiện mình và quan trọng hơn, học để những đứa trẻ vùng cao mà cô đang dạy được thụ hưởng nhiều hơn tri thức của một người giáo viên mang lại.

Là người vùng cao, Mai Huyền hiểu những thiếu thốn, cực khổ của học sinh nơi đây; hơn nữa, cha mẹ cô đều làm giáo viên. Bởi vậy, tình yêu nghề giáo từ lâu đã bén rễ với cô học trò ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Năm 2023, sau khi tốt nghiệp Khoa Giáo dục tiểu học, Trường Đại học Hồng Đức, Huyền trở về quê, thực hiện ước mơ của mình. Sau khi trúng tuyển viên chức, cô được phân công giảng dạy tại điểm trường lẻ của xã Cổ Lũng.

Ở các xã vùng cao xứ Thanh, nhiều thầy, cô giáo đã chọn gắn bó với bản làng, dành tuổi trẻ, tâm huyết và tri thức cho những lớp học còn nhiều khó khăn. Với họ, mỗi điểm trường không chỉ là nơi công tác, mà đã trở thành một phần của cuộc sống, nơi những hành trình gieo chữ được nối dài qua từng thế hệ học trò.

Ra trường, nhưng không có nghĩa Huyền ngừng việc học. Năm 2024, cô học lên thạc sĩ, đồng thời theo học văn bằng 2 ngành ngôn ngữ Anh. Một bên là công việc ở trường, một bên là những giờ học, bài kiểm tra, những ngày ôn tập. Cô vẫn thực hiện “tròn” cả hai vai. Thời gian đó, để kịp giờ tại lớp cao học, cô đi từ 4h sáng. Không lỡ hẹn với học sinh, học xong cô di chuyển về trong đêm, kịp giờ lên lớp sáng thứ 2. Quãng đường gần 150km từ nhà đến trường đại học cô di chuyển chủ yếu bằng xe máy. Và khi được hỏi “động lực nào khiến em vượt qua được hành trình gian khó này?”. Huyền vui vẻ, cười đáp: “Với em, học trước hết là để hoàn thiện bản thân. Em muốn có thêm kiến thức, phương pháp và những cách tiếp cận mới để áp dụng vào công việc. Em mong học sinh của mình cũng được tiếp cận với những điều mới hơn, có thêm cơ hội học tập và phát triển từ chính những giáo viên”.

Vất vả là vậy, nhưng ngay trong năm dạy học đầu tiên, Huyền có 1 học sinh lớp 5 đạt danh hiệu học sinh xuất sắc. Một kết quả đáng tự hào với một lớp ghép 2 trình độ, 5 học sinh, giữa muôn vàn khó khăn của một điểm trường vùng cao.

Năm 2025, Huyền được phân công về điểm trường Kịt 2, làm chủ nhiệm lớp ghép 2 trình độ 4 và 5. Việc dạy lớp ghép cho nhiều trình độ đã trở thành công việc quen thuộc với cô. Nhưng năm học đó có 2 học sinh lớp 4 là người khuyết tật. Một em không nghe, không nói được, em cũng không biết ngôn ngữ ký hiệu.

Để học sinh học được, cô và trò cùng tự học ngôn ngữ ký hiệu. Tranh thủ giờ nghỉ trưa, cô và trò mở máy tính, cùng học, cùng luyện tập. Cô là người học nhanh hơn, thì chỉ dẫn cho trò nhiều hơn. Lúc đầu, động tác của cô và trò còn vụng về, về sau thành thục hơn và trở thành cách giao tiếp quen thuộc trong lớp học. Cách dạy của Huyền đã giúp cô học trò “đặc biệt” hòa đồng dễ dàng với lớp học và tiếp thu kiến thức bình thường như bao học sinh khác. Thậm chí, kết thúc năm lớp 4, em học sinh đạt học lực khá và giành thêm một thành tích đáng nể: có giải trong cuộc thi vẽ cấp xã.

Cô giáo Hà Thị Mai Huyền cùng học sinh trong một giờ học tại điểm trường Kịt 2.

“Em đã làm được rồi”, cô nói trong hạnh phúc. Và Huyền đã bật khóc khi nhận được tin cô học trò “đặc biệt” có giải thưởng. Bởi, Huyền biết thành tích đó là kết quả của ngày tháng nỗ lực phi thường của em, “điều tôi thấy hạnh phúc nhất là học sinh của mình đã nỗ lực vượt qua được giới hạn mà hoàn cảnh đặt cho mình. Một điều vô cùng khó khăn với học sinh khuyết tật, chưa kể đến hoàn cảnh sống gian khổ, ở xã đặc biệt khó khăn”, cô giáo Huyền tâm sự.

Hai học trò “đặc biệt” của lớp 4 giờ đã là học sinh lớp 5, các em hòa đồng, trò chuyện vui vẻ cùng bạn bè, đã tự tin thể hiện ý kiến cá nhân, năng lực học tập khá giỏi. Nhìn thấy sự thay đổi ấy, người hạnh phúc nhất là cô giáo Huyền. “Tôi là người truyền đạt kiến thức cho học sinh, nhưng ngược lại chính các em học sinh cũng đang “dạy” cho tôi nhiều bài học quý giá, đó là “không gì là không thể”. Và cũng từ lớp học ấy, cô giáo Huyền càng hiểu rõ hơn những điều cô muốn làm ở một điểm trường vùng cao. Đó không chỉ là giúp học sinh hoàn thành chương trình học, mà còn phải tìm cách để mỗi đứa trẻ được nhìn thấy khả năng, phá vỡ những giới hạn, giúp các em tự tin vào chính mình.

Bởi hơn ai hết, Huyền là người biết rõ, học sinh nơi đây cũng ham học như bao học sinh khác. Cái thiếu của các em là một môi trường đủ thuận lợi để tinh thần ấy được phát huy. Khi điều kiện học tập còn hạn chế, khi cơ hội tiếp cận những phương pháp mới còn ít, nhiều khả năng của học sinh có thể chưa được nhận ra. Do đó, ngoài kiến thức trong sách giáo khoa, Huyền muốn học sinh được trải nghiệm nhiều hơn, được rèn kỹ năng sống, được giao tiếp, tham gia các kỳ thi. Cô muốn những đứa trẻ ở điểm trường lẻ này không chỉ biết kiến thức, mà còn biết mình có thể làm được gì. “Có em sau này sẽ là giáo viên dạy Toán, dạy thể dục, có em sẽ là họa sĩ, nhà soạn nhạc... mỗi em có năng lực, năng khiếu riêng. Việc phát huy khả năng đó trong mỗi học sinh sẽ phần nào rút ngắn khoảng cách học tập giữa các nơi”, cô giáo Huyền chia sẻ. Đó là điều Huyền đã và đang làm cho các thế hệ học trò của mình.

Có lẽ đây chính là động lực sâu xa để Huyền nỗ lực học tập đến vậy. Với mỗi kiến thức mới từ giáo viên, học sinh là người hưởng lợi. Một phương pháp dạy mới, học sinh tự tin tỏa sáng... Đó đã và đang là “giáo án” cho học sinh tại những điểm trường lẻ ở vùng cao.

Hành trình gieo chữ nơi rẻo cao của cô giáo Hà Thị Mai Huyền đang bước vào năm thứ ba. Trên hành trình ấy, việc học chưa bao giờ diễn ra một phía. Cô trao cho trò con chữ, kiến thức và niềm tin. Còn những đứa trẻ lại dạy cô bài học về nghị lực, sự kiên trì và cách vượt qua giới hạn của chính mình. Cả cô và trò cùng lớn lên trong từng bài học. Có lẽ, đó cũng là ý nghĩa đẹp nhất của nghề giáo: người thầy gieo chữ cho học trò, và trên hành trình ấy, chính người thầy cũng được học và trưởng thành.