Cơ thể phản ứng ra sao khi chơi pickleball trời lạnh? Cách phòng tránh đột quỵ

Những ngày rét đậm đầu năm 2026 tại Hà Nội, việc ra sân pickleball vào buổi tối, từ 18h-22h, không còn đơn thuần là hoạt động “ra mồ hôi cho khỏe”. Trong điều kiện nhiệt độ xuống thấp, gió mùa Đông Bắc, độ ẩm cao và ô nhiễm không khí gia tăng, mỗi buổi chơi thực chất trở thành một “bài kiểm tra” đáng kể đối với hệ tim mạch, hô hấp và cơ xương khớp, đặc biệt với người trung niên và người có bệnh nền.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, nếu hiểu rõ cơ chế cơ thể phản ứng với lạnh, chủ động sàng lọc sức khỏe, khởi động kỹ, mặc đủ ấm, theo dõi chỉ số chất lượng không khí (AQI) và biết dừng đúng lúc, người chơi vẫn có thể duy trì đam mê pickleball trong ngưỡng an toàn chấp nhận được.

Rét mùa đông và “nhiệt độ cảm nhận”

Trong tháng 1/2026, Hà Nội liên tục ghi nhận các đợt không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ ban đêm phổ biến ở mức 9-12°C, có thời điểm chỉ còn 10-11°C, kèm gió và độ ẩm cao. Theo y học, cơ thể không chỉ phản ứng với nhiệt độ đo được, mà chịu tác động mạnh của “nhiệt độ cảm nhận” - sự kết hợp của lạnh, gió và ẩm, khiến mất nhiệt nhanh hơn nhiều so với con số hiển thị trên ứng dụng thời tiết.

Khi vận động, mồ hôi tiết ra, gặp gió lạnh sẽ “hút” nhiệt rất nhanh, gây hạ thân nhiệt cục bộ. Nếu mặc quần áo giữ nước như cotton, cảm giác lạnh từ lưng, ngực càng rõ, làm mạch máu co lại, tim phải hoạt động nhiều hơn để duy trì thân nhiệt.

Những buổi tối rét đậm, ô nhiễm không khí gia tăng đang biến sân pickleball ở Hà Nội thành phép thử thực sự với tim mạch và hô hấp của người chơi

Ô nhiễm không khí buổi tối: yếu tố cộng hưởng nguy hiểm

Mùa đông Hà Nội thường xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt vào buổi tối, khiến bụi mịn và khí độc bị “kẹt” gần mặt đất. Nhiều khu vực ghi nhận AQI ở mức “không tốt cho sức khỏe” (trên 100), thậm chí “không lành mạnh” (trên 150), với PM2.5 là tác nhân đáng lo ngại nhất.

Khi chơi thể thao, nhịp thở tăng mạnh, lượng không khí và bụi mịn, hít vào có thể gấp nhiều lần bình thường. Nhiều nghiên cứu cho thấy, vận động cường độ vừa-cao trong điều kiện ô nhiễm nặng có thể kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, làm tổn thương thành mạch, tăng độ nhớt máu, từ đó làm gia tăng nguy cơ huyết khối, nhồi máu cơ tim và đột quỵ, nhất là ở người có bệnh tim mạch tiềm ẩn.

Cơ thể phản ứng ra sao khi chơi pickleball trời lạnh?

Co mạch, tăng huyết áp: Lạnh khiến mạch máu ngoại vi co lại, huyết áp tăng, tim phải co bóp mạnh hơn. Mùa đông vốn là thời điểm tỷ lệ tai biến tim mạch và đột quỵ cao hơn, khi kết hợp với vận động giật cục, đổi hướng nhanh của pickleball, các “đỉnh” huyết áp trong từng pha bóng có thể vọt lên mức nguy hiểm.

Máu “đặc” hơn: Thời tiết lạnh làm cơ thể tăng bài tiết nước tiểu, giảm thể tích huyết tương, trong khi các yếu tố đông máu tăng tương đối. Máu trở nên cô đặc hơn, dễ hình thành cục máu đông, đặc biệt ở người có xơ vữa mạch.

Kiểu vận động “stop-start”: Pickleball gồm các pha bùng nổ ngắn xen kẽ nghỉ. Sau khi vận động mạnh, nếu đứng yên trong gió lạnh, mạch máu co đột ngột trong khi tim vẫn đập nhanh, làm hệ tim mạch chịu áp lực lớn. Sự dao động liên tục này có thể kích hoạt rối loạn nhịp tim ở người có bệnh nền.

Đột quỵ và các dấu hiệu không được bỏ qua

Trong bối cảnh mùa lạnh, nguy cơ cả hai dạng đột quỵ - thiếu máu cục bộ và xuất huyết não đều gia tăng. Khung giờ 18h-22h, thời điểm nhiều người ra sân sau giờ làm việc, cũng trùng với một “đỉnh” huyết áp sinh học trong ngày, khiến nguy cơ càng cao.

Người chơi cần dừng ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như: chóng mặt bất thường, loạng choạng; yếu hoặc tê một bên tay, cầm vợt không chắc; nói khó, nói ngọng; mờ mắt thoáng qua; đau đầu dữ dội sau gắng sức. Quy tắc FAST (méo mặt - yếu tay - nói khó - gọi cấp cứu ngay) cần được ghi nhớ và áp dụng nghiêm túc.

Hô hấp và chấn thương cơ xương khớp

Không khí lạnh, khô và nhiều bụi mịn có thể gây co thắt phế quản do vận động, đặc biệt ở người có tiền sử hen, COPD hoặc hậu Covid-19. Ngoài ra, thời tiết lạnh làm cơ, gân và dây chằng kém đàn hồi, dịch khớp đặc lại, tăng nguy cơ bong gân, rách cơ, viêm gân - nhất là với các động tác dừng, xoay, bật nhảy đặc trưng của pickleball.

Giải pháp để chơi an toàn hơn

Các chuyên gia khuyến cáo, người chơi cần sàng lọc sức khỏe, đặc biệt là người trên 45 tuổi (nam), 55 tuổi (nữ) hoặc có bệnh nền tim mạch. Đo huyết áp trước khi ra sân là thói quen đơn giản nhưng hiệu quả; nếu huyết áp quá cao, nên hoãn buổi chơi.

Khởi động cần kéo dài và kỹ hơn trong mùa lạnh, ít nhất 15-20 phút. Trang phục nên theo nguyên tắc nhiều lớp, thấm hút mồ hôi, chắn gió tốt, và luôn có áo ấm mặc ngay sau khi kết thúc trận. Việc bù nước, dinh dưỡng hợp lý và tránh rượu bia trước khi chơi cũng rất quan trọng.

Theo dõi AQI buổi tối là điều không thể bỏ qua. Khi AQI vượt 150, người có bệnh nền hoặc lớn tuổi nên cân nhắc nghỉ, hoặc chuyển sang tập trong nhà có lọc không khí.

An toàn là trách nhiệm của cả cộng đồng

An toàn trên sân không chỉ là chuyện cá nhân. Các sân và cộng đồng nên chuẩn bị dụng cụ sơ cấp cứu, có người được tập huấn xử trí đột quỵ, ngưng tim, và chủ động chia sẻ thông tin về thời tiết, ô nhiễm để người chơi điều chỉnh kế hoạch.

Thông điệp quan trọng nhất với mỗi người chơi là: lắng nghe cơ thể, tôn trọng thời tiết, không đánh đổi sức khỏe tim mạch và hô hấp chỉ để cố thêm một game. Một quyết định dừng đúng lúc có thể không chỉ cứu một cá nhân, mà còn giúp cộng đồng pickleball phát triển bền vững qua những mùa đông khắc nghiệt.

Bác sỹ Huy Hoàng/VOV.VN