Cổ vật hé lộ những lớp lịch sử dưới Hải Vân

Như Báo Đà Nẵng đã nhiều lần thông tin, cuộc khai quật kéo dài trong 45 ngày (từ ngày 25/5), các nhà khảo cổ học đã phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc và di vật. Sau khi làm sạch, phân loại, chỉnh lý, 88 hiện vật được bàn giao, gồm đồ gốm men, đồ sành, vật liệu đất nung và đồ đá. Trong đó 10 hiện vật từ đồn Chơn Sảng, 78 hiện vật từ trạm Nam Chơn, 8 hiện vật đã được phục chế.

Tại lễ bàn giao, TS Phạm Văn Triệu, Trưởng phòng Khảo cổ học lịch sử thuộc Viện Khảo cổ học Việt Nam, cho biết hiện vật tại hai địa điểm có nhiều lớp niên đại và nguồn gốc khác nhau. Một số dấu tích sớm đặt ra khả năng liên quan thời Trần và không gian lịch sử gắn với Huyền Trân công chúa. Nhóm hiện vật thế kỷ XVII có thể liên hệ với Chơn Sảng Tây được Lê Quý Đôn ghi chép; các hiện vật thế kỷ XVIII-XIX góp thêm tư liệu về hệ thống phòng thủ thời Nguyễn. Tại Nam Chơn còn có đồ gốm Trung Quốc thời Thanh, gợi dấu vết giao thương trên tuyến Đà Nẵng - Hội An - Huế.

Đáng chú ý nhất là phù điêu đá sa thạch phát hiện tại đồn Chơn Sảng, mặt sau có dấu hiệu chữ Chăm. Dựa trên đặc điểm ký tự và nghệ thuật điêu khắc, các chuyên gia bước đầu xác định hiện vật có niên đại khoảng thế kỷ VIII-IX. Theo TS Phạm Văn Triệu, đây là phù điêu Chămpa có niên đại sớm nhất được phát hiện trên địa bàn Đà Nẵng (cũ) cho đến nay.

Dấu tích nền móng kiến trúc trung tâm tại đồn Chơn Sảng xuất lộ sau khai quật khảo cổ.

Các dấu tích thành, hào, kè đá cho thấy mặt bằng quy hoạch chặt chẽ của trạm Nam Chơn

Trong số 88 hiện vật vừa được bàn giao, phù điêu đá sa thạch phát hiện tại đồn Chơn Sảng được đánh giá rất giá trị.

Phù điêu Chăm này sẽ bổ sung tư liệu quan trọng về sự tồn tại của các di tích Chămpa sớm tại khu vực Đà Nẵng.

Cổ vật tại trạm Nam Chơn được phục chế giúp người xem dễ hình dung hình dáng vật dụng trong lịch sử.

Gốm thô cùng mảnh sành sứ được các nhà nghiên cứu giữ nguyên bản.

Những viên gạch cỡ lớn được tìm thấy tại 2 di tích đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn góp thêm tư liệu về lịch sử khu vực dưới Hải Vân.

Cận cảnh chiếc bát được phục chế từ một mảnh gốm cổ.

Các cổ vật được đánh số và lập hồ sơ riêng để phục vụ công tác quản lý.