Coi 'tiếng gọi của đồng bào' là mệnh lệnh cao nhất và thiêng liêng nhất

Bảo hộ công dân luôn là trọng tâm và ưu tiên hàng đầu của Bộ Ngoại giao, đặc biệt trong bối cảnh thế giới và khu vực diễn biến hết sức phức tạp.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm truyền thống công tác Lãnh sự Việt Nam (1946-2026), trả lời phỏng vấn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết công tác bảo hộ công dân trước hết phải làm sao để công dân ta được an ninh, an toàn khi ở nước ngoài. Thứ hai là để lợi ích và quyền lợi hợp pháp của công dân được đảm bảo trong những trường hợp có rủi ro. Thứ ba là khi có vấn đề phát sinh xảy ra phải có biện pháp ứng phó kịp thời.

Với những thách thức cũng như các yêu cầu đặt ra trong năm qua, công tác bảo hộ công dân của Bộ Ngoại giao đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ, mục tiêu.

Khi có vấn đề xảy ra, ngoài việc cảnh báo, các cơ quan luôn giữ liên lạc chặt chẽ với những đầu mối cộng đồng, đồng thời giữ kênh liên lạc với các cơ quan chức năng sở tại để nắm chắc tình hình, sẵn sàng các kế hoạch bảo vệ an toàn tính mạng công dân ở nhiều mức độ khác nhau.

Đưa công dân từ vùng chiến sự về nước an toàn. Ảnh: Bộ Ngoại giao

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng nhìn nhận trong việc bảo hộ công dân có những trường hợp bất trắc và đáng tiếc xảy ra, như công dân tử vong trong xung đột hoặc bị tai nạn ở nước ngoài. "Chúng ta đều giải quyết kịp thời, từ việc lo hậu sự cho nạn nhân, hỗ trợ gia đình sang tận nơi cho đến những nỗ lực cao nhất để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho công dân ta", Thứ trưởng nêu rõ.

Tổng đài bảo hộ công dân trong năm 2025 ghi nhận số lượng cuộc gọi hỗ trợ tăng cao. Cán bộ luôn làm việc với tinh thần 24/7, không quản đường xa hay nguy hiểm, kể cả tại các khu vực chiến sự. Dù các trưởng cơ quan đại diện của ta, cán bộ lãnh sự cảnh báo và thu xếp cho nhân dân rời đi nhưng chính họ vẫn phải hiện diện ở chính nơi đầy hiểm nguy đó. Đó không chỉ là phận sự mà còn là trách nhiệm và tình người, không chỉ làm theo mệnh lệnh từ cấp trên mà chính là mệnh lệnh trái tim.

Mỗi cán bộ làm bảo hộ công dân phải vượt qua những khuôn khổ trách nhiệm thông thường mới có thể làm tốt công tác đặc thù này, đáp ứng nguyện vọng của bà con ở nước ngoài và cả thân nhân của bà con ở trong nước. Thứ trưởng khẳng định, ngoài việc hoàn thành nhiệm vụ, đó còn là cái tâm, là tình người và nghĩa đồng bào.

"Những phép màu nhiệm" về tình người, nghĩa đồng bào

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh bảo hộ công dân không đơn thuần là hành động “bảo vệ” mà phải bao gồm cả năng lực nắm bắt tình hình, phân tích và dự báo để đưa ra các kịch bản, phương án khác nhau. Đây là yêu cầu chuyên môn rất quan trọng. Bên cạnh đó, ngoài trách nhiệm và nghiệp vụ vững vàng, cán bộ phải đặt trọn vẹn chữ tâm trong từng quyết định và hành động.

Đằng sau những con số thống kê tưởng chừng khô khan nhưng “biết nói” về công tác bảo hộ công dân là hình ảnh của không ít cán bộ làm việc với tinh thần không nghỉ, vượt lên trên trách nhiệm đơn thuần, đứng giữa những lằn ranh nguy hiểm để giữ trọn vẹn sự bình an cho công dân ta, trong mọi hoàn cảnh.

Điều đó không chỉ thể hiện sự quyết tâm và tinh thần đi đầu của những “chiến sĩ” ngoại giao mà còn thắp sáng niềm tin về tình người, nghĩa đồng bào trong mọi hiểm nguy, gian khó.

Thứ trưởng cũng cho biết trong năm qua còn thực hiện bảo hộ ngư dân và tàu cá. Mặc dù số lượng vi phạm đã giảm đáng kể nhưng những vụ việc phát sinh thường ở những vùng biển xa hoặc chưa phân định. Khi ngư dân bị tạm giữ tại các đảo nhỏ xa xôi, cán bộ ngoại giao vẫn kịp thời có mặt. Một mặt, họ hỗ trợ cơ quan chức năng trong nước giải quyết các vấn đề liên quan đến thẻ vàng, mặt khác là đấu tranh, theo sát để ngư dân được đối xử nhân đạo và được xử lý các vấn đề liên quan sớm nhất.

"Tôi cho rằng tinh thần phụng sự Tổ quốc là truyền thống tốt đẹp của cán bộ ngoại giao, được các thế hệ đi trước, các nhà ngoại giao tiền bối vun đắp và để lại", Thứ trưởng cho biết.

Theo Thứ trưởng, chúng ta có thể nhìn thấy hình ảnh các nhà ngoại giao “đấu trí” trong nhiều cuộc đàm phán lịch sử, thể hiện bản lĩnh, khí phách ngoại giao. Chúng ta cũng có những tấm gương cán bộ ngoại giao hy sinh khi làm nhiệm vụ và những “hy sinh thầm lặng” khác. Đó là truyền thống quý báu mà chúng ta phải tiếp tục kế thừa và phát huy, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay với mục tiêu xây dựng ngành Ngoại giao chuyên nghiệp, hiện đại và sáng tạo.

"Tôi tin rằng mỗi cán bộ làm công tác bảo hộ công dân phải vững vàng một tinh thần như vậy - tinh thần phụng sự và luôn đặt Tổ quốc trong tim - để có thể giải mọi bài toán với đáp số có hậu mang đến sự bình an cho công dân Việt Nam trên mọi nẻo đường", Thứ trưởng bày tỏ.

Thời gian tới, khi nhu cầu đi lại, du lịch, học tập và làm việc của người dân ngày càng mở rộng và đa dạng, công tác bảo hộ công dân cần được tăng cường hơn nữa.

Theo Thứ trưởng, cơ quan đại diện luôn phải có mặt kịp thời. Sự hiện diện ấy không chỉ mang đến cho công dân ta những giải pháp vượt qua phút nguy nan, “ánh sáng cuối đường hầm” mà còn là cả "những màu nhiệm" về tình người, nghĩa đồng bào trong gian khó, để hạnh phúc và sự bình an có mặt ở mọi nơi, đúng như tinh thần, đích đến của đường lối, chủ trương Đại hội 14 của Đảng.

Trần Thường