Còn nhiều áp lực trong thu gom, xử lý rác thải

Công nghệ xử lý rác thải tại một số nhà máy chưa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững

Theo Phòng Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện nay, tổng lượng chất thải sinh hoạt phát sinh trên toàn tỉnh ước khoảng 2.550 tấn/ngày, tương đương gần 940.000 tấn/năm. Trong đó, khu vực đô thị phát sinh lượng rác lớn nhất với mức bình quân 0,7 - 1,1 kg/người/ngày, trong khi khu vực nông thôn dao động từ 0,4 - 0,6 kg/người/ngày.

Tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại các đô thị đạt khoảng 90 - 95%, song tại các vùng nông thôn mới chỉ đạt 60 - 75%. Đáng chú ý, phần lớn chất thải sau thu gom vẫn được xử lý chủ yếu bằng hình thức chôn lấp, trong đó không ít bãi chôn lấp chưa bảo đảm yêu cầu kỹ thuật. Từ đó tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm đất, nguồn nước và môi trường không khí.

Bên cạnh đó, công tác phân loại rác tại nguồn đã được triển khai thí điểm tại một số địa phương nhưng vẫn chưa đồng bộ. Người dân chưa hình thành thói quen phân loại, trong khi chính quyền cơ sở còn thiếu phương tiện và quy trình thu gom riêng biệt, dẫn đến hiệu quả phân loại và tái chế còn thấp.

Hiện toàn tỉnh có 13 nhà máy xử lý rác thải rắn sinh hoạt đang hoạt động hoặc triển khai xây dựng, chủ yếu tập trung tại các địa bàn đô thị trung tâm cũ như: Đà Lạt, Bảo Lộc, Phan Thiết… Các cơ sở này được đầu tư với nhiều công nghệ khác nhau như đốt kết hợp tái chế, sản xuất phân compost, ép gạch block không nung và chôn lấp hợp vệ sinh. Tuy nhiên, so với lượng rác chất thải phát sinh, năng lực xử lý của các nhà máy vẫn còn hạn chế. Trong khi việc đầu tư công nghệ xử lý hiện đại, thân thiện môi trường vẫn còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Đơn cử, đối với chất thải nông nghiệp như: bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chất thải chăn nuôi, phụ phẩm trồng trọt… đang là nguồn phát sinh khó kiểm soát. Còn đối với chất thải y tế và chất thải nguy hại phát sinh chủ yếu từ các cơ sở y tế, bệnh viện và hoạt động sản xuất công nghiệp, hiện vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, nhất là tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa đầu tư đầy đủ hệ thống lưu giữ đạt chuẩn. Mặt khác, công tác kê khai, báo cáo chất thải nguy hại ở một số đơn vị cơ sở còn mang tính hình thức, thiếu giám sát thường xuyên. Trong khi đó, công tác thanh tra, xử lý vi phạm về môi trường tại một số địa phương chưa thực sự hiệu quả. Các hành vi đổ, xả rác không đúng nơi quy định tại khu vực nông thôn, ven đô thị vẫn còn xảy ra.

Theo ông Võ Văn Minh - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, những năm qua, UBND tỉnh đã quyết liệt chỉ đạo các cấp, ngành liên quan xây dựng cơ chế ưu tiên thu hút đầu tư trong lĩnh vực xử lý rác thải theo hướng xã hội hóa. Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã phê duyệt, điều chỉnh mở rộng cho 10 dự án xử lý chất thải mới, tập trung chủ yếu tại các khu vực còn thiếu và yếu cơ sở hạ tầng.

“Từ thực trạng trên, để nâng cao hiệu quả, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, tăng cường đầu tư công nghệ xử lý hiện đại, đồng thời siết chặt công tác thanh tra, giám sát, hướng tới mục tiêu quản lý chất thải bền vững, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng”, ông Minh cho biết.

Văn Tâm .