Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật mới: Tăng cường chăm sóc sức khỏe, hoàn thiện thể chế

Quang cảnh buổi họp báo. (Ảnh: Thành Long)

13 luật được công bố gồm: Luật Tương trợ tư pháp về dân sự; Luật Giám định tư pháp; Luật Thi hành án dân sự; Luật Dân số; Luật Phòng bệnh; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật Công nghệ cao; Luật Chuyển đổi số; Luật Xây dựng; Luật Hàng không dân dụng Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển

Phát biểu tại buổi họp báo, bà Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế tóm tắt Luật Dân số gồm 8 chương, 30 điều, đánh dấu bước chuyển quan trọng khi đưa trọng tâm chính sách từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Luật tiếp cận toàn diện các vấn đề quy mô, cơ cấu dân số, thích ứng với già hóa, nâng cao chất lượng dân số, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ trưởng cho biết một số quy định mới đáng chú ý gồm các biện pháp duy trì mức sinh thay thế. Trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Luật cũng quy định hỗ trợ tài chính cho phụ nữ thuộc nhóm dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ ở địa phương có mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Người có từ hai con trở lên được ưu tiên mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội theo quy định pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu tóm tắt Luật tại buổi họp báo. (Ảnh: Thành Long)

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương khẳng định Luật nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; cấm thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi (trừ trường hợp phục vụ chẩn đoán, điều trị theo quy định của Bộ Y tế). Người có hành vi tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai có thể bị đình chỉ hành nghề theo quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Đồng thời, Luật bổ sung nhiều chính sách nhằm thích ứng với già hóa dân số, khuyến khích người dân chủ động chuẩn bị sức khỏe, tài chính, tâm lý; tham gia bảo hiểm; học tập nâng cao kỹ năng và tham gia các hoạt động hỗ trợ người cao tuổi.

Phòng bệnh chủ động, người dân là trung tâm

Cũng tại buổi họp báo, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương còn tóm tắt Luật Phòng bệnh gồm 6 chương, 46 điều, xác định phòng bệnh chủ động là then chốt, lấy người dân làm trung tâm, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Luật bao quát cả bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng và các điều kiện bảo đảm phòng bệnh.

Ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm kinh phí thường xuyên và đầu tư cho y tế dự phòng; đồng thời thành lập Quỹ phòng bệnh để tạo nguồn lực ổn định. Người dân được hưởng quyền lợi mới như: khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng; bảo đảm công bằng trong tiếp cận vắc xin, sinh phẩm; được hướng dẫn dinh dưỡng hợp lý, đặc biệt trong 1.000 ngày đầu đời.

Thứ trưởng cho biết Luật cũng quy định chính sách ưu đãi đối với nhân lực y tế dự phòng, thu hút và bố trí hợp lý đội ngũ làm công tác phòng bệnh; khuyến khích học bổng, trợ cấp cho người học chuyên ngành. Các cơ sở y tế dự phòng được tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp.

Những khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và địa bàn khó khăn sẽ được ưu tiên về tiếp cận dịch vụ phòng bệnh, truyền thông, hỗ trợ dinh dưỡng và phát triển nguồn nhân lực y tế.

Luật Dân số và Luật Phòng bệnh sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tạo nền tảng pháp lý cho các chính sách chăm sóc sức khỏe toàn diện, hướng tới phát triển bền vững.

Thành Long