Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 pháp lệnh

Hai pháp lệnh được công bố gồm: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.

Cả hai pháp lệnh đều có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2026.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài công bố Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố hai Pháp lệnh. Ảnh: Báo điện tử Chính phủ

Bảo đảm hệ thống pháp luật đơn giản, rõ ràng, dễ sử dụng

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật được ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện quy định về hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm hệ thống pháp luật đơn giản, rõ ràng, dễ sử dụng, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật.

Theo Bộ Tư pháp, việc sửa đổi Pháp lệnh nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm trong thiết kế chính sách; xây dựng hệ thống pháp luật công khai, minh bạch, dễ tiếp cận và tổ chức thi hành pháp luật nghiêm minh.

Việc sửa đổi cũng nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh sau hơn 14 năm thi hành Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật năm 2012.

Một điểm đáng chú ý là Pháp lệnh mở rộng phạm vi hợp nhất văn bản đối với văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương. Việc này giúp người dân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức thuận lợi hơn trong tra cứu, viện dẫn và áp dụng pháp luật.

Pháp lệnh cũng làm rõ hơn giá trị sử dụng của văn bản hợp nhất trong thực tiễn, góp phần hạn chế tình trạng phải tra cứu, đối chiếu nhiều văn bản sửa đổi, bổ sung khi áp dụng pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh giới thiệu Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật

Cùng với đó, Pháp lệnh đặt ra yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong hoạt động hợp nhất văn bản. Các quy định này hướng tới giảm thời gian, công sức thực hiện hợp nhất văn bản, đẩy nhanh tiến độ hợp nhất, liên thông dữ liệu pháp luật giữa các cơ quan, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân, doanh nghiệp.

Rút ngắn thủ tục xử lý hành chính tại Tòa án

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân được ban hành nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Đại diện Tòa án nhân dân tối cao cho biết, sau thời gian thi hành Pháp lệnh năm 2022, một số quy định về trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đã phát sinh bất cập, nhất là trong việc áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc.

Yêu cầu đặt ra là phải giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, nhưng vẫn bảo đảm quyền con người, quyền công dân và hiệu quả quản lý nhà nước.

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung phạm vi điều chỉnh theo hướng quy định rõ trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc áp dụng các biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa đi cai nghiện bắt buộc; đồng thời quy định việc hoãn, miễn chấp hành, giảm thời hạn, tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian áp dụng biện pháp xử lý hành chính còn lại.

Đại diện Tòa án nhân dân tối cao giới thiệu Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân

Một điểm mới đáng chú ý là Pháp lệnh bổ sung phương thức gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử trong quá trình Tòa án xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính. Quy định này phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, đồng thời góp phần giảm thời gian, chi phí trong xử lý hồ sơ.

Pháp lệnh cũng rút ngắn một số thời hạn trong quá trình xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; điều chỉnh trình tự phiên họp theo hướng giao Thẩm phán căn cứ tính chất, nội dung từng vụ việc để điều hành linh hoạt hơn, thay vì quy định quá chi tiết trình tự hỏi, tranh luận.

Việc ban hành Pháp lệnh góp phần hoàn thiện trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về phòng, chống ma túy, đồng thời đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ việc trong thực tiễn.