Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Pháp lệnh sẽ có hiệu lực từ 1/7

Tại họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài đã công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố các Pháp lệnh gồm: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.

Hai Pháp lệnh này đều sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài công bố các Lệnh của Chủ tịch nước.

Xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch

Thông tin tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật được UBTVQH thông qua ngày 10/6/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Pháp lệnh sửa đổi 9 điều với 5 nhóm chính sách lớn nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng, áp dụng và tra cứu pháp luật.

Điểm mới quan trọng là mở rộng phạm vi hợp nhất đối với các văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương. Đồng thời, mở rộng đối tượng hợp nhất đối với các văn bản sửa đổi, bổ sung, đính chính, bãi bỏ một phần, tạm ngưng hiệu lực một phần hoặc công bố tiếp tục có hiệu lực một phần của văn bản đã ban hành.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh thông tin những nội dung chính của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.

Pháp lệnh cũng sửa đổi các quy định nhằm thực hiện chủ trương đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật theo các kết luận của Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật. Theo đó, văn bản hợp nhất sẽ từng bước trở thành căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật, được trình và công bố đồng thời với văn bản sửa đổi, bổ sung.

Quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình tiếp cận, tra cứu và áp dụng pháp luật, góp phần hiện thực hóa mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm trong xây dựng chính sách.

Bên cạnh đó, Pháp lệnh giao Chính phủ quy định chi tiết kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất nhằm đơn giản hóa các biểu mẫu, hướng dẫn và xử lý linh hoạt những tình huống phát sinh trong thực tiễn.

Cũng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân được xây dựng nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc tại Tòa án nhân dân đảm bảo đồng bộ, thống nhất với quy định của Luật Phòng, chống ma túy.

Một trong những điểm mới nổi bật là bổ sung quy định cho phép Viện kiểm sát nhận hồ sơ vụ việc bằng phương tiện điện tử. Theo đó, sau khi nhận được thông báo thụ lý hồ sơ của Tòa án cùng cấp, Viện kiểm sát có quyền nghiên cứu, sao chụp hồ sơ và nhận hồ sơ điện tử theo quy định.

Pháp lệnh cũng bổ sung quy định về việc gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan tư pháp.

Bên cạnh đó, nhiều thời hạn tố tụng được rút ngắn nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, giảm áp lực trong công tác quản lý và tạm giữ người nghiện ma túy. Các thời hạn được điều chỉnh bao gồm thời gian thụ lý hồ sơ, xem xét ra quyết định, mở phiên họp, bổ sung tài liệu, cũng như thời hạn khiếu nại, kiến nghị và kháng nghị.

Một điểm mới khác là trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt tại phiên họp sơ thẩm xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính thì Tòa án vẫn tiến hành phiên họp, không phải hoãn như trước. Quy định này nhằm nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, bảo đảm giải quyết vụ việc đúng thời hạn. Tuy nhiên, đối với phiên họp phúc thẩm xem xét khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị, quy định hiện hành vẫn được giữ nguyên, tức Kiểm sát viên bắt buộc phải tham gia; nếu vắng mặt, Tòa án phải hoãn phiên họp.

Nâng cao chất lượng xây dựng, tố chức thi hành pháp luật

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài nhấn mạnh, hai Pháp lệnh được công bố tuy điều chỉnh những lĩnh vực khác nhau, nhưng đều có ý nghĩa thiết thực trong quá trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; nâng cao chất lượng xây dựng, tố chức thi hành pháp luật; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, cơ quan, tổ chức; đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triên mới.

Pháp lệnh sửa đối, bố sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật góp phần khắc phục tình trạng khó tra cứu, khó áp dụng khi hệ thống văn bản thường xuyên được sửa đổi, bổ sung. Điểm rất đáng chú ý là nâng cao giá trị sử dụng của văn bản hợp nhất, hướng tới để văn bản hợp nhất thực sự trở thành công cụ chính thức, thuận tiện, minh bạch cho người dân, doanh nghiệp, cán bộ, công chức trong viện dân và áp dụng pháp luật; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật.

Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân tiếp tục hoàn thiện cơ chế tư pháp trong lĩnh vực hành chính đặc thù; bảo đảm trình tự, thủ tục chặt chẽ, khách quan, kịp thời; tăng cường ứng dụng phương thức điện tử; đồng thời đề cao yêu cầu bảo vệ quyền con người, quyền công dân, nhất là đối với những trường hợp liên quan trực tiếp đến nhân thân, tự do, danh dự và đời sống của người bị đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính.

Sau buổi họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí để thông tin đầy đủ, chính xác, dễ hiểu về nội dung, điểm mới và yêu cầu tổ chức thi hành của hai Pháp lệnh; kịp thời hướng dẫn, giải đáp những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, để các quy định mới sớm đi vào cuộc sống.