Công chức thuế gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm bồi hoàn

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Công văn số 8743/CT-PC về trách nhiệm của cơ quan thuế và công chức thuế trong thi hành công vụ, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm bồi hoàn, xử lý kỷ luật đối với cá nhân có hành vi vi phạm, gây thiệt hại cho người nộp thuế.

Công chức ngành thuế hướng dẫn người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế. Ảnh: Xã Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng

Công chức ngành thuế hướng dẫn người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế. Ảnh: Xã Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng

6 nhóm hành vi vi phạm có thể làm phát sinh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Căn cứ quy định tại Điều 598 Bộ Luật dân sự năm 2015, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Trên cơ sở đó, Công văn số 8743 đã tổng hợp và chỉ rõ phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính thuế theo quy định tại khoản 1, 2, 4, 6, 7, 9 và 14 Điều 17 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017. Các hành vi vi phạm trực tiếp gây thiệt hại cho người nộp thuế bao gồm:

Xử phạt vi phạm hành chính trái pháp luật: Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính không đúng quy định của pháp luật.

Áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm trái luật: Áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính trái pháp luật.

Áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trái pháp luật.

Vi phạm quy định bảo vệ người tố cáo: Không áp dụng hoặc áp dụng không đúng quy định của Luật Tố cáo các biện pháp bảo vệ người tố cáo quy định tại khoản 6 Điều 17 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 (không phục hồi vị trí công tác, thu nhập; không hủy bỏ quyết định xâm phạm quyền lợi; không bảo vệ tính mạng, tài sản, danh dự của người tố cáo).

Cố ý cung cấp thông tin sai lệch: Thực hiện hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của Luật Tiếp cận thông tin về cố ý cung cấp thông tin sai lệch mà không đính chính và không cung cấp lại thông tin.

Sai phạm về thu, truy thu và hoàn thuế: Áp dụng thuế, phí, lệ phí trái pháp luật; thu thuế, phí, lệ phí trái pháp luật; truy thu thuế, hoàn thuế trái pháp luật; thu tiền sử dụng đất trái pháp luật.

Công chức vi phạm phải bồi hoàn và chịu kỷ luật

Công văn khẳng định, công chức gây thiệt hại không chỉ bị xử lý nội bộ mà còn phải gánh trách nhiệm tài chính cá nhân: Cụ thể:

Về nghĩa vụ hoàn trả (Điều 64 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017) quy định: người thi hành công vụ có lỗi phải hoàn trả cho ngân sách nhà nước một phần hoặc toàn bộ số tiền Nhà nước đã bồi thường. Nếu nhiều người cùng gây thiệt hại, mức bồi hoàn chia theo mức độ lỗi của từng cá nhân. Nghiêm cấm mọi hành vi bao che, bỏ qua việc xác định trách nhiệm hoàn trả.

Về hình thức kỷ luật (Khoản 1 Điều 36 Luật Cán bộ, công chức 2025): Tùy mức độ vi phạm, công chức sai phạm sẽ chịu 1 trong 4 hình thức:

Khiển trách: Áp dụng đối với vi phạm lần đầu hoặc ở mức độ nhẹ.

Cảnh cáo: Áp dụng đối với các vi phạm có tính chất nghiêm trọng.

Cách chức: Áp dụng đối với công chức giữ vị trí lãnh đạo, quản lý khi xảy ra vi phạm nghiêm trọng trong phạm vi đảm nhiệm.

Buộc thôi việc: Hình thức kỷ luật cao nhất, chấm dứt hoàn toàn công vụ đối với công chức vi phạm.

Kiên quyết xử lý tình trạng chậm giải quyết hồ sơ thuế

Để đảm bảo hiệu lực thi hành, Cục Thuế yêu cầu thủ trưởng cơ quan thuế các cấp trực tiếp chỉ đạo công chức thuế trong phạm vi quản lý thực hiện đúng quy định của pháp luật trong việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ thuế của người nộp thuế.

Cơ quan thuế các cấp phải kiên quyết tránh để xảy ra tình trạng chậm giải quyết hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức, làm phát sinh bức xúc không đáng có và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của ngành thuế.

Nếu người nộp thuế đã chấp hành, nộp đầy đủ hồ sơ theo đúng quy định của pháp luật mà công chức thuế tiếp nhận hồ sơ không xử lý hoặc chậm xử lý thì phải kiên quyết xử lý trách nhiệm theo nguyên tắc “lỗi của ai người đấy chịu”. Công chức thuế vi phạm phải chịu trách nhiệm theo nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật, đảm bảo công bằng và thượng tôn pháp luật trong quản lý thuế.

Minh Anh

Nguồn Kiểm Toán: https://baokiemtoan.vn/vi/bai-viet/cong-chuc-thue-gay-thiet-hai-phai-chiu-trach-nhiem-boi-hoan