Công chúng thích xem gì?

Cảnh phim “Nghỉ hè sợ nghỉ hưu”.

Tính đến ngày 8/9, “Nghỉ hè sợ nghỉ hưu” của đạo diễn Huỳnh Lập đạt doanh số gần 200 tỷ đồng, chạm vào top 2 phim Việt Nam có doanh số cao nhất, tính từ đầu năm 2026.

Theo TS Hà Thanh Vân, doanh thu mới chỉ là bề mặt dễ nhìn thấy nhất. “Điều đáng bàn hơn nằm ở tham vọng của đạo diễn Huỳnh Lập là dùng một bộ phim gia đình mang màu sắc hài hước và tâm linh để kể về di chứng chiến tranh, tình đồng đội, khoảng cách thế hệ và trách nhiệm của người trẻ đối với quá khứ hào hùng của dân tộc”. Cũng theo TS Hà Thanh Vân, phim “Nghỉ hè sợ nghỉ hưu” chưa phải một tác phẩm hoàn hảo. Phim còn ôm đồm, đôi chỗ sắp đặt cảm xúc và chưa thật đồng đều về ngôn ngữ điện ảnh, nhưng điểm sáng của bộ phim là diễn xuất của nghệ sĩ Cao Minh, trong vai ông Thời - người lính già trong thời bình với vết thương tinh thần từ chiến tranh, và giá trị của bộ phim là sự kết nối lòng yêu nước của thế hệ trẻ với những điều giản dị, gần gũi.

Điều đáng tiếc, bộ phim “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh” được đầu tư trăm tỷ, lại “hụt hơi” trong cuộc đua phòng vé dịp lễ, đến ngày 8/9, phim mới đạt tổng doanh thu 34 tỷ đồng. Theo đó, phim “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh” đứng thứ tư doanh số phòng vé, sau các bộ phim: “Nghỉ hè sợ nghỉ hưu”, “Quý tử vượt giàu”, “Hope vùng tử địa”.

Đạo diễn hành động trong phim - Johnny Trí Nguyễn chia sẻ: “Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình giữ cốt lõi của truyền thuyết: bảy tráng sĩ đi bảy hướng khác nhau. Vì vậy phần giữa phim mang cấu trúc “ly tâm”: nhóm nhân vật tách khỏi nhau, các tuyến đều có biến cố nhưng sức nặng kịch tính không tăng. Chuỗi nhân quả không liên tục đẩy mâu thuẫn lớn hơn nên dễ tạo cảm giác rời rạc”.

Nhìn từ trường hợp “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh”, vấn đề không chỉ nằm ở một bộ phim cụ thể mà còn gợi ra bài toán lớn hơn của điện ảnh Việt: đầu tư lớn có đồng nghĩa với khả năng tạo ra một “bom tấn” hay không? Trong khi chất lượng tác phẩm mới là yếu tố quyết định, trong khi vai trò của ngôi sao phòng vé đang thay đổi. Tên tuổi diễn viên có thể tạo sự chú ý ban đầu nhưng không còn quyết định thành bại của một bộ phim.

Điều khiến giới chuyên môn lo ngại sau trường hợp “Hộ linh tráng sĩ” là tác động tới những dự án cùng thể loại trong tương lai. Sự đầu tư lớn hơn cùng mức độ quan tâm của thị trường tạo ra kỳ vọng rằng thể loại vốn được xem là khó làm này có thể tìm được chỗ đứng rộng hơn tại phòng vé. Kết quả chưa như kỳ vọng của Hộ linh tráng sĩ có thể khiến nhà đầu tư thận trọng hơn.

Theo nhà biên kịch - đạo diễn Vũ Liêm, một bộ phim lịch sử trước tiên vẫn cần phải là bộ phim hấp dẫn trước khi mang ý nghĩa giá trị mà nó muốn truyền tải, tức là có nhân vật đầy đủ xung đột, cảm xúc khiến khán giả đồng cảm, cùng các yếu tố khác để chinh phục thị trường. Khi các nhà làm phim chứng minh được rằng giá trị lịch sử có thể song hành với giá trị thương mại, dòng vốn xã hội hóa sẽ tự nhiên tăng trưởng.