Công nghệ E-CPR: Hồi sinh trái tim ngừng đập tại Bệnh viện Quân y 175

Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, khi trái tim người đàn ông 44 tuổi liên tục gục ngã bởi những cơn nhồi máu cơ tim ác tính, các bác sĩ Bệnh viện Quân y 175 đã thực hiện một cuộc hiệp đồng tác chiến ngoạn mục. Bằng kỹ thuật E-CPR ( ECMO trong hồi sinh tim phổi)– “vũ khí tối tân” trong hồi sức cấp cứu, họ thiết lập một “cầu nối sự sống” ngay tại giường bệnh, đưa bệnh nhân trở về từ lằn ranh sinh tử.

Khi trái tim ngừng đập ngay trên tay bác sĩ

Anh T.Đ.T (44 tuổi, ngụ Đồng Nai) bất ngờ đổ gục sau những cơn đau ngực dữ dội và được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp tại tuyến dưới. Nhận thấy tình trạng vượt quá khả năng điều trị, gia đình quyết định đưa anh vượt quãng đường dài lên TP.HCM, đặt hy vọng cuối cùng vào Bệnh viện Quân y 175.

Sau khi thực hiện kỹ thuật E-CPR giúp bệnh nhân thoát chết, các bác sĩ tiến hành tiến hành can thiệp tim mạch - Ảnh: BVCC

Thế nhưng, thời gian chính là kẻ thù lớn nhất của các bệnh lý tim mạch. Khi anh T. vừa được đưa vào phòng cấp cứu, tình trạng đã chuyển biến cực kỳ xấu: vã mồ hôi, da nhợt nhạt, đau thắt ngực dữ dội như muốn xé toạc lồng ngực. Kết quả điện tâm đồ xác định bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim thành sau dưới trong giờ thứ ba – nhóm nguy cơ rất cao, dễ diễn tiến rối loạn nhịp tim ác tính hoặc ngừng tim do tổn thương hệ thống dẫn truyền.

Quãng đường di chuyển xa cùng trạng thái kích thích, gắng sức vô hình trung đã đẩy trái tim người bệnh vào tình trạng trụy tim mạch cận kề.

Kịch tính được đẩy lên cao trào khi các bác sĩ còn đang giải thích tình trạng bệnh cho thân nhân thì biến cố nghiêm trọng nhất xảy ra: anh T. đột ngột rối loạn nhịp tim và ngừng tim ngay lập tức. Trong tích tắc, phòng cấp cứu biến thành một “chiến trường” thực sự.

Các y bác sĩ lập tức triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao: ép tim ngoài lồng ngực, khử rung, đặt nội khí quản và sử dụng thuốc vận mạch. Trái tim bệnh nhân có lúc đập trở lại nhưng rung thất và ngừng tuần hoàn tiếp tục tái diễn nhiều lần. Mỗi cú sốc điện chỉ duy trì được nhịp tim trong khoảng thời gian rất ngắn.

Lúc này, các bác sĩ đứng trước bài toán sinh tử: nếu chuyển bệnh nhân lên phòng Can thiệp Tim mạch ngay, nguy cơ tử vong trên đường đi là rất lớn; ngược lại, nếu không tái thông mạch máu, bệnh nhân gần như chắc chắn không thể sống sót.

E-CPR: “Cầu nối sự sống” ngoài cơ thể

Trong thời khắc quyết định đó, sự phối hợp đa chuyên khoa giữa Khoa Cấp cứu và Khoa Hồi sức tích cực & Chống độc đã đưa ra quyết định táo bạo: triển khai kỹ thuật E-CPR.

Đây là kỹ thuật thay thế tạm thời chức năng của cả tim và phổi bằng hệ thống tuần hoàn nhân tạo ngoài cơ thể. Hiểu một cách đơn giản, máy ECMO đóng vai trò như một “trái tim thứ hai”, duy trì tuần hoàn và oxy hóa máu, bảo vệ các cơ quan quan trọng, tạo điều kiện an toàn để bác sĩ xử trí tổn thương tim.

Trong suốt 30 phút triển khai, một cuộc phối hợp nhịp nhàng diễn ra: ê-kíp Cấp cứu liên tục duy trì tuần hoàn bằng ép tim và thuốc vận mạch, trong khi ê-kíp Hồi sức tiến hành đặt hệ thống ống dẫn động – tĩnh mạch qua hai đùi bệnh nhân. Khi hệ thống ECMO được kết nối thành công, chức năng tuần hoàn và hô hấp của anh T. được đảm bảo ổn định.

Có “bảo trợ” từ ECMO, bệnh nhân được chuyển an toàn lên phòng Can thiệp Tim mạch. Kết quả chụp mạch vành cho thấy một nhánh động mạch vành phải bị tắc hoàn toàn. Các bác sĩ nhanh chóng can thiệp tái thông và đặt stent thành công.

Sự hồi sinh sau đó được ví như một phép màu. Sau một tuần điều trị và theo dõi sát sao, từ người đã chạm ngưỡng cửa tử, anh T. phục hồi tốt và được xuất viện.

Theo bác sĩ Nguyễn Cảnh Chung - Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Quân y 175, ca bệnh là minh chứng rõ nét cho vai trò đặc biệt quan trọng của ECMO trong cấp cứu tim mạch nặng. Sự phối hợp đa chuyên khoa giữa Cấp cứu – Hồi sức tích cực – Can thiệp Tim mạch đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu của bệnh viện tuyến cuối.

Câu chuyện của anh T. cũng là lời nhắc nhở đắt giá cho cộng đồng. Để bảo vệ sức khỏe tim mạch, các bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh, không hút thuốc lá, tập thể dục đều đặn. Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể cướp đi mạng sống bất cứ lúc nào.

Hồ Quang