Công nghệ tạo dư địa tăng trưởng mới cho ngành bảo hiểm

Giảm chi phí giao dịch, nâng cao chất lượng kinh doanh

Thực hiện yêu cầu thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, ứng dụng AI đang trở thành hướng đi đáng chú ý đối với ngành Bảo hiểm.

Theo ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, thị trường bảo hiểm đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó năng lực cạnh tranh phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ, quản trị rủi ro, đổi mới sáng tạo và niềm tin khách hàng. Dữ liệu và AI là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, phát triển sản phẩm và cá nhân hóa dịch vụ.

Còn GS.TS. Tô Trung Thành, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, AI đang tạo ra cơ hội phát triển trên toàn bộ chuỗi giá trị bảo hiểm. Việc khai thác hiệu quả dữ liệu kết hợp với công nghệ này có thể giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng đánh giá rủi ro, cá nhân hóa sản phẩm, cải thiện trải nghiệm khách hàng; đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực quản trị.

Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng không nên chỉ được đánh giá qua tốc độ xử lý công việc. Ông Lê Tuấn Dũng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Bảo hiểm DBV cho hay, cần đánh giá AI bằng hiệu quả kinh tế thực chất. Ví dụ, nếu 1.000 nhân viên tiết kiệm được 30 phút làm việc mỗi ngày nhờ AI, tổng thời gian tiết kiệm tương đương 500 giờ. Song, thời gian tiết kiệm chưa đồng nghĩa với giá trị kinh tế. Hiệu quả chỉ thực sự hình thành khi doanh nghiệp xử lý được nhiều hồ sơ hơn, giảm chi phí trên mỗi giao dịch hoặc nâng cao chất lượng các quyết định kinh doanh.

Thông qua dữ liệu quá khứ, AI có thể dự báo diễn biến của tỷ lệ này trong 1 - 3 năm tới; đồng thời, mô phỏng tác động của các phương án như tăng phí bảo hiểm, điều chỉnh điều kiện nhận bảo hiểm, kiểm soát kênh bán hàng hoặc mạng lưới gara sửa chữa. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp có thể ước tính khả năng giảm tỷ lệ bồi thường và cải thiện lợi nhuận trước khi đưa ra quyết định.

Theo lãnh đạo DBV, ứng dụng AI cần hình thành quy trình xuyên suốt từ dữ liệu, phân tích, ra quyết định, hành động đến đo lường kết quả. Nếu chỉ phát triển các công cụ riêng lẻ, không gắn với quy trình nghiệp vụ và chỉ tiêu hiệu quả, doanh nghiệp có thể đầu tư công nghệ nhưng không tạo ra giá trị tương xứng.

Đối với ngành bảo hiểm Việt Nam, nhiều chuyên gia cho rằng, điều này đòi hỏi việc ứng dụng AI phải hướng đến hiệu quả thực chất và lấy lợi ích của khách hàng làm trung tâm; đồng thời, doanh nghiệp cần bảo đảm sự hài hòa giữa đổi mới sáng tạo với kiểm soát rủi ro, giữa chuyển đổi số với phát triển nguồn nhân lực cũng như giữa tốc độ ứng dụng công nghệ với yêu cầu phát triển bền vững của thị trường.

Mở rộng thị trường, đổi mới sản phẩm và quản trị rủi ro

Bên cạnh mục tiêu tối ưu chi phí, AI và dữ liệu còn mở ra cơ hội phát triển những sản phẩm bảo hiểm mới, đáp ứng nhu cầu đang hình thành cùng quá trình phát triển của nền kinh tế số.

Bà Vương Thị Minh An, Giám đốc điều hành Công ty Aon Tái bảo hiểm Việt Nam chia sẻ, làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu đang tạo ra thị trường bảo hiểm quy mô lớn trên toàn cầu. Tổng vốn đầu tư vào các trung tâm dữ liệu trên thế giới giai đoạn 2025 - 2030 có thể đạt khoảng 5 - 10 nghìn tỷ USD.

Trong khi đó, tổng phí bảo hiểm toàn cầu dành cho lĩnh vực này giai đoạn 2026 - 2030 được ước tính khoảng 134 tỷ USD, riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương khoảng 23,6 tỷ USD.

Nhu cầu bảo hiểm gia tăng không chỉ xuất phát từ quy mô đầu tư mà còn gắn với yêu cầu tài trợ vốn. Nhiều dự án sử dụng vốn vay ngân hàng hoặc các tổ chức tài chính, trong đó bảo hiểm là một trong những điều kiện giải ngân. Đáng chú ý, một số trung tâm dữ liệu có yêu cầu hạn mức bảo hiểm lên tới 10 tỷ USD, vượt quá năng lực cung cấp thông thường của một doanh nghiệp bảo hiểm đơn lẻ.

Điều này đặt ra yêu cầu phối hợp giữa doanh nghiệp bảo hiểm, môi giới và nhà tái bảo hiểm quốc tế; đồng thời phát triển các sản phẩm bảo hiểm xuyên suốt từ xây dựng, lắp đặt đến vận hành, gián đoạn kinh doanh và an ninh mạng.

Theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, ứng dụng AI trong bảo hiểm cần vượt ra khỏi việc đưa công nghệ vào từng khâu nghiệp vụ, hướng tới đổi mới toàn diện mô hình kinh doanh và phương thức quản trị. Khi dữ liệu được kết nối, công nghệ được triển khai phù hợp và rủi ro được kiểm soát, AI mới có thể trở thành động lực nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và tạo ra giá trị lâu dài cho doanh nghiệp cũng như khách hàng.

Ông Ngô Việt Trung, Cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho biết: AI, dữ liệu và các công nghệ số đang thúc đẩy đổi mới trên toàn bộ chuỗi giá trị của ngành bảo hiểm, từ đánh giá rủi ro, phát triển sản phẩm đến thẩm định, bồi thường và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

AI chỉ phát huy giá trị khi đi cùng một khuôn khổ quản trị phù hợp. Đối với lĩnh vực bảo hiểm, việc ứng dụng AI cần bảo đảm tính minh bạch, khả năng giải trình, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin và quản trị rủi ro hiệu quả.

Cơ quan quản lý sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu và ứng dụng AI cũng như các công nghệ mới; đồng thời bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm.