Cổng sáng kiến và sàn công nghệ tạo nền cho thị trường công nghệ

Trong đó, Cổng Sáng kiến Khoa học Công nghệ và hệ thống các sàn giao dịch khoa học công nghệ đang từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên môi trường số. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy không ít điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để các nền tảng này thực sự phát huy hiệu quả.

Hoàn thiện quy trình số hóa tiếp nhận, đánh giá sáng kiến

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Cổng Sáng kiến Khoa học Công nghệ tiếp tục được nâng cấp với nhiều tính năng quan trọng như tiếp nhận, đánh giá, phản hồi kết quả sáng kiến và sáng kiến đột phá theo quy trình toàn trình trên môi trường mạng; tích hợp quy trình hỗ trợ bảo hộ sở hữu trí tuệ; đồng bộ dữ liệu với hệ thống theo dõi phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Trung tâm đổi mới sáng tạo Công nghiệp 4.0 (IIC) thuộc Trường Quốc tế Miền Đông (Eastern International University). Ảnh: TTXVN

Cổng cũng đã kết nối với Cục Sở hữu trí tuệ, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, hệ thống quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ; đồng thời liên thông với Sàn giao dịch Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhằm hỗ trợ chuyển giao các sáng kiến có khả năng thương mại hóa.

Một điểm mới đáng chú ý là nền tảng đã thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ hỏi - đáp thủ tục, phân tích và phân loại sáng kiến, góp phần giảm tải khâu xử lý thủ công, nâng cao hiệu quả vận hành.

Tính đến ngày 17/4/2026, Cổng Sáng kiến đã tiếp nhận 58 sáng kiến đột phá, trong đó đã tổ chức hội đồng đánh giá 27 sáng kiến.

Dù số lượng sáng kiến bước đầu tăng lên, quá trình thẩm định cho thấy chất lượng nhiều đề xuất chưa đáp ứng yêu cầu về tính mới và khả năng tạo đột phá.

Cụ thể, nhiều sáng kiến chưa làm rõ yếu tố khác biệt so với các giải pháp, mô hình đã được nghiên cứu hoặc triển khai trong thực tiễn; một số đề xuất có nguy cơ trùng lặp với các mô hình đang vận hành tại các cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, phạm vi tác động của không ít sáng kiến còn hẹp, chủ yếu giới hạn ở cấp cơ sở hoặc trong nội bộ từng đơn vị, chưa đạt quy mô lan tỏa và tầm ảnh hưởng của sáng kiến cấp quốc gia. Nhiều hồ sơ cũng chưa chứng minh được giá trị gia tăng vượt trội so với các giải pháp hiện hành, khiến quá trình đánh giá, lựa chọn gặp không ít khó khăn.

Theo các chuyên gia, để Cổng Sáng kiến thực sự trở thành “bộ lọc” và “bệ phóng” cho các ý tưởng đột phá, cần hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá theo hướng định lượng, gắn với khả năng ứng dụng, thương mại hóa và tác động thực tiễn.

Sớm hình thành thị trường công nghệ thực chất

Song song với Cổng Sáng kiến, thị trường khoa học công nghệ cũng đang được thúc đẩy thông qua hệ thống sàn giao dịch công nghệ tại các địa phương.

Hiện cả nước có 20 đơn vị sàn, nền tảng giao dịch khoa học công nghệ với nhiều mô hình vận hành khác nhau đang được đầu tư, phát triển. Một số địa phương tích cực xây dựng phiên bản mới, hướng tới mô hình sàn giao dịch hiện đại, đầy đủ chức năng của thiết chế trung gian thị trường khoa học công nghệ.

Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh và Sàn giao dịch công nghệ Hà Nội (Hanotex) được đánh giá là những địa phương, đơn vị đi đầu trong việc phát triển mô hình sàn giao dịch công nghệ thế hệ mới.

Ngày 23/12/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Báo cáo số 389/BC-BKHCN gửi Ban Chỉ đạo Trung ương về kết quả triển khai các giải pháp thúc đẩy phát triển thị trường khoa học, công nghệ và xây dựng sàn giao dịch khoa học công nghệ.

Bước sang năm 2026, Bộ tiếp tục phối hợp với các địa phương và cơ quan liên quan triển khai các nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời báo cáo kết quả thực hiện tới Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương theo Công văn số 1807/BKHCN-ĐMST ngày 27/3/2026.

Các chuyên gia nhận định, việc hình thành đồng thời Cổng Sáng kiến và hệ thống sàn giao dịch khoa học công nghệ đang tạo nền móng quan trọng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Tuy nhiên, để các nền tảng này thực sự vận hành hiệu quả, cần tiếp tục tháo gỡ những nút thắt về chất lượng sáng kiến, cơ chế đánh giá, bảo hộ sở hữu trí tuệ, kết nối cung - cầu công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Khi những “điểm nghẽn” này được xử lý đồng bộ, Cổng Sáng kiến và sàn giao dịch khoa học công nghệ sẽ không chỉ là công cụ quản lý, mà còn trở thành động lực quan trọng thúc đẩy hình thành thị trường khoa học công nghệ hiện đại, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết 57-NQ/TW đã đặt ra.