Công suất mới, mở dư địa tăng trưởng

Công suất mới bắt đầu đóng góp

Thông tin cập nhật sản lượng 9 tháng đầu năm của Tập đoàn Hòa Phát mới đây cho thấy, thép cuộn cán nóng (HRC) đang giữ vai trò ngày càng lớn trong tăng trưởng của tập đoàn. Lượng HRC tiêu thụ quý III tăng 64% so với cùng kỳ.

Tính chung 9 tháng đầu năm, Hòa Phát sản xuất 10,7 triệu tấn thép thô, tăng 35% so với 9 tháng năm 2025. Sản lượng bán hàng HRC, thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao và phôi thép đạt 10,3 triệu tấn, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thép xây dựng và thép cuộn chất lượng cao đạt hơn 4 triệu tấn, tăng 15%. Sản lượng phôi thép đạt 811.000 tấn, tăng 69%. HRC đạt 5,47 triệu tấn, tăng 59% và chiếm hơn một nửa tổng sản lượng bán hàng các sản phẩm thép Hòa Phát. Đà tăng của sản lượng tiêu thụ trong quá trình nhà máy Dung Quất 2 nâng dần công suất là tín hiệu cho thấy, năng lực sản xuất được bổ sung đang tìm được đầu ra.

Nhà máy mới giúp Hòa Phát mở rộng công suất và đa dạng hóa sản phẩm. Ảnh: An Thư

Tại Hòa Phát, mở rộng công suất gắn cùng với thay đổi cơ cấu sản phẩm. HRC phục vụ nhiều ngành công nghiệp chế tạo, từ sản xuất ô tô, cơ khí đến đồ gia dụng. Việc dòng sản phẩm này đóng góp ngày càng lớn giúp tập đoàn mở rộng thị trường, bên cạnh nhóm thép xây dựng truyền thống. Trong quý III/2026, gần một phần tư lượng HRC tiêu thụ được xuất khẩu, cho thấy vai trò của cả thị trường trong nước và nước ngoài trong hấp thụ sản lượng.

Trên nền sản lượng gia tăng, các chuyên gia từ VCBS dự báo, doanh thu quý III của Hòa Phát tăng gần 60% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế đạt 5.832 tỷ đồng, tăng 46,2%. Năng lực sản xuất mới đang tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, mức tăng lợi nhuận thấp hơn doanh thu đặt ra yêu cầu theo dõi hiệu quả khai thác công suất.

Trong ngành điện, đóng góp của dự án mới đã thể hiện rõ hơn tại PV Power. Thông tin từ doanh nghiệp cho biết, Nhơn Trạch 3&4 cung cấp khoảng gần 3,9 tỷ kWh trong 9 tháng đầu năm, tương đương khoảng một phần năm tổng sản lượng của các nhà máy của PV Power. Đáng chú ý, doanh thu bán điện tạm tính đạt 15.247 tỷ đồng, chiếm gần một phần ba tổng doanh thu bán điện của nhóm nhà máy này và là mức đóng góp lớn nhất. Nguồn điện mới đang mở rộng đáng kể quy mô doanh thu kể từ khi vận hành.

Trước đó, báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ ghi nhận doanh thu thuần sáu tháng của PV Power đạt 32.633 tỷ đồng, tăng gần 86%. Điểm đáng chú ý là giá vốn tăng chậm hơn doanh thu, giúp lợi nhuận gộp tăng hơn ba lần. Biên lợi nhuận gộp theo đó cải thiện từ khoảng 11,3% lên 19,6%, cho thấy phần lợi nhuận giữ lại trên mỗi đồng doanh thu tăng lên.

Ở lĩnh vực chế biến thực phẩm, Dabaco đưa giai đoạn 2 nhà máy dầu thực vật vào vận hành từ tháng 3/2026, bổ sung công suất 1.000 tấn hạt/ngày. Dự án mở thêm khả năng cung ứng dầu ăn, đồng thời tạo nguồn khô đậu tương cho chuỗi thức ăn chăn nuôi. Từ thép, điện đến lĩnh vực chế biến thực phẩm, công suất mới từ các dự án đã đầu tư đang tạo thêm nền tảng doanh thu, trợ lực các mảng kinh doanh trong toàn bộ hệ sinh thái.

Đầu ra và hiệu suất quyết định lợi nhuận

Công suất mới mở thêm khả năng tăng sản lượng, nhưng mức lợi nhuận thu được còn phụ thuộc giá bán và chi phí sản xuất. Trước mùa báo cáo quý III, khoảng cách giữa tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận là một chỉ dấu cần theo dõi, nhất là tại doanh nghiệp đang đưa dự án lớn vào khai thác vận hành.

VCBS dự báo biên lợi nhuận gộp quý III của Hoà Phát đạt 17,8%, thấp hơn quý II, trong bối cảnh giá HRC ước giảm khoảng 6% so với quý trước. Như vậy, dù tiêu thụ tăng mạnh, mỗi đơn vị sản phẩm bán ra chưa chắc mang lại phần lợi nhuận tăng thêm tương ứng.

Đây cũng là phép thử đối với hiệu suất vận hành. Nhà máy mới cần thời gian nâng sản lượng, hoàn thiện quy trình và ổn định chất lượng sản phẩm. Khi sản lượng chưa đạt mức phù hợp, chi phí cố định phân bổ trên mỗi đơn vị sản phẩm có thể cao. Khả năng tăng tiêu thụ vì vậy giúp doanh nghiệp khai thác tốt hơn tài sản đã đầu tư và cải thiện giá thành.

Tại PV Power, hai nhà máy Nhơn Trạch 3&4 bổ sung nguồn phát điện, nhưng hiệu quả còn gắn với mức huy động và chi phí nhiên liệu đầu vào.

Biên lợi nhuận gộp hợp nhất cải thiện trong nửa đầu năm 2026 là tín hiệu tích cực. Dù vậy, để xem xét đầy đủ hiệu quả riêng của dự án mới, các khoản chi phí tài chính và chi phí quản lý doanh nghiệp tác động trực tiếp đến con số lợi nhuận cuối cùng và dòng tiền thu về.

Tại Dabaco, mở rộng chế biến dầu thực vật tạo cơ hội tăng doanh số và cung ứng nguyên liệu cho chuỗi chăn nuôi. Tuy nhiên, yếu tố hiệu quả sẽ phụ thuộc chênh lệch giữa giá hạt đầu vào với giá bán dầu, khô đậu tương, cùng khả năng tiêu thụ sản lượng tăng thêm. Lợi ích từ chuỗi sản xuất cần được đánh giá qua kết quả từng mảng.

Tại báo cáo Phác thảo Chiến lược đầu tư năm 2027 vừa được công bố, các chuyên gia từ SSI Research xác định mở rộng công suất là động lực ngắn hạn, còn nâng năng lực nội tại là phép thử trung hạn. Kịch bản chi phí vốn còn cao khiến yêu cầu sử dụng vốn hiệu quả trở nên rõ hơn. Những dự án mới cần tạo đủ doanh thu và dòng tiền để đáp ứng chi phí vận hành, nghĩa vụ nợ. Báo cáo quý III vì sẽ là dịp kiểm chứng bước chuyển từ đầu tư sang khai thác trước các yếu tố môi trường vĩ mô, môi trường kinh doanh vận động và nhiều thay đổi.