Công tác dân vận góp phần củng cố 'thế trận lòng dân' nơi biên cương

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lũng Cú, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang giúp hộ dân có hoàn cảnh neo đơn gặt lúa. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Xây dựng “thế trận lòng dân” từ cơ sở

Khu vực biên giới của Tổ quốc có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, song đời sống kinh tế - xã hội ở nhiều địa bàn vẫn còn khó khăn, điều kiện sinh hoạt của một bộ phận nhân dân còn thiếu thốn. Nhận thức rõ vai trò nòng cốt, chuyên trách trong quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã chỉ đạo các đơn vị triển khai công tác dân vận sâu rộng, góp phần đưa nghị quyết, chỉ thị của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào biên giới.

Bộ đội Biên phòng các tỉnh, thành phố đã chủ động tăng cường hàng trăm lượt cán bộ về làm nhiệm vụ tại các xã biên giới. Nhiều đồng chí được cấp ủy, chính quyền địa phương tín nhiệm bầu hoặc chỉ định giữ các chức danh chủ chốt như Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy xã. Với kiến thức, kinh nghiệm công tác và tinh thần trách nhiệm, đội ngũ cán bộ tăng cường đã tham mưu giúp địa phương kiện toàn hệ thống sổ sách, đổi mới phương pháp ra nghị quyết, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, từng bước khắc phục tình trạng “thôn, bản trắng đảng viên”. Cùng với củng cố tổ chức đảng và hệ thống chính trị cơ sở, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật được các đồn Biên phòng chú trọng. Tính từ đầu năm đến hết tháng 9/2026, toàn lực lượng đã tổ chức hơn 11.040 buổi tuyên truyền tập trung, với trên 344.000 lượt người tham gia, cấp phát hơn 100.000 tờ rơi. Những hoạt động này góp phần đưa Luật Biên phòng Việt Nam và các quy định pháp luật đến gần hơn với người dân, giúp đồng bào hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm trong tham gia quản lý, bảo vệ biên giới.

Hiệu quả của công tác tuyên truyền không chỉ thể hiện ở số buổi tổ chức hay số lượt người tham gia, mà còn ở sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của người dân. Khi hiểu rõ chủ trương, chính sách, pháp luật, đồng bào có thêm cơ sở để chủ động phối hợp với lực lượng chức năng, tham gia phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”. Sự gắn bó giữa nhân dân với cấp ủy, chính quyền và Bộ đội Biên phòng tạo nền tảng để huy động sức mạnh tại chỗ, phát hiện và giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trên địa bàn.

Những mô hình nhân văn - Trao sinh kế, ươm mầm tương lai vùng biên

Công tác dân vận của Bộ đội Biên phòng còn được cụ thể hóa bằng những mô hình hỗ trợ phát triển kinh tế, chăm lo đời sống và giải quyết các nhu cầu thiết thực của nhân dân. Xác định sinh kế ổn định là một trong những điều kiện quan trọng để giảm nghèo bền vững, các đồn Biên phòng đăng ký thực hiện ít nhất một mô hình giúp dân phát triển sản xuất, phù hợp với điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế của từng địa bàn.

Đáng chú ý, trong nhiệm kỳ 2025-2030, việc các đơn vị Bộ đội Biên phòng phân công 8.698 đảng viên phụ trách 34.615 hộ gia đình ở khu vực biên giới đã góp phần đưa công tác vận động quần chúng đến gần từng hộ dân. Thông qua việc thường xuyên gặp gỡ, nắm bắt hoàn cảnh và nhu cầu của các gia đình, đảng viên Biên phòng hướng dẫn người dân chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Sự hỗ trợ trực tiếp này góp phần giúp đồng bào nâng cao hiệu quả lao động, cải thiện thu nhập, gắn phát triển kinh tế hộ gia đình với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.

Cán bộ Đồn Biên phòng Pò Mã, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn hướng dẫn thầy, cô giáo và học sinh quét mã QR sử dụng mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh”. Ảnh: Vi Toàn

Trong lĩnh vực giáo dục và an sinh xã hội, các chương trình của Bộ đội Biên phòng đã tạo thêm điều kiện để trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường. Nổi bật là Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”. Hằng năm, các đơn vị Bộ đội Biên phòng duy trì hỗ trợ thường xuyên cho gần 3.000 lượt học sinh có hoàn cảnh khó khăn ở khu vực biên giới, hải đảo, trong đó có học sinh ở khu vực giáp biên thuộc hai nước bạn Lào và Campuchia.

Cùng với đó, các lớp xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học tại những điểm bản xa xôi ở Điện Biên, Nghệ An, Tuyên Quang... góp phần giúp người dân tiếp cận tri thức, cải thiện khả năng tiếp nhận thông tin và vận dụng kiến thức vào đời sống. Việc gắn các hoạt động giáo dục với phong trào “Bình dân học vụ số” cũng mở thêm cơ hội để người dân vùng biên tiếp cận kỹ năng số.

Từ sự chăm lo cụ thể đến xây dựng niềm tin của đồng bào

Hiệu quả của những chương trình ấy được thể hiện rõ qua hoạt động tại từng đơn vị, từng địa bàn. Tại tỉnh Lào Cai, Đồn Biên phòng Y Tý đã triển khai nhiều hình thức hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, gắn việc chăm lo giáo dục với nhiệm vụ xây dựng địa bàn biên giới vững mạnh. Thượng tá Nguyễn Trọng Mạch, Chính trị viên Đồn Biên phòng Y Tý cho biết, trong năm học 2025-2026, đơn vị nhận đỡ đầu 6 học sinh theo Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, 9 học sinh theo Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường” và phối hợp đỡ đầu 31 học sinh trong Chương trình “Mẹ đỡ đầu”.

Với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, sự hỗ trợ của cán bộ, chiến sĩ Biên phòng góp phần giúp các em có thêm điều kiện học tập, rèn luyện và nuôi dưỡng ước mơ. Theo Thượng tá Nguyễn Trọng Mạch, ý nghĩa của các chương trình không dừng ở kết quả học tập, rèn luyện của từng em, mà còn gắn với sự phát triển lâu dài của khu vực biên giới. Quá trình gần gũi, chăm lo và đồng hành cùng học sinh cũng giúp cán bộ, chiến sĩ hiểu hơn hoàn cảnh của từng gia đình, tăng cường sự gắn bó với nhân dân.

Từ thực tiễn đó, việc hỗ trợ học sinh còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố tích cực trong cộng đồng, tạo nguồn lực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Khi trẻ em có thêm cơ hội đến trường, các gia đình có thêm điểm tựa để vượt qua khó khăn, mối quan hệ giữa Bộ đội Biên phòng với nhân dân cũng được củng cố bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.

Bên cạnh các chương trình hỗ trợ giáo dục, những hoạt động như “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” tiếp tục góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào. Trong những đợt thiên tai, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng tham gia cứu hộ, cứu nạn, giúp dân khắc phục hậu quả, thu hoạch hoa màu, ổn định cuộc sống. Những việc làm gắn với nhu cầu thực tế của người dân đã tạo thêm điều kiện để tình đoàn kết quân dân được củng cố.

Thực tiễn cho thấy, công tác dân vận của Bộ đội Biên phòng được triển khai bằng nhiều hình thức, từ củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tuyên truyền pháp luật đến hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục và an sinh xã hội. Mỗi hoạt động đáp ứng một nhu cầu cụ thể của địa bàn, đồng thời góp phần tăng cường sự gắn bó giữa cán bộ, chiến sĩ với nhân dân. Đây là nền tảng quan trọng để phát huy vai trò của quần chúng trong quản lý, bảo vệ biên giới, xây dựng khu vực biên giới ổn định, phát triển, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” nơi phên giậu Tổ quốc.