Công thức thành công của vị CEO quyền lực hàng đầu giới sách thế giới

CEO James Daunt. Ảnh: The New Yorker.

Theo The New Yorker, trong giới xuất bản, dù không nổi tiếng bằng nhiều tác giả lớn, James Daunt lại là một nhân vật có sức ảnh hưởng lớn ở một phương diện khác. Ông là người điều hành một đế chế kinh doanh sách với quy mô chưa từng có. Suốt bảy năm qua, ông giữ vai trò CEO của hai chuỗi hiệu sách lớn nhất tại Mỹ (Barnes & Noble) và Vương quốc Anh (Waterstones).

Ông cũng là người sáng lập Daunt Books, hiệu sách độc lập có lẽ được yêu thích nhất ở London. Trang Fortune từng nhận định, Daunt Books được nhiều người yêu sách coi như "thánh đường" nhờ cách bài trí thuận tiện cho việc dạo xem sách cùng không gian sang trọng và ấm cúng với các kệ gỗ sồi.

Daunt Books tạo được ấn tượng riêng với độc giả. Ảnh: The Times.

Danh tiếng của Daunt Books lan xa đến mức, khi Bảo tàng Victoria & Albert tổ chức một triển lãm về những chiếc túi xách có tầm ảnh hưởng vào năm 2020, họ đã đưa chiếc túi vải của Daunt Books vào trưng bày, đặt cạnh một thiết kế của thương hiệu Chanel.

Trong những năm gần đây, các chuỗi hiệu sách tại Anh như Foyles và Blackwell’s, cùng nhiều hiệu sách độc lập khác tại quốc gia này, cũng đã nằm dưới sự quản lý của Daunt. Tương tự là trường hợp của Tattered Cover ở Denver, hay chuỗi cửa hàng Books Inc. quanh khu vực Vịnh San Francisco.

Daunt hiện quản lý hơn 1.000 cửa hàng và gần 20.000 nhân viên, với doanh thu hàng năm lên tới 4 tỷ USD. Một quản lý xuất bản thuộc một đơn vị lớn tại Mỹ chia sẻ: “Ông ấy nắm giữ hơn 20% thị trường. Tôi nghĩ ông ấy vừa được tôn trọng, lại vừa khiến người khác phải e sợ”.

Chiến lược quản trị của James Daunt

Điều khác biệt ở một nhà điều hành đầy quyền lực như Daunt, năm nay 63 tuổi, là ông đã dành hơn 20 năm để tự tay điều hành các hiệu sách của riêng mình tại những khu phố xanh mát ở London. Ông từng tự tay bê vác các thùng hàng, đặt sách và làm đủ mọi công việc vất vả chẳng khác nào những hình ảnh thường thấy trong các bộ phim điện ảnh.

Trong khi giới điều hành cấp cao thường được coi là chỉ tập trung vào quản trị chiến lược, Daunt vẫn luôn chú tâm đến từng chi tiết nhỏ. Daunt từng chia sẻ: “Có những yếu tố phổ quát tạo nên một hiệu sách tuyệt vời, bất kể đó là một chuỗi cửa hàng quy mô lớn hay một hiệu sách độc lập nhỏ. Cốt lõi của một hiệu sách tuyệt vời chính là môi trường thân thiện dành cho độc giả, với cách trưng bày bắt mắt, danh mục sách thú vị, thậm chí là độc đáo, cùng đội ngũ nhân viên nhiệt tình, am hiểu và luôn sẵn sàng trò chuyện về sách với khách hàng”.

Những nguyên tắc của Daunt, từ cách nhập hàng, sắp xếp kệ sách, trưng bày ấn phẩm, cho đến phương pháp đào tạo, thúc đẩy đội ngũ nhân viên bán sách và thu hút độc giả, đã lan tỏa khắp Vương quốc Anh. Giờ đây, thông qua Barnes & Noble, những tư tưởng này còn vươn tới các thành phố như Wichita hay Skokie, thổi một luồng sinh khí mới, khơi dậy sự hồi sinh cho ngành kinh doanh sách.

Hiệu sách Barnes & Noble tại Manhattan, Mỹ. Ảnh: Bloomberg.

Theo Business Insider, sau khi thu hẹp quy mô xuống còn dưới 600 địa điểm vào năm 2023, chuỗi hiệu sách lâu đời của Mỹ này đã mở thêm 57 cửa hàng trong năm 2024. Con số này còn nhiều hơn cả tổng số cửa hàng mới của Barnes & Noble trong suốt cả thập kỷ từ năm 2009 đến 2019.

Jordan Pavlin từ nhà xuất bản Knopf, chia sẻ: “Tôi tin rằng nhiều người trong chúng ta vẫn còn nhớ khoảng thời gian không lâu trước đây, khi Barnes & Noble suýt chút nữa đã biến thành một cửa hàng đồ chơi trá hình. Còn giờ đây, họ đã thực sự trở lại là những hiệu sách đúng nghĩa”.

Elliott Management, quỹ đầu tư mạo hiểm sở hữu cả Waterstones và Barnes & Noble, được kỳ vọng sẽ đưa cả hai chuỗi này lên sàn chứng khoán vào năm tới, với tổng định giá ít nhất là 3 tỷ USD. Đây là một sự trỗi dậy đầy kinh ngạc của mô hình chuỗi hiệu sách truyền thống, loại hình từng được cho là sắp bị Amazon và các ứng dụng kỹ thuật số “nuốt chửng” khoảng 15 năm trước”.

James Daunt trao quyền cho đội ngũ thực địa

Daunt cho biết một trụ cột quan trọng khác trong chiến lược của ông là từ bỏ mô hình quản lý tập trung, thay vào đó trao quyền điều hành cho chính nhân viên tại từng cửa hàng.

"Gần như mọi việc tôi làm đều hướng tới việc xóa bỏ các tầng nấc phân cấp, từ đó xây dựng tinh thần trách nhiệm tập thể trong đội ngũ", ông chia sẻ.

Sự sáng tạo của đội ngũ nhân viên tạo nên sự khác biệt cho các cửa hiệu. Ảnh: New York Times.

Theo ông, khi đội ngũ tại mỗi cửa hàng tự nắm quyền điều hành, điều này tạo nên "một phong cách làm việc dễ chịu hơn nhiều, gắn kết hơn và trao quyền hơn".

Việc để mỗi cửa hàng tự lựa chọn và trưng bày đầu sách theo cách riêng một phần là giúp các nhân viên bán sách khơi dậy cảm giác họ đang thể hiện được chuyên môn và nâng cao tinh thần trách nhiệm. Khi đến thăm hiệu sách Barnes & Noble tại Eatontown, ông tỏ ra hài lòng khi thấy một nhân viên đã tự tay sắp xếp khu vực sách lãng mạn theo gu thẩm mỹ của riêng mình. “Họ bắt đầu nhận ra rằng mình hoàn toàn có thể tự quyết định”, ông nói.

Daunt cũng chia sẻ: “Thị trường sách không phải là một thị trường cố định… Càng có nhiều hiệu sách, người ta càng đọc nhiều hơn. Hiệu sách càng chất lượng, độc giả càng khám phá được nhiều điều thú vị”.

Ông nói thêm: “Tôi tin rằng chúng ta tự tạo ra vận may cho chính mình”.