COP31: Indonesia làm đồng Chủ tịch liên minh quốc tế về văn hóa và khí hậu
Indonesia vừa được lựa chọn làm đồng Chủ tịch Nhóm Các quốc gia và tổ chức hữu nghị về hành động khí hậu dựa trên văn hóa (GFCBCA) nhiệm kỳ 2027–2028, qua đó có thêm cơ hội thúc đẩy việc đưa di sản văn hóa và tri thức bản địa vào các chiến lược ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP31) ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: THX/TTXVN phát
Quyết định trên được thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng Văn hóa lần thứ 4 của GFCBCA, diễn ra ngày 17/11 bên lề Hội nghị lần thứ 31 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Liên minh hiện gồm 56 quốc gia thành viên Liên hợp quốc (LHQ) và 27 tổ chức quốc tế.
Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, Bộ trưởng Văn hóa Indonesia Fadli Zon cho biết nước này sẵn sàng phối hợp với các thành viên nhằm tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy những giải pháp thiết thực và đặt văn hóa vào vị trí trung tâm trong nỗ lực xây dựng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Indonesia sẽ cùng Brazil và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) đảm nhiệm vai trò đồng Chủ tịch liên minh. Indonesia giữ cương vị Phó Chủ tịch đại diện khu vực châu Á - Thái Bình Dương; Tây Ban Nha và Nam Phi đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch đại diện châu Âu và châu Phi.
Theo ông Fadli Zon, với đặc điểm là quốc gia quần đảo lớn nhất thế giới, Indonesia phải đối mặt với nguy cơ biến đổi khí hậu đe dọa nhiều di sản văn hóa và cảnh quan truyền thống. Trong năm 2026, Chính phủ Indonesia triển khai chương trình phục hồi 240 di tích văn hóa trên cả nước nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước các tác động của khí hậu. Chương trình bao gồm các biện pháp bảo tồn quần thể đền Borobudur ở Trung Java và những địa điểm có tranh vẽ hang động tiền sử tại Sulawesi.
Bên cạnh bảo tồn di sản vật thể, Indonesia chú trọng phát huy tri thức và tập quán truyền thống trong thích ứng với biến đổi khí hậu với nhiều mô hình tiêu biểu như hệ thống thủy lợi Subak ở Bali, luật tục Sasi ở Maluku và thiết chế Panglima Laot ở Aceh trong quản lý tài nguyên nước, biển; hệ thống lương thực dựa vào rừng Tinungglu của người Mentawai và kho lúa Leuit ở Tây Java.
Nhiều kinh nghiệm khác cũng được ghi nhận, như tập quán quản lý đất đai của người Baduy ở Banten, phương thức kiểm soát cháy rừng của người Dayak tại Kalimantan và tri thức phòng tránh sóng thần Smong của cộng đồng đảo Simeulue. Đặc biệt, những hiểu biết về sóng thần được lưu truyền qua Smong đã giúp người dân địa phương ứng phó, cứu sống nhiều người trong thảm họa năm 2004.
Được thành lập theo sáng kiến của Brazil và UAE tại COP28 năm 2023 ở Dubai, GFCBCA hướng tới thúc đẩy hợp tác quốc tế, đưa các yếu tố văn hóa vào chính sách ứng phó biến đổi khí hậu. Nhân dịp này, Bộ trưởng Fadli Zon kêu gọi các thành viên tích hợp yếu tố văn hóa vào Kế hoạch thích ứng quốc gia, trao quyền cho cộng đồng bản địa và địa phương, đồng thời mở rộng hợp tác và nguồn tài chính cho các hoạt động thích ứng khí hậu.
Việc Indonesia tham gia lãnh đạo liên minh cho thấy nước này ngày càng chú trọng mối liên hệ giữa bảo tồn di sản, phát huy tri thức bản địa và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Đây cũng là hướng hợp tác có ý nghĩa đối với các quốc gia Đông Nam Á, nơi nhiều cộng đồng vẫn duy trì những tập quán truyền thống trong quản lý tài nguyên, bảo vệ hệ sinh thái và ứng phó với thiên tai.


