Cử nhân Luật Dân sự và Tố tụng dân sự FTU: Học luật để chinh phục nghề luật trong kỷ nguyên số

Trong một thế giới mà hợp đồng có thể được ký trên nền tảng điện tử, tài sản có thể tồn tại dưới dạng dữ liệu số, chứng cứ có thể là email, tin nhắn hoặc lịch sử giao dịch, nghề luật đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Người học luật hôm nay không chỉ cần thuộc điều luật, hiểu án lệ hay nắm vững quy trình tố tụng. Họ cần biết cách tư duy như một người hành nghề: nhận diện vấn đề, phân tích rủi ro, xây dựng lập luận, lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân, tổ chức trong một môi trường ngày càng phức tạp.

Đó cũng là lý do đào tạo luật trong kỷ nguyên số không thể chỉ dừng lại ở giảng đường và giáo trình. Một chương trình đào tạo luật hiện đại phải giúp sinh viên kết nối kiến thức với nghề nghiệp, kết nối pháp luật với kinh tế, kết nối tư duy truyền thống với năng lực công nghệ và hội nhập quốc tế.

Từ yêu cầu đó, Trường Đại học Ngoại thương xây dựng định hướng đào tạo Cử nhân Luật Dân sự và Tố tụng dân sự theo mô hình hiện đại, tích hợp và gắn với phát triển nghề nghiệp. Đây là chương trình dành cho những người trẻ yêu thích nghề luật, mong muốn được học luật trong một môi trường năng động, có tư duy kinh doanh, có năng lực số và sẵn sàng bước vào thị trường lao động toàn cầu.

CDIM – Khi đào tạo luật bắt đầu từ định hướng nghề nghiệp

Điểm nổi bật của chương trình là việc vận dụng mô hình CDIM – Career Development Integration Model, hay còn gọi là Mô hình đào tạo gắn với phát triển nghề nghiệp. Đây là chiến lược đào tạo đặc trưng của Trường Đại học Ngoại thương, hướng tới việc tích hợp đồng bộ kiến thức nền tảng, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực số và trải nghiệm thực tiễn ngay từ những năm đầu đại học.

Theo mô hình CDIM, sinh viên không học luật như những mảng kiến thức rời rạc. Mỗi học phần, mỗi hoạt động thực hành và mỗi trải nghiệm nghề nghiệp đều được đặt trong một lộ trình phát triển năng lực có chủ đích. Người học từng bước đi từ nền tảng pháp lý, tư duy kinh tế, ngoại ngữ, kỹ năng số đến kỹ năng giải quyết tranh chấp, tư vấn pháp luật, thực tập nghề nghiệp và dự án tốt nghiệp.

Với ngành Luật Dân sự và Tố tụng dân sự, cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa. Trong thực tiễn, một vụ việc dân sự không chỉ đòi hỏi người hành nghề hiểu quy định về hợp đồng, tài sản, nghĩa vụ, bồi thường thiệt hại, thừa kế hay quyền sở hữu. Người hành nghề còn phải biết thu thập và đánh giá chứng cứ, xác định thẩm quyền, lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp, xây dựng chiến lược tố tụng, soạn thảo văn bản pháp lý và bảo vệ quyền lợi của khách hàng trước cơ quan có thẩm quyền.

Vì vậy, CDIM không chỉ là cách tổ chức chương trình đào tạo. Đó là một tư duy đào tạo mới: học luật để hiểu bản chất của quyền, học tố tụng để biết cách bảo vệ quyền, học kỹ năng để hành nghề hiệu quả và học công nghệ để thích ứng với tương lai.

Bốn trụ cột của mô hình CDIM trong đào tạo luật

Mô hình CDIM trong chương trình Luật Dân sự và Tố tụng dân sự tại FTU được triển khai trên bốn trụ cột chính.

Trụ cột thứ nhất là tích hợp phát triển nghề nghiệp. Sinh viên được định hướng nghề luật ngay từ sớm, thay vì chỉ bắt đầu nghĩ đến nghề nghiệp ở giai đoạn thực tập cuối khóa. Các hoạt động như diễn án, phiên tòa giả định, phiên trọng tài giả định, tư vấn pháp luật cộng đồng, nghiên cứu hồ sơ vụ việc, thực tập nghề nghiệp và dự án tốt nghiệp giúp người học từng bước hình dung rõ mình sẽ làm gì, cần năng lực gì và phải chuẩn bị như thế nào cho con đường nghề nghiệp sau này.

Trụ cột thứ hai là nâng cao năng lực số. Nghề luật đang thay đổi dưới tác động của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thương mại điện tử, tài sản số, fintech, blockchain và các nền tảng giải quyết tranh chấp trực tuyến. Sinh viên được tiếp cận các vấn đề pháp lý mới như hợp đồng điện tử, dữ liệu cá nhân, giao dịch trên nền tảng số, quản trị rủi ro pháp lý trong môi trường công nghệ và sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ hành nghề.

Trụ cột thứ ba là định hướng quốc tế. Trong bối cảnh các giao dịch dân sự, thương mại và đầu tư ngày càng có yếu tố nước ngoài, năng lực ngoại ngữ và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế trở thành lợi thế quan trọng. Chương trình chú trọng tiếng Anh, tiếng Anh pháp lý, khả năng nghiên cứu tài liệu nước ngoài, tiếp cận chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế và tham gia các hoạt động học thuật, mô phỏng tranh tụng, trọng tài có yếu tố quốc tế.

Trụ cột thứ tư là cập nhật liên tục. Pháp luật, công nghệ và thị trường lao động đều thay đổi nhanh chóng. Vì vậy, chương trình được định hướng để liên tục thích ứng với yêu cầu mới của xã hội, doanh nghiệp và nghề luật. Sinh viên không chỉ học kiến thức hiện hành, mà còn được rèn luyện khả năng tự học, tự nghiên cứu, phản biện và cập nhật tri thức trong suốt quá trình phát triển nghề nghiệp.

Nhờ bốn trụ cột này, chương trình hướng tới đào tạo những cử nhân luật không chỉ vững chuyên môn, mà còn có kỹ năng thực hành, tư duy kinh doanh, năng lực số, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp biến động.

Bản sắc FTU: Học luật trong môi trường kinh tế, kinh doanh và hội nhập

Một trong những điểm tạo nên sức hấp dẫn của chương trình Luật Dân sự và Tố tụng dân sự tại FTU là sinh viên được học luật trong một môi trường có thế mạnh về kinh tế, kinh doanh quốc tế và hội nhập. Đây là lợi thế rất quan trọng, bởi phần lớn vấn đề pháp lý trong thực tiễn không tồn tại tách biệt khỏi đời sống kinh tế.

Một hợp đồng dân sự không chỉ là tập hợp các điều khoản về quyền và nghĩa vụ. Đó còn là công cụ phân bổ lợi ích, chi phí và rủi ro giữa các bên. Một tranh chấp không chỉ là sự bất đồng về pháp lý, mà còn là bài toán về chiến lược, thời gian, chi phí, uy tín và lợi ích lâu dài của khách hàng. Một giao dịch tài sản không chỉ cần đúng luật, mà còn phải an toàn, hiệu quả và phù hợp với mục tiêu kinh doanh.

Vì vậy, sinh viên luật FTU được khuyến khích tiếp cận pháp luật bằng tư duy liên ngành. Người học không chỉ đặt câu hỏi “quy định pháp luật nói gì?”, mà còn phải biết hỏi “vấn đề thực tế là gì?”, “rủi ro nằm ở đâu?”, “giải pháp nào khả thi?” và “lựa chọn nào bảo vệ tốt nhất lợi ích hợp pháp của các bên?”. Đây chính là điểm khác biệt của đào tạo luật gắn với thực tiễn kinh doanh.

Nền tảng pháp luật vững chắc được kết hợp với kiến thức kinh tế, công nghệ, ngoại ngữ và kỹ năng nghề nghiệp giúp sinh viên hình thành năng lực toàn diện. Người học có thể hiểu bản chất của quan hệ dân sự, nhận diện rủi ro trong giao dịch, phân tích tranh chấp, đề xuất phương án giải quyết và giao tiếp hiệu quả trong môi trường chuyên nghiệp.

Học luật không chỉ trên giảng đường

Chương trình Luật Dân sự và Tố tụng dân sự tại FTU chú trọng đào tạo thông qua trải nghiệm. Sinh viên không chỉ nghe giảng, đọc giáo trình và làm bài kiểm tra, mà còn được đặt vào các tình huống nghề nghiệp mô phỏng hoặc thực tế để rèn luyện năng lực hành nghề.

Thông qua diễn án, phiên tòa giả định và phiên trọng tài giả định, sinh viên được trực tiếp đảm nhận vai trò của luật sư, thẩm phán, kiểm sát viên, trọng tài viên hoặc các bên trong tranh chấp. Quá trình chuẩn bị cho một phiên tranh tụng buộc người học phải nghiên cứu hồ sơ, xác định vấn đề pháp lý, tìm kiếm căn cứ pháp luật, phân tích chứng cứ, xây dựng lập luận và trình bày quan điểm trước hội đồng.

Thông qua hoạt động tư vấn pháp luật cộng đồng, sinh viên có cơ hội tiếp cận những vấn đề pháp lý gần gũi với đời sống của người dân và doanh nghiệp. Dưới sự hướng dẫn của giảng viên, luật sư và chuyên gia thực tiễn, người học không chỉ rèn luyện kỹ năng chuyên môn mà còn hình thành trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và sự thấu hiểu đối với những người cần được hỗ trợ pháp lý.

Thông qua thực tập nghề nghiệp, sinh viên được tiếp cận môi trường làm việc tại tòa án, viện kiểm sát, cơ quan thi hành án, công ty luật, doanh nghiệp, trung tâm trọng tài, tổ chức hòa giải hoặc các cơ quan, tổ chức có hoạt động pháp lý. Đây là cơ hội để sinh viên quan sát cách nghề luật vận hành trong thực tế, hiểu yêu cầu của nhà tuyển dụng và từng bước định hình lựa chọn nghề nghiệp của bản thân.

Ở giai đoạn cuối, sinh viên có thể thực hiện khóa luận, nghiên cứu khoa học, dự án tốt nghiệp hoặc dự án nghề nghiệp chuyên sâu. Đây là bước tổng hợp kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm để giải quyết một vấn đề pháp lý có ý nghĩa thực tiễn hoặc học thuật, đồng thời tạo dấu ấn cá nhân trước khi bước vào thị trường lao động.

Năng lực số – lợi thế của luật gia thế hệ mới

Trong kỷ nguyên số, người hành nghề luật không thể đứng ngoài công nghệ. Công nghệ đang thay đổi cách hợp đồng được giao kết, cách chứng cứ được thu thập, cách hồ sơ được quản lý, cách tranh chấp được giải quyết và cách dịch vụ pháp lý được cung cấp.

Chương trình Luật Dân sự và Tố tụng dân sự tại FTU vì vậy chú trọng trang bị cho sinh viên năng lực số như một phần của năng lực nghề nghiệp. Sinh viên được tiếp cận các vấn đề pháp lý mới phát sinh từ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu cá nhân, thương mại điện tử, hợp đồng điện tử, tài sản số, fintech, blockchain và nền tảng trực tuyến.

Điều quan trọng là năng lực số không chỉ được hiểu là khả năng sử dụng công cụ công nghệ. Đối với sinh viên luật, năng lực số còn là khả năng nhận diện rủi ro pháp lý trong môi trường số. Một giao dịch điện tử có thể đặt ra câu hỏi về hiệu lực hợp đồng. Một nền tảng số có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý giữa nhiều chủ thể. Một cơ sở dữ liệu khách hàng có thể liên quan đến quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Một tài sản số có thể đặt ra thách thức về sở hữu, định giá, chuyển giao và bảo vệ quyền lợi.

Khi được chuẩn bị từ sớm, sinh viên có thể tự tin hơn trước các vị trí nghề nghiệp mới như chuyên viên pháp chế công nghệ, chuyên viên pháp chế fintech, tư vấn bảo vệ dữ liệu cá nhân, chuyên viên quản trị rủi ro pháp lý trên nền tảng số, tư vấn hợp đồng điện tử hoặc cố vấn pháp lý cho startup đổi mới sáng tạo.

Cơ hội nghề nghiệp không giới hạn trong một lối đi

Học Luật Dân sự và Tố tụng dân sự không có nghĩa là chỉ có một con đường duy nhất là trở thành luật sư tranh tụng. Với nền tảng đào tạo tích hợp, sinh viên tốt nghiệp có thể lựa chọn nhiều hướng phát triển nghề nghiệp trong khu vực công, khu vực tư và môi trường quốc tế.

Trong khu vực công, người học có thể làm việc tại tòa án, viện kiểm sát, cơ quan thi hành án dân sự, cơ quan tư pháp, cơ quan quản lý nhà nước hoặc các đơn vị tham gia xây dựng và thực thi chính sách pháp luật. Nền tảng chuyên sâu về Luật Dân sự và Tố tụng dân sự giúp sinh viên có khả năng tham gia giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền dân sự và thực hiện các hoạt động tư pháp.

Trong khu vực tư nhân, sinh viên có thể trở thành luật sư, chuyên viên pháp chế doanh nghiệp, chuyên viên hợp đồng, chuyên viên tuân thủ, chuyên viên quản trị rủi ro pháp lý, chuyên viên xử lý tranh chấp hoặc tư vấn viên pháp lý tại công ty luật, doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp FDI, ngân hàng, công ty bảo hiểm, tập đoàn công nghệ, sàn thương mại điện tử và tổ chức tài chính.

Với lợi thế ngoại ngữ và tư duy hội nhập, sinh viên cũng có thể hướng tới các vị trí tại hãng luật quốc tế, tổ chức trọng tài, tổ chức hòa giải, tổ chức phi chính phủ, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu hoặc các dự án phát triển. Trong nền kinh tế số, sinh viên còn có thể tham gia các lĩnh vực nghề nghiệp mới như legaltech, tư vấn pháp lý trực tuyến, pháp chế nền tảng số, quản trị dữ liệu và tuân thủ công nghệ.

Điểm đáng nói là chương trình không chỉ giúp sinh viên có “một công việc” sau khi tốt nghiệp, mà còn chuẩn bị cho người học năng lực phát triển lâu dài trong nghề luật. Khi thị trường lao động thay đổi, người có nền tảng chuyên môn tốt, tư duy linh hoạt, kỹ năng thực hành và khả năng học tập suốt đời sẽ có lợi thế bền vững hơn.

Từ “biết luật” đến “làm được nghề luật”

Mục tiêu của chương trình Cử nhân Luật Dân sự và Tố tụng dân sự tại FTU không chỉ là đào tạo người học biết luật. Chương trình hướng tới đào tạo những người có khả năng sử dụng pháp luật để giải quyết vấn đề, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, đồng hành cùng doanh nghiệp và đóng góp cho xã hội.

Thông qua mô hình CDIM, sinh viên được phát triển đồng thời bốn nhóm năng lực cốt lõi: năng lực chuyên môn pháp lý, năng lực thực hành nghề nghiệp, năng lực số và năng lực hội nhập quốc tế. Đây là những năng lực cần thiết của thế hệ luật gia mới – những người có thể làm việc trong tòa án, công ty luật, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, cơ quan nhà nước hoặc các lĩnh vực pháp lý mới của nền kinh tế số.

Trong bối cảnh nghề luật đang thay đổi nhanh chóng, lựa chọn một chương trình đào tạo phù hợp không chỉ là lựa chọn ngành học, mà còn là lựa chọn cách chuẩn bị cho tương lai. Với định hướng tích hợp, thực tiễn, số hóa và hội nhập, chương trình Cử nhân Luật Dân sự và Tố tụng dân sự tại Trường Đại học Ngoại thương là lựa chọn đáng chú ý cho những người trẻ muốn theo đuổi nghề luật bằng tư duy mới, kỹ năng mới và khát vọng mới.