Cửa Bé trong chiến lược phát triển du lịch tàu biển Khánh Hòa
Ngày 30/10/2026, Uỷ ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Cục Du lịch quốc gia Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế phát triển du lịch tàu biển. Tại hội thảo, ông Phan Xuân Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Du Ngoạn Việt (thành phố Hồ Chí Minh), đã đưa ra nhiều ý kiến, đề xuất về việc xây dựng cảng chuyên dụng đón tàu du lịch quốc tế.

Ông Phan Xuân Anh. Ảnh: Hải Luận
Trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Biên phòng, ông Phan Xuân Anh cho biết: "Nhiều nơi hỏi tôi về việc xây dựng một cảng chuyên dụng đón tàu du lịch quốc tế. Tôi trả lời: Không. Nhưng ở Cửa Bé (cửa sông Quán Trường, phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), tôi đề nghị mạnh dạn đầu tư xây dựng cảng “đầu nguồn” đón tàu du lịch biển quốc tế, bởi có nhiều cơ hội tạo nguồn thu. Từ những năm 1990, tôi đã tập hợp những người giỏi tiếng Anh tại Nha Trang thành các nhóm để đào tạo nghiệp vụ đón khách du lịch tàu biển quốc tế. Sau đó, tôi tiếp tục mở rộng hoạt động đến các cảng Đà Nẵng, Chân Mây, Quảng Ninh và sang Campuchia giúp nước bạn. Nghiệp vụ đón khách tàu biển đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỹ lưỡng, chu đáo. Du khách đi tàu biển góp phần quảng bá điểm đến, thu hút thêm khách nước ngoài đến Việt Nam bằng đường hàng không và đường bộ”.
Vì sao cần xây dựng cảng Cửa Bé?
- Xây dựng một cảng chuyên dụng đón tàu du lịch biển quốc tế cần nguồn vốn hàng nghìn tỷ đồng, trong khi mùa du lịch tàu biển chỉ kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau. Việc thu hồi vốn có thể gặp nhiều khó khăn. Vì sao ông vẫn đề xuất đầu tư cảng tại Cửa Bé?
- So với các tỉnh dọc duyên hải miền Trung, du lịch tàu biển tại Khánh Hòa đã có lịch sử phát triển khá lâu. Cảng Nha Trang đón tàu du lịch từ năm 1987, đóng góp quan trọng vào việc phát triển nguồn khách tàu biển. Có thể khẳng định, Nha Trang đã đón hầu hết các tàu du lịch cỡ lớn, đông khách. Điểm độc đáo là cảng nằm trong thành phố, các điểm du lịch ở gần cầu tàu, chẳng hạn như Bảo tàng Viện Hải dương học.
Nếu được đầu tư xây dựng, cảng chuyên dụng tại Cửa Bé có thể vừa đón tàu du lịch quốc tế, vừa phục vụ các tàu nội địa và khách có nhu cầu tham quan vịnh Nha Trang bằng tàu, ca nô hằng ngày. Như vậy, hoạt động khai thác có thể diễn ra quanh năm, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào mùa tàu du lịch quốc tế. Trong 10 tháng năm 2026, tỉnh Khánh Hòa đã đón trên 20 triệu lượt khách du lịch. Đây là cơ sở để nghiên cứu khả năng khai thác thêm các dịch vụ tại khu vực cảng.
Mở rộng nguồn thu từ du lịch tàu biển
- Các nhà đầu tư vẫn chưa thấy rõ khả năng khai thác nguồn thu từ khách du lịch tàu biển. Ông có thể chỉ ra một số nguồn thu từ những con tàu khổng lồ này?
- Một chiếc tàu du lịch quốc tế cỡ lớn có thể chở khoảng 4.000 khách và 3.000 thủy thủ, nhân viên phục vụ đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Chẳng hạn, nếu Cửa Bé trở thành cảng “đầu nguồn”, khách từ các nước sẽ đi bằng máy bay đến sân bay quốc tế Cam Ranh, lưu trú tại các khách sạn và tham quan trên bờ, tạo nguồn thu cho địa phương.
Khi tàu cập cảng, địa phương có thể cung cấp các dịch vụ như: dịch vụ cảng, cung ứng nhiên liệu, nước ngọt, lương thực, thực phẩm và đồ uống để phục vụ từ 6.000 đến 7.000 hành khách, thuyền viên trên tàu. Ngoài ra, du khách đi tàu từ các cảng nước ngoài có thể kết thúc hành trình tại Cửa Bé, lên bờ sử dụng dịch vụ và mua sắm. Khánh Hòa có lợi thế nằm trên tuyến hàng hải du lịch châu Á. Vì vậy, khi một tàu rời cảng, tàu khác có thể tiếp tục cập bến. Khu vực cảng có thể bố trí các gian hàng với sản phẩm đa dạng dành cho khách du lịch. Điều quan trọng là tổ chức dịch vụ phù hợp để khuyến khích khách chi tiêu.
- Một số người dân địa phương phản ánh rằng, khách tàu biển có khả năng chi tiêu, nhưng lại ít mua hàng hóa tại các điểm đến. Ông có thể chia sẻ cách thúc đẩy hoạt động mua sắm của du khách?
- Đây là vấn đề rất sát với thực tiễn hoạt động du lịch. Chợ Đầm và phố đêm thường là những lựa chọn quen thuộc, vì chưa có nhiều địa điểm khác để khách đi dạo, mua sắm. Sản phẩm tại đây chủ yếu phục vụ nhu cầu của người dân địa phương. Chẳng hạn, hải sản khô, quần áo, giày dép có quy cách, kích cỡ chưa thực sự phù hợp với thị hiếu và nhu cầu của khách châu Âu. Sản phẩm của các làng nghề cũng chưa thu hút khách mua do kích cỡ chưa phù hợp, bao bì chưa bắt mắt và chưa thuận tiện để mang về.
Tôi xin kể câu chuyện về cách bán hàng tại một chợ nổi ở đồng bằng sông Cửu Long. Thấy bà con bán mít sấy cho khách du lịch theo túi ni lông loại 1kg, tôi gợi ý chia nhỏ sản phẩm, đóng thành từng túi giấy với giá dưới 50.000 đồng/túi (tương đương 1-2 USD). Cách đóng gói này giúp khách dễ mua ăn thử, thuận tiện mang theo để vừa ngắm cảnh, vừa thưởng thức đặc sản địa phương. Một số chủ quán tiên phong thực hiện, sản phẩm bán rất chạy. Sau đó, cách làm này dần được các tiểu thương áp dụng rộng rãi để phục vụ khách nước ngoài. Khánh Hòa có xoài sấy, mít sấy... cũng có thể nghiên cứu cách làm tương tự để khuyến khích du khách đi tàu biển mua sắm.

Tàu du lịch biển quốc tế trên vịnh Nha Trang. Ảnh: Hải Luận
Cần những điều kiện gì để phát triển cảng?
- Với kinh nghiệm nhiều thập niên hoạt động trong lĩnh vực lữ hành du lịch tàu biển quốc tế, ông có những kỳ vọng gì đối với du lịch tàu biển ở Khánh Hòa?
- Kỳ vọng đưa Khánh Hòa trở thành điểm đến hội tụ của các tuyến du lịch đường biển là chính đáng và có cơ sở. Hiện nay, Khánh Hòa có hai địa điểm đón tàu du lịch quốc tế. Riêng cảng quốc tế Cam Ranh có khả năng tiếp nhận cùng lúc từ 2 đến 4 tàu du lịch cập cầu cảng. Đối với tàu neo đậu trong vịnh Nha Trang, hành khách được trung chuyển bằng tàu nhỏ vào cảng du thuyền Marina.
Để phát triển lĩnh vực này, trước mắt, tỉnh cần nhanh chóng cải thiện hạ tầng, xây dựng hệ thống dịch vụ du lịch tàu biển đồng bộ, chuyên nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo lợi thế so sánh với các điểm đến trong khu vực. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác với một số cảng biển trong vùng để cùng chia sẻ nguồn khách. Muốn đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm du lịch biển quốc tế, cần có cơ chế, chính sách phù hợp, sự quan tâm đầu tư của doanh nghiệp và sự đồng thuận, tham gia của người dân.
Việc khai thác du lịch tàu biển quốc tế cần được tính toán trên cơ sở chất lượng dịch vụ và khả năng thu hút, giữ chân khách, thay vì chỉ chú trọng số lượng chuyến tàu cập cảng. Các doanh nghiệp lữ hành trong nước cũng cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh với các hãng lữ hành nước ngoài ngay trên thị trường Việt Nam.
Tháo gỡ những điểm nghẽn trong đón khách
- Từ thực tiễn hoạt động du lịch tàu biển, ông thấy Khánh Hòa đang gặp những khó khăn nào cần tháo gỡ?
- Giống như một số tỉnh, thành phố có cảng đón tàu du lịch quốc tế, Khánh Hòa đang gặp khó khăn trong phát triển nguồn nhân lực có chuyên môn, tay nghề cao. Chẳng hạn, mặc dù số lượng hướng dẫn viên tiếng Anh trong danh sách khá nhiều, nhưng trên thực tế, toàn tỉnh chỉ có khoảng 40 người sử dụng thành thạo ngoại ngữ này và có nghiệp vụ hướng dẫn chuyên nghiệp. Vì vậy, rất khó tìm đủ hướng dẫn viên tiếng Anh hoặc tiếng Trung Quốc khi tàu chở số lượng khách lớn. Vào mùa du lịch, lực lượng hướng dẫn viên còn bận phục vụ khách đến bằng đường bộ, đường hàng không, khiến việc bố trí hướng dẫn viên cho khách tàu biển càng khó khăn. Khánh Hòa cần có chiến lược đào tạo, phát triển đội ngũ hướng dẫn viên du lịch quốc tế để giới thiệu những câu chuyện lịch sử, văn hóa của địa phương đến du khách.
Về giao thông, quy định hạn chế các loại ô tô trên 30 chỗ lưu thông trong nội thành Nha Trang vào một số khung giờ buổi sáng và buổi chiều gây khó khăn cho việc bố trí phương tiện phục vụ khách tàu du lịch. Ví dụ, tàu cập cảng lúc 12 giờ trưa, xe đưa khách vào Nha Trang tham quan các điểm chính như tháp Bà, chợ Đầm, nhà thờ Đá, Hòn Chồng, Bảo tàng Yersin và thưởng thức đặc sản. Với lịch trình này, đoàn khách rất khó kết thúc chuyến tham quan trước 16 giờ. Vì vậy, việc bố trí phương tiện đưa khách ra khỏi khu vực nội thành trước thời điểm áp dụng quy định hạn chế lưu thông gặp nhiều trở ngại.
- Xin trân trọng cảm ơn ông!
Hải Luận (thực hiện)


