Cô gái 'hồi sinh' pháp lam - đỉnh cao di sản nghệ thuật thời Nguyễn

Pháp lam Huế từng là đỉnh cao di sản nghệ thuật thời Nguyễn, đòi hỏi sự phối hợp khắt khe giữa kỹ thuật uốn đồng, tráng men và kiểm soát nhiệt độ lò nung. Với mong muốn gìn giữ và đưa nghệ thuật cung đình rời khỏi tủ kính bảo tàng để hòa vào đời sống hiện đại, Đặng Hương Quỳnh (35 tuổi), một cô gái từng học thiết kế thời trang và luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho các sản phẩm thủ công, nghệ thuật đã dành nhiều năm tự mày mò, nghiên cứu và gắn bó với nghề.

Tình cờ nhìn thấy một chiếc đồng hồ tráng men độc đáo của nước ngoài, Quỳnh tìm hiểu và nhận ra Việt Nam cũng sở hữu loại hình nghệ thuật này nhưng dường như đã mai một.

Tình cờ nhìn thấy một chiếc đồng hồ tráng men độc đáo của nước ngoài, Quỳnh tìm hiểu và nhận ra Việt Nam cũng sở hữu loại hình nghệ thuật này nhưng dường như đã mai một.

Thất truyền trong suốt một thời gian dài, Pháp lam hiện chỉ còn rất ít người làm và biết đến chuyên nghiệp. Từ thực tế đó, cô nảy ra ý tưởng đưa Pháp lam ứng dụng vào các sản phẩm đương đại.

Thất truyền trong suốt một thời gian dài, Pháp lam hiện chỉ còn rất ít người làm và biết đến chuyên nghiệp. Từ thực tế đó, cô nảy ra ý tưởng đưa Pháp lam ứng dụng vào các sản phẩm đương đại.

Đối với Quỳnh, Pháp lam không chỉ là những mảnh kim loại rực rỡ sắc màu, mà còn chứa đựng chiều sâu văn hóa và sự tĩnh lặng trong tâm hồn, phẩm chất vốn rất gần gũi với người khiếm thính. Xuất phát từ tình yêu di sản, tháng 7/2026, cô mở lớp học cùng các buổi workshop trải nghiệm Pháp lam dành riêng cho các bạn trẻ khiếm thính.

Đối với Quỳnh, Pháp lam không chỉ là những mảnh kim loại rực rỡ sắc màu, mà còn chứa đựng chiều sâu văn hóa và sự tĩnh lặng trong tâm hồn, phẩm chất vốn rất gần gũi với người khiếm thính. Xuất phát từ tình yêu di sản, tháng 7/2026, cô mở lớp học cùng các buổi workshop trải nghiệm Pháp lam dành riêng cho các bạn trẻ khiếm thính.

Dù các học viên đều đeo máy trợ thính, việc truyền dạy vẫn đòi hỏi sự kiên nhẫn đặc biệt. Thách thức lớn nhất không đến từ kỹ thuật tay chân, mà ở vốn từ ngữ của các bạn còn khá hạn hẹp. Cô gái trẻ phải kiên trì giải thích từng từ ngữ chuyên môn hay khái niệm trừu tượng như việc giảng giải cho các bạn hiểu thế nào là "thất truyền".

Dù các học viên đều đeo máy trợ thính, việc truyền dạy vẫn đòi hỏi sự kiên nhẫn đặc biệt. Thách thức lớn nhất không đến từ kỹ thuật tay chân, mà ở vốn từ ngữ của các bạn còn khá hạn hẹp. Cô gái trẻ phải kiên trì giải thích từng từ ngữ chuyên môn hay khái niệm trừu tượng như việc giảng giải cho các bạn hiểu thế nào là "thất truyền".

Nghệ thuật Pháp lam đòi hỏi sự tập trung cao độ và độ chính xác gần như tuyệt đối. Nhược điểm về thính giác vô tình trở thành ưu thế, giúp học viên khiếm thính sở hữu sự kiên nhẫn vượt trội cùng đôi mắt đặc biệt nhạy cảm với sắc màu.

Nghệ thuật Pháp lam đòi hỏi sự tập trung cao độ và độ chính xác gần như tuyệt đối. Nhược điểm về thính giác vô tình trở thành ưu thế, giúp học viên khiếm thính sở hữu sự kiên nhẫn vượt trội cùng đôi mắt đặc biệt nhạy cảm với sắc màu.

Dưới sự đồng hành 1 kèm 1 đầy ân cần, từng mảng men phủ kín lớp cốt kim loại, trải qua thử thách trong lò nung rực lửa để biến thành những tác phẩm sống động.

Dưới sự đồng hành 1 kèm 1 đầy ân cần, từng mảng men phủ kín lớp cốt kim loại, trải qua thử thách trong lò nung rực lửa để biến thành những tác phẩm sống động.

Nhận thức rõ cơ hội việc làm liên quan đến Pháp lam tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, lại đòi hỏi kỹ thuật cao, Quỳnh chủ trương không đào tạo đại trà mà chỉ nhận từ 1 đến 2 học viên thực sự tâm huyết. Cô bộc bạch: "Tôi rất mong các bạn học viên sẽ có một công việc đủ sống, bởi thị trường việc làm hiện tại với một người bình thường đã rất khó khăn".

Nhận thức rõ cơ hội việc làm liên quan đến Pháp lam tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, lại đòi hỏi kỹ thuật cao, Quỳnh chủ trương không đào tạo đại trà mà chỉ nhận từ 1 đến 2 học viên thực sự tâm huyết. Cô bộc bạch: "Tôi rất mong các bạn học viên sẽ có một công việc đủ sống, bởi thị trường việc làm hiện tại với một người bình thường đã rất khó khăn".

“Thường thì mỗi sản phẩm làm khá mất thời gian khoảng vài tháng, nhưng đem lại kinh tế cũng không hề nhỏ, từ vài triệu cho đến những sản phẩm vài chục triệu đồng. Các sản phẩm bây giờ chỉ tập trung chủ yếu vào các tệp khách có điều kiện kinh tế và đam mê nghệ thuật”, cô nói.

“Thường thì mỗi sản phẩm làm khá mất thời gian khoảng vài tháng, nhưng đem lại kinh tế cũng không hề nhỏ, từ vài triệu cho đến những sản phẩm vài chục triệu đồng. Các sản phẩm bây giờ chỉ tập trung chủ yếu vào các tệp khách có điều kiện kinh tế và đam mê nghệ thuật”, cô nói.

Hiện tại, Quỳnh tập trung thử nghiệm Pháp lam trên các sản phẩm như đồng hồ, bật lửa, khuy áo... Cô hy vọng trong tương lai, chất liệu này sẽ được ứng dụng nhiều hơn vào các sản phẩm thời trang may mặc thông qua sự kết hợp với các nhà thiết kế thời trang trong và ngoài nước.

Hiện tại, Quỳnh tập trung thử nghiệm Pháp lam trên các sản phẩm như đồng hồ, bật lửa, khuy áo... Cô hy vọng trong tương lai, chất liệu này sẽ được ứng dụng nhiều hơn vào các sản phẩm thời trang may mặc thông qua sự kết hợp với các nhà thiết kế thời trang trong và ngoài nước.

Mỗi sản phẩm hoàn thiện từ đôi bàn tay học viên khiếm thính không chỉ là một tác phẩm mỹ thuật, mà còn là lời khẳng định giá trị bản thân. Lớp học không chỉ trao nghề, mà quan trọng hơn là truyền sự tự tin và niềm tự hào khi họ chính tay góp phần gìn giữ di sản dân tộc. Hành trình ấy vẫn đang tiếp diễn mỗi ngày trong không gian tĩnh lặng, sắc màu. Pháp lam Huế vẫn âm thầm lan tỏa, thắp lên hy vọng và kết nối những trái tim yêu nghệ thuật.

Mỗi sản phẩm hoàn thiện từ đôi bàn tay học viên khiếm thính không chỉ là một tác phẩm mỹ thuật, mà còn là lời khẳng định giá trị bản thân. Lớp học không chỉ trao nghề, mà quan trọng hơn là truyền sự tự tin và niềm tự hào khi họ chính tay góp phần gìn giữ di sản dân tộc. Hành trình ấy vẫn đang tiếp diễn mỗi ngày trong không gian tĩnh lặng, sắc màu. Pháp lam Huế vẫn âm thầm lan tỏa, thắp lên hy vọng và kết nối những trái tim yêu nghệ thuật.

PV

Nguồn Tiền Phong: https://tienphong.vn/co-gai-hoi-sinh-phap-lam-dinh-cao-di-san-nghe-thuat-thoi-nguyen-post1894488.tpo