Cục Hải quan phản hồi 10 nhóm kiến nghị của VACD

Cục Hải quan vừa có văn bản số 17595/CHQ-GSQL ngày 17/6/2026 trả lời các kiến nghị do Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam (VACD) tổng hợp liên quan đến một số vướng mắc trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Các nội dung được phản ánh tập trung vào xử phạt hành chính, chính sách thuế, quản lý doanh nghiệp chế xuất và thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ.

Cục Hải quan phản hồi góp ý của VACD.

Không có cơ sở xử phạt hành vi không khai báo hóa chất trong giai đoạn trước ngày 31/1/2022

Theo phản ánh của VACD, một số doanh nghiệp bị lập biên bản đối với hành vi không khai báo hóa chất nhập khẩu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia trong giai đoạn từ 12/6/2020 - 30/1/2022.

VACD đề nghị làm rõ cơ sở pháp lý của việc xử phạt bởi tại thời điểm đó quy định chưa rõ ràng.

Trả lời vấn đề này, Cục Hải quan cho biết trong giai đoạn nêu trên, Nghị định 71/2019/NĐ-CP chưa quy định cụ thể hành vi vi phạm cũng như mức xử phạt đối với việc không khai báo hóa chất nhập khẩu.

Theo nguyên tắc của Luật Xử lý vi phạm hành chính, một hành vi chỉ bị xử phạt khi pháp luật có quy định. Do đó, trong giai đoạn này không có cơ sở áp dụng xử phạt đối với hành vi nêu trên.

Làm rõ khái niệm "điều kiện" trong Nghị định 128

VACD cũng đề nghị làm rõ cụm từ "điều kiện" trong Nghị định 128/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, đồng thời phản ánh thực tế có sự khác biệt trong mức xử phạt giữa lĩnh vực hải quan và các lĩnh vực khác.

Theo giải đáp của Cục Hải quan, "điều kiện" được hiểu là các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn kỹ thuật hoặc điều kiện nhập khẩu, xuất khẩu theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Việc xử phạt trong lĩnh vực hải quan được thực hiện theo Nghị định 128 và phải bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

Doanh nghiệp chế xuất không phải lập báo cáo quyết toán đối với khuôn mẫu, máy móc loại hình E13

VACD phản ánh vướng mắc liên quan đến việc doanh nghiệp chế xuất nhập khẩu khuôn mẫu, linh kiện theo loại hình E13 phục vụ sản xuất nhưng không trực tiếp cấu thành sản phẩm xuất khẩu.

Theo đó, doanh nghiệp đề nghị làm rõ các loại hàng hóa này có phải thực hiện báo cáo quyết toán hay không.

Cục Hải quan cho biết theo Thông tư 38/2015/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC, doanh nghiệp chế xuất không phải thực hiện báo cáo quyết toán theo mẫu số 15, 15a và 16 đối với máy móc, thiết bị, khuôn mẫu phục vụ sản xuất nhưng không phải là nguyên liệu trực tiếp cấu thành sản phẩm xuất khẩu.

Doanh nghiệp có trách nhiệm tự theo dõi các hàng hóa này theo quy định.

Doanh nghiệp phải tự xác định định mức vật tư đóng gói thực tế

VACD phản ánh khó khăn của doanh nghiệp trong việc xây dựng định mức đối với các vật tư đóng gói dùng chung như thùng carton, pallet, màng co do các vật tư này được sử dụng cho nhiều loại sản phẩm khác nhau.

Phản hồi vấn đề này, Cục Hải quan cho biết, doanh nghiệp phải xác định định mức thực tế trên cơ sở lượng nguyên liệu, vật tư đã sử dụng để gia công, sản xuất hàng xuất khẩu.

Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống lưu trữ dữ liệu và chứng từ để có cơ sở giải trình, phản ánh đúng lượng vật tư thực tế khi cơ quan hải quan kiểm tra báo cáo quyết toán.

Bổ sung cơ chế hoàn thuế đối với hàng sản xuất xuất khẩu tại chỗ

VACD đề nghị xem xét việc hoàn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, sau đó sản phẩm được bán cho đối tác nước ngoài nhưng giao hàng tại Việt Nam theo hình thức xuất khẩu tại chỗ.

Cục Hải quan cho biết Luật số 90/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đã bổ sung các quy định mới.

Theo đó, hàng hóa nhập khẩu để sản xuất sau đó xuất khẩu tại chỗ theo chỉ định của thương nhân nước ngoài sẽ được xem xét hoàn thuế nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện liên quan đến hợp đồng mua bán, gia công hoặc thuê mướn giữa các bên.

Doanh nghiệp gặp nhiều vướng mắc trong quá trình xuất khẩu. Ảnh: Hoàng Anh

Hướng dẫn xử lý thuế GTGT đối với hàng xuất khẩu tại chỗ bị trả lại

VACD cũng đề nghị hướng dẫn rõ hơn đối với trường hợp hàng xuất khẩu tại chỗ bị khách hàng nước ngoài trả lại.

Theo Cục Hải quan, căn cứ Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, hàng hóa xuất khẩu tại chỗ được áp dụng thuế suất 0% khi đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định.

Trường hợp hàng hóa bị khách hàng nước ngoài trả lại, doanh nghiệp thực hiện thủ tục nhập khẩu đối với hàng hóa đã xuất khẩu trả lại theo quy định hiện hành.

Doanh nghiệp chế xuất bán hàng vào nội địa cần liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn

Liên quan đến hoạt động bán hàng vào thị trường trong nước của doanh nghiệp chế xuất, VACD phản ánh những vướng mắc về khai báo và nộp thuế giá trị gia tăng.

Cục Hải quan cho biết việc mua bán giữa doanh nghiệp chế xuất và doanh nghiệp nội địa được thực hiện thông qua thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ theo quy định của Luật số 90/2025/QH15.

Đối với việc áp dụng thuế suất và kê khai thuế giá trị gia tăng, doanh nghiệp cần liên hệ cơ quan thuế địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

Nghiên cứu cơ chế quản lý phù hợp đối với trang phục bảo hộ mang đi giặt

VACD đề nghị đơn giản hóa thủ tục hải quan đối với văn phòng phẩm, lương thực thực phẩm, hàng hóa luân chuyển nội bộ giữa các chi nhánh của doanh nghiệp chế xuất và trang phục bảo hộ mang ra ngoài để giặt sạch.

Theo Cục Hải quan, cơ quan này sẽ nghiên cứu biện pháp quản lý phù hợp đối với trường hợp mang hàng hóa ra nội địa để phục vụ mục đích vệ sinh, làm sạch.

Đối với hàng hóa luân chuyển nội bộ giữa các nhà máy của cùng một doanh nghiệp chế xuất có cùng mã số thuế, doanh nghiệp được tự theo dõi và không phải làm thủ tục hải quan.

Máy móc cũ đưa vào nội địa để sửa chữa không thuộc diện nhập khẩu máy móc cũ

VACD phản ánh vướng mắc liên quan đến trường hợp doanh nghiệp chế xuất đưa máy móc, thiết bị cũ vào nội địa để sửa chữa, bảo trì.

Theo Cục Hải quan, việc đưa máy móc, thiết bị ra nội địa để sửa chữa, bảo trì rồi nhận lại không được xem là hoạt động nhập khẩu vào thị trường Việt Nam.

Do đó, hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh của chính sách quản lý máy móc, thiết bị cũ nhập khẩu.

Làm rõ trường hợp doanh nghiệp chế xuất nhận hàng từ nội địa theo chỉ định của thương nhân nước ngoài

Theo phản ánh của VACD, nhiều doanh nghiệp băn khoăn về trường hợp doanh nghiệp chế xuất mua hàng của thương nhân nước ngoài nhưng nhận hàng từ doanh nghiệp nội địa theo chỉ định.

Trả lời nội dung này, Cục Hải quan cho biết căn cứ Điều 47a của Luật số 90/2025/QH15, đây được xác định là hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ.

Doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan theo quy định đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ.