Củng cố năng lực hệ thống y tế cơ sở

Cán bộ Trạm Y tế Vạn Xuân tư vấn cho bà mẹ nuôi con nhỏ.

Theo báo cáo của UBND xã Vạn Xuân, giai đoạn 2023-2025 trạm duy trì ổn định hoạt động khám, chữa bệnh và thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Tổng số lượt khám bệnh tại trạm gần 3.000 lượt/năm. Công tác tiêm chủng mở rộng luôn đạt tỷ lệ cao; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trên địa bàn đạt trên 95%, riêng năm 2025 đạt 100%. Bên cạnh hoạt động khám, chữa bệnh thông thường, trạm còn triển khai nhiều dịch vụ kỹ thuật theo phân cấp như sơ cấp cứu ban đầu, chăm sóc sức khỏe sinh sản, KHHGĐ, tiêm chủng mở rộng, quản lý sức khỏe học sinh, người cao tuổi và các bệnh không lây nhiễm. Công tác quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, khám chữa bệnh bảo hiểm y tế và thống kê báo cáo cũng từng bước được thực hiện trên nền tảng số.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hệ thống y tế cơ sở vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Tại xã Vạn Xuân, mặc dù được đầu tư xây dựng trạm y tế mới từ năm 2023 với 9 phòng chức năng kiên cố, nhưng đơn vị vẫn còn thiếu nhiều hạng mục thiết yếu như nhà công vụ, bếp ăn, máy phát điện dự phòng. Một số thiết bị đã xuống cấp hoặc không còn phát huy hiệu quả. Hai máy tính sử dụng từ năm 2009 hoạt động chậm, ảnh hưởng đến việc cập nhật dữ liệu điện tử. Máy siêu âm đen trắng được cấp từ nhiều năm trước hiện không thể sử dụng do thiếu nhân lực có chứng chỉ chuyên môn. Máy tạo oxy được trang bị theo dự án xây dựng trạm y tế cũng đã hư hỏng, không thể sửa chữa.

Ông Lò Việt Long, Trưởng Trạm Y tế Vạn Xuân, xã Vạn Xuân, cho biết: “Khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là nguồn nhân lực. Trạm chỉ có 5 cán bộ y tế gồm 1 bác sĩ, 3 điều dưỡng và 1 y sĩ dự phòng. Trong khi đó, khối lượng công việc ngày càng tăng, từ khám chữa bệnh, tiêm chủng, quản lý bệnh không lây nhiễm, dân số, an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh đến công tác hành chính, báo cáo thống kê. Việc thiếu các vị trí chuyên môn như y sĩ sản nhi, dược sĩ, kỹ thuật viên xét nghiệm, kế toán và nhân viên hành chính khiến cán bộ y tế phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ”.

Thực tế này cũng được ngành y tế tỉnh đánh giá là một trong những tồn tại lớn nhất hiện nay. Đối với các địa phương miền núi như Vạn Xuân, khó khăn còn lớn hơn do điều kiện địa lý phức tạp, dân cư sinh sống phân tán. Việc tiếp cận dịch vụ y tế của người dân còn gặp nhiều trở ngại, nhất là tại các thôn vùng sâu, vùng xa. Hệ thống đường truyền internet chưa ổn định, thường xuyên ảnh hưởng đến việc vận hành các phần mềm quản lý khám chữa bệnh, hồ sơ sức khỏe điện tử và công tác báo cáo trực tuyến.

Trong lĩnh vực tiêm chủng, mặc dù trạm được trang bị tủ lạnh bảo quản vắc-xin chuyên dụng nhưng việc mất điện vào mùa nắng nóng hoặc mưa bão vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến dây chuyền lạnh. Do chưa có máy phát điện dự phòng nên cán bộ y tế luôn phải chủ động nhiều phương án nhằm bảo đảm an toàn cho vắc-xin.

Những khó khăn này không chỉ diễn ra tại riêng Vạn Xuân mà còn là thực trạng của nhiều trạm y tế khu vực miền núi trên địa bàn tỉnh. Nhiều trạm y tế vùng sâu, vùng xa vẫn còn thiếu trang thiết bị, nhiều thiết bị đã cũ hoặc hư hỏng; việc bảo quản vắc-xin gặp khó khăn do nguồn điện không ổn định. Một số nơi chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quốc gia về y tế xã.

Tiến sĩ Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Y tế, cho biết: "Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, ngành y tế Thanh Hóa đang triển khai phương án sắp xếp lại hệ thống y tế cơ sở. Mục tiêu là tinh gọn bộ máy, phát huy hiệu quả nguồn lực, đồng thời tăng cường nhân lực, trang thiết bị và nâng cao chất lượng hoạt động của tuyến y tế cơ sở. Đối với các địa phương, đây được xem là cơ hội quan trọng để củng cố năng lực hệ thống y tế cơ sở. Việc bổ sung bác sĩ, nhân lực chuyên môn, đầu tư trang thiết bị hiện đại và hoàn thiện cơ sở hạ tầng sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân ngay từ tuyến đầu".

Có thể khẳng định, trong chiến lược phát triển ngành y tế, đầu tư cho y tế cơ sở chính là đầu tư cho sức khỏe cộng đồng một cách bền vững và hiệu quả nhất. Khi các trạm y tế xã, phường được củng cố toàn diện về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị, người dân sẽ được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương, giảm chi phí đi lại, giảm quá tải cho bệnh viện tuyến trên và nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong giai đoạn mới.