Củng cố 'thế trận lòng dân' vững chắc từ cơ sở

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Si Pa Phìn phối hợp với lực lượng dân quân và nhân dân xã Si Pa Phìn tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc quốc giới. Ảnh: Văn Thắng

Nâng cao trách nhiệm của người dân

Si Pa Phìn có 33,312km đường biên giới tiếp giáp với Lào, 12 mốc quốc giới và 20 bản, trong đó có 8 bản biên giới. Trên địa bàn rộng 241,87km² có hơn 10.900 người thuộc 6 dân tộc sinh sống. Địa hình cao, hiểm trở, nhiều khu vực mốc giới cách xa khu dân cư, giao thông còn khó khăn, đời sống của một bộ phận nhân dân chưa ổn định. Trong khi đó, hoạt động của tội phạm ma túy, xuất, nhập cảnh trái phép vẫn tiềm ẩn những yếu tố phức tạp. Với đặc điểm đó, việc quản lý, bảo vệ biên giới không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên trách. Người dân sinh sống dọc biên giới là những người thường xuyên có mặt trên địa bàn, am hiểu từng con đường, khu vực sản xuất và những biến động trong bản làng. Nếu phát huy được vai trò của bà con sẽ giúp lực lượng chức năng có thêm “cánh tay nối dài” trong nắm tình hình ngay từ cơ sở.

Từ đó, Đồn Biên phòng Si Pa Phìn phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương đưa nội dung bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia đến từng bản, từng hộ gia đình. Hình thức tuyên truyền được thực hiện phù hợp với điều kiện địa bàn, thông qua sinh hoạt ở cơ sở, phổ biến pháp luật, gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với nhân dân và vận động thành lập các tổ tự quản. Kết quả, tại 8 bản biên giới, có 12 hộ gia đình, 27 cá nhân và 8 tập thể đăng ký tham gia tổ tự quản đường biên, mốc quốc giới; đồng thời thành lập 20 tổ tự quản an ninh, trật tự tại 20 bản với 108 thành viên tham gia. Các lực lượng và thành viên tổ tự quản đã phối hợp tổ chức 19 lần tuần tra, kiểm tra đường biên, mốc quốc giới và địa bàn với 211 lượt người tham gia. Đồn Biên phòng Si Pa Phìn duy trì phối hợp với cấp ủy, chính quyền, trưởng bản, các tổ chức đoàn thể và lực lượng chức năng trong nắm tình hình, tuyên truyền, vận động nhân dân và giải quyết những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự ngay tại cơ sở.

Trung tá Phạm Văn Thắng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Si Pa Phìn cho biết: “Thời gian qua, đơn vị đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 01; đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, vận động nhân dân tham gia các tổ tự quản đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh, trật tự ở cơ sở. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đồn Biên phòng Si Pa Phìn phối hợp với địa phương, lực lượng chức năng tổ chức 31 buổi tuyên truyền, vận động với 1.790 lượt người tham gia. Nội dung tập trung vào Luật Biên giới quốc gia, Luật Cư trú, Luật Quốc tịch, Quy chế khu vực biên giới đất liền và những quy định liên quan đến quản lý biên giới Việt Nam-Lào. Nhờ vậy, nhận thức, trách nhiệm của bà con đối với nhiệm vụ bảo vệ biên giới ngày càng được nâng lên. Chúng tôi xác định, xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc là yếu tố quan trọng để bảo vệ biên giới từ sớm, từ xa”.

Cùng với các mô hình tự quản, Đồn Biên phòng Si Pa Phìn tiếp tục duy trì việc phân công 20 đảng viên phụ trách 77 hộ tại 20 bản. Không chỉ tuyên truyền, phổ biến pháp luật, những cán bộ được giao phụ trách hộ gia đình còn cùng nhân dân phát triển kinh tế hộ, hỗ trợ ngày công lao động, động viên các gia đình khắc phục khó khăn. Qua đó, cán bộ, chiến sĩ có điều kiện gần dân, sát địa bàn, nắm chắc hoàn cảnh từng gia đình và những vấn đề phát sinh ở cơ sở. Đây cũng là cơ sở để đơn vị kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và phối hợp với các lực lượng xử lý vụ việc, không để phát sinh điểm nóng.

Để phong trào ngày càng đi vào chiều sâu

Hiệu quả của phong trào toàn dân tham gia bảo vệ biên giới không chỉ được thể hiện ở số lượng tổ, hộ gia đình hay thành viên tham gia tự quản, mà quan trọng hơn là những thông tin được phát hiện từ cơ sở và sự chủ động của người dân trước các vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự. Từ nguồn tin do nhân dân cung cấp, Đồn Biên phòng Si Pa Phìn đã đấu tranh, bắt giữ và khởi tố 8 vụ với 11 đối tượng liên quan đến mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy; thu giữ 2 bánh và 196,8g heroin, 12.426 viên ma túy tổng hợp cùng nhiều phương tiện liên quan. Lực lượng chức năng cũng phát hiện 1 vụ có 4 công dân Việt Nam nhập cảnh trái phép và xử phạt hành chính theo quy định.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Si Pa Phìn tích cực giúp đỡ nhân dân trên địa bàn. Ảnh: Văn Thắng

Những kết quả trên cho thấy, ở địa bàn biên giới, một nguồn tin đúng lúc có thể giúp lực lượng chức năng chủ động ngăn chặn vụ việc từ sớm. Vì vậy, xây dựng phong trào toàn dân tham gia bảo vệ biên giới không chỉ dừng ở tuyên truyền để người dân “biết”, mà quan trọng hơn là tạo được sự chủ động để người dân “tham gia” và phối hợp với lực lượng chức năng khi phát hiện vấn đề.

Cùng với nhiệm vụ bảo vệ biên giới, cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển kinh tế, ổn định dân cư, làm đường dân sinh, xây dựng công trình nước sinh hoạt, bảo vệ rừng, khuyến nông, khuyến lâm, đưa khoa học-kỹ thuật vào sản xuất. Đồn Biên phòng Si Pa Phìn cũng tích cực tham gia xây dựng địa bàn, hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế, giúp ngày công lao động và tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Với địa bàn còn nhiều khó khăn như Si Pa Phìn, chăm lo đời sống nhân dân và giữ vững an ninh, trật tự có mối quan hệ chặt chẽ. Khi đời sống từng bước ổn định, người dân có điều kiện gắn bó với bản làng, yên tâm lao động sản xuất và chủ động tham gia các hoạt động ở cơ sở. Đây cũng là điều kiện để củng cố sự đồng thuận và tăng cường trách nhiệm của người dân đối với đường biên, mốc giới.

Một nội dung khác được Đồn Biên phòng Si Pa Phìn chú trọng là phối hợp với các lực lượng bảo vệ biên giới của Lào. Đơn vị duy trì phối hợp với Đại đội 116 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phông Sa Lỳ, Lào), Trạm Công an Huổi Lả (Lào) trong trao đổi thông tin, giao ban và giải quyết những vấn đề phát sinh. Quan hệ kết nghĩa giữa bản Tân Phong (xã Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên, Việt Nam) với bản Huổi Lả (cụm Nà Lầm, huyện Mường Mày, tỉnh Phông Sa Lỳ, Lào) tiếp tục được duy trì. Thông qua các hoạt động giao lưu, trao đổi, hai bên có thêm kênh thông tin về tình hình biên giới và đời sống nhân dân, góp phần xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định.

Từ những việc làm cụ thể ở từng bản, từng hộ gia đình, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia ở Si Pa Phìn đang từng bước đi vào chiều sâu. Người dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà còn tham gia cùng Bộ đội Biên phòng tuần tra, tự quản đường biên, mốc quốc giới, giữ gìn an ninh, trật tự và cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng. Đó cũng là cách Đồn Biên phòng Si Pa Phìn cùng cấp ủy, chính quyền địa phương từng bước xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, từ những người dân đang hằng ngày sinh sống, lao động trên chính mảnh đất biên cương.