Cuộc chiến Iran mang lại lợi thế ngoại giao hiếm có cho Pakistan

Khi cuộc xung đột kéo dài gần bốn tháng giữa Iran và liên minh Mỹ - Israel dần hạ nhiệt, sự chú ý của dư luận quốc tế chủ yếu tập trung vào các bên trực tiếp liên quan. Tuy nhiên, bên cạnh những nhân vật chính trên bàn đàm phán, một quốc gia khác cũng đang nổi lên như một trong những bên hưởng lợi đáng kể về mặt ngoại giao. Đó là Pakistan.

Thủ tướng Pakistan Muhammad Shehbaz Sharif ký Bản ghi nhớ Islamabad, văn kiện đánh dấu thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, với vai trò trung gian hòa giải. Ảnh: Tài khoản X của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar

Việc tham gia thúc đẩy đối thoại giữa Mỹ và Iran không chỉ giúp Islamabad gia tăng vai trò trên trường quốc tế mà còn mở ra cơ hội cải thiện vị thế chiến lược trong bối cảnh khu vực và thế giới đang đối mặt với nhiều biến động.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif là một trong những nhà lãnh đạo đầu tiên công bố việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận đình chiến. Văn kiện được gọi là "Bản ghi nhớ Islamabad" có chữ ký của ông Sharif với tư cách bên trung gian, bên cạnh Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian.

Trong suốt tiến trình đàm phán, Pakistan đóng vai trò cầu nối giữa các bên, từ việc tổ chức các cuộc tiếp xúc tại Islamabad đến việc duy trì các kênh liên lạc hậu trường giữa Washington và Tehran. Vai trò này giúp Islamabad đạt được mức độ hiện diện ngoại giao hiếm thấy trong nhiều năm và trở thành một mắt xích quan trọng trong một trong những hồ sơ địa chính trị lớn nhất thế giới hiện nay.

Một trong những lợi thế của Pakistan là khả năng duy trì quan hệ với nhiều trung tâm quyền lực cùng lúc, từ Mỹ, Trung Quốc đến Iran và các quốc gia vùng Vịnh. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng phức tạp, đây là nguồn lực ngoại giao không phải quốc gia nào cũng có.

Đối với Islamabad, thành công ngoại giao lần này mang lại ít nhất 3 lợi ích quan trọng.

Thứ nhất, Pakistan có cơ hội cải thiện quan hệ với Mỹ sau nhiều năm không thực sự thuận lợi. Quan hệ giữa hai nước từng trải qua giai đoạn hợp tác chặt chẽ trong Chiến tranh Lạnh và cuộc chiến chống khủng bố, nhưng suy giảm đáng kể sau chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden năm 2011. Trong những năm tiếp theo, Pakistan không còn giữ vị trí nổi bật trong các ưu tiên chiến lược của Washington.

Việc tham gia thúc đẩy đối thoại Mỹ - Iran giúp Islamabad khôi phục phần nào vai trò của mình trong các tính toán chiến lược của Mỹ, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn trong tương lai.

Thứ hai, vai trò mới giúp Pakistan gia tăng vị thế trong quan hệ với Ấn Độ. Trong nhiều năm, New Delhi được Washington xem là đối tác quan trọng hàng đầu ở Nam Á. Tuy nhiên, việc Islamabad xuất hiện như một bên trung gian trong hồ sơ Iran đã giúp Pakistan có thêm không gian để thể hiện vai trò và tiếng nói trong các vấn đề quốc tế.

Dù điều đó khó có thể làm thay đổi cán cân chiến lược giữa hai quốc gia Nam Á trong ngắn hạn, nhưng nó vẫn mang ý nghĩa đáng kể đối với hình ảnh và vị thế quốc tế của Pakistan.

Thứ ba, vị thế ngoại giao gia tăng có thể hỗ trợ cho mục tiêu thu hút đầu tư nước ngoài - nhu cầu cấp thiết đối với nền kinh tế Pakistan hiện nay.

Trong nhiều năm qua, Pakistan phải đối mặt với tăng trưởng chậm và các khó khăn tài chính kéo dài, khiến nhu cầu thu hút đầu tư nước ngoài trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, bất kỳ sự cải thiện nào về hình ảnh quốc gia và niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đều có ý nghĩa quan trọng.

Tuy nhiên, những lợi ích hiện nay chưa đồng nghĩa với thành công lâu dài.

Lịch sử quan hệ quốc tế cho thấy vai trò trung gian trong một cuộc khủng hoảng không phải lúc nào cũng tự động chuyển hóa thành ảnh hưởng bền vững. Bản thân thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn đứng trước nhiều thách thức, trong khi chính sách đối ngoại của các cường quốc có thể thay đổi theo từng giai đoạn.

Đối với Pakistan, bài toán quan trọng hơn là làm thế nào để biến sự chú ý hiện tại thành những lợi ích kinh tế, ngoại giao và chiến lược lâu dài. Điều đó đòi hỏi không chỉ thành công trong một cuộc đàm phán mà còn khả năng duy trì niềm tin của các đối tác và tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong các vấn đề khu vực.

Chiến sự Iran có thể chưa làm thay đổi hoàn toàn vị thế của Pakistan trên bàn cờ quốc tế. Nhưng cuộc khủng hoảng này đã mang lại cho Islamabad điều mà nước này thiếu trong nhiều năm qua: Cơ hội được nhìn nhận như một đối tác có vai trò và tiếng nói trong các vấn đề quốc tế quan trọng. Việc tận dụng được cơ hội đó đến đâu sẽ quyết định giá trị thực sự của thành công ngoại giao mà Pakistan đang có được hôm nay.