Cuộc đấu tranh với thuốc lá lậu được siết lại sau Chỉ thị 25

Ngày 09/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 25/CT-TTg về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới.

Sau gần ba tháng, ngày 08/9/2026, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia ban hành Công văn số 143/VPTT-TH, gửi các bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Ban Chỉ đạo 389 các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Hiệp hội Sản xuất và Tiêu thụ Thuốc lá Việt Nam. Công văn yêu cầu triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu thuốc lá.

Điểm đáng chú ý là yêu cầu lần này không chỉ tập trung vào việc kiểm tra, kiểm soát hàng hóa. Các lực lượng chức năng được yêu cầu tăng cường nắm tình hình tại khu vực biên giới, cửa khẩu, địa bàn nội địa và trên không gian mạng; từ đó kịp thời phát hiện, đấu tranh, triệt phá các đường dây, ổ nhóm, tụ điểm liên quan đến thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, nguyên liệu thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Việc đưa không gian mạng vào cùng phạm vi nắm tình hình với biên giới, cửa khẩu và địa bàn nội địa cho thấy yêu cầu quản lý đang được đặt trong một không gian rộng hơn. Với công tác chống buôn lậu, phát hiện hàng hóa vi phạm là một khâu, nhưng việc nắm được đường đi, hoạt động của các đường dây và những phương thức, thủ đoạn mới cũng trở thành yêu cầu quan trọng trong tổ chức thực thi.

Cùng với kiểm tra, kiểm soát, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đồng thời thông tin, cảnh báo về những phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng vi phạm. Công tác này hướng tới cả cán bộ, công chức và người dân, nhằm hạn chế việc tham gia hoặc tiếp tay cho buôn lậu, kinh doanh thuốc lá trái phép. Bên cạnh đó, Công văn số 143/VPTT-TH là yêu cầu xử lý đối với những vụ án có quy mô lớn, tính chất phức tạp, xuyên quốc gia.

Bộ Công an được đề nghị chỉ đạo Công an các cấp phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư pháp và lực lượng chức năng, khẩn trương điều tra, truy tố, đưa ra xét xử các vụ án buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá thuộc nhóm này. Mục tiêu được xác định là tăng tính răn đe và phòng ngừa vi phạm.

Nếu việc kiểm tra, kiểm soát nhằm phát hiện và ngăn chặn vi phạm, thì việc điều tra, truy tố và đưa các vụ án lớn ra xét xử là bước tiếp theo để xử lý đến cùng những hành vi vi phạm có tính chất nghiêm trọng. Hai yêu cầu này được đặt song song trong đợt triển khai tiếp theo Chỉ thị 25/CT-TTg.

Ở một hướng khác, Công văn số 143 cũng đặt vấn đề về năng lực của lực lượng trực tiếp đấu tranh và cơ chế phục vụ công tác xử lý.

Hiệp hội Sản xuất và Tiêu thụ Thuốc lá Việt Nam được đề nghị tăng cường phối hợp với Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389quốc gia, các bộ, ngành và địa phương; tổ chức hội thảo, tập huấn để nâng cao năng lực cho lực lượng trực tiếp chống buôn lậu.

Hiệp hội đồng thời được đề nghị nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các văn bản pháp luật, tạo cơ chế, chính sách hỗ trợ lực lượng chức năng trong việc bắt giữ, tiêu hủy thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Đây là nội dung đáng chú ý bởi cùng với việc xác định các nhóm sản phẩm cần kiểm soát, yêu cầu thực thi cũng đặt ra vấn đề về cơ chế xử lý đối với những sản phẩm này. Việc hoàn thiện quy định và cơ chế hỗ trợ vì vậy được đặt cùng với công tác đấu tranh trên thực tế.

Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cũng yêu cầu các đơn vị, địa phương khi phát hiện, bắt giữ những vụ việc có số lượng lớn phải kịp thời báo cáo để tổng hợp, đề xuất biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích.

Từ ngày 09/6/2026, khi Chỉ thị 25/CT-TTg được ban hành, đến ngày 08/9/2026, khi Công văn số 143/VPTT-TH được đưa ra, yêu cầu đối với công tác chống buôn lậu thuốc lá tiếp tục được cụ thể hóa theo từng lực lượng và từng khâu của quá trình đấu tranh.

Đáng chú ý, phạm vi nắm tình hình được đặt từ biên giới đến nội địa và không gian mạng; xử lý vi phạm được nhấn mạnh ở cả khâu phát hiện, điều tra, truy tố và xét xử; trong khi công tác đào tạo lực lượng và hoàn thiện cơ chế xử lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng được đưa vào yêu cầu phối hợp.

Đó là những bước triển khai tiếp theo nhằm đưa Chỉ thị 25/CT-TTg đi sâu hơn vào thực tiễn, tạo sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng trong cuộc đấu tranh với thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả và các sản phẩm thuốc lá trái phép.