Cuộc đời tỷ phú Elon Musk gây chú ý trên màn ảnh Venice

Ngày 8/9, phim tài liệu Musk của đạo diễn Alex Gibney nhận được sự chú ý khi ra mắt tại Liên hoan phim Venice. Tác phẩm khắc họa chân dung Elon Musk, từ một doanh nhân công nghệ vươn lên thành tỷ phú có sức ảnh hưởng ngày càng lớn trong kinh doanh, chính trị và đời sống công chúng.

Tác phẩm tái hiện hành trình của Musk từ thời kỳ khởi nghiệp tại Thung lũng Silicon, quá trình gây dựng SpaceX và Tesla đến khi ông ngày càng tham gia sâu vào chính trị và có quan điểm nghiêng về phe cánh hữu. Qua đó, đạo diễn đặt câu hỏi về khoảng cách giữa những gì Musk tuyên bố và hành động thực tế, cũng như sức ảnh hưởng ngày càng lớn của ông và các lãnh đạo công nghệ khác.

Gibney, đạo diễn phim tài liệu từng đoạt giải Oscar, cho biết ông thực hiện bộ phim để tìm hiểu điều gì đang thúc đẩy những hành động và quyết định của Musk.

Đạo diễn Alex Gibney quảng bá cho bộ phim tài liệu "Musk" trong khuôn khổ Liên hoan phim Venice lần thứ 83 tại Venice, Ý, vào ngày 8/9. Ảnh: Invision.

Từ Thung lũng Silicon đến chính trường

Phim tài liệu Musk kể lại quá trình bứt phá nhanh chóng của Musk từ một người đam mê máy tính thành ông trùm công nghệ. Bộ phim đề cập tham vọng chinh phục vũ trụ, đặc biệt là giấc mơ đưa con người lên sao Hỏa và vai trò của ông trong việc mở đường cho kỷ nguyên xe điện cùng Tesla.

Tuy nhiên, theo đạo diễn Gibney, những tuyên bố đầy tham vọng của Musk đôi khi cách xa thực tế. Một trong những vấn đề được bộ phim nhấn mạnh là công nghệ lái tự động của Tesla. Mặc dù Musk từng tuyên bố bài toán xe tự lái “về cơ bản đã được giải quyết”, tác phẩm lại trích xuất hàng loạt video từ camera hành trình và hình ảnh các vụ tai nạn để đặt câu hỏi về mức độ an toàn của công nghệ này.

Phim cũng nhắc lại vụ tai nạn năm 2019 khiến Naibel Benavides thiệt mạng sau khi bị một chiếc Tesla đang vận hành ở chế độ Autopilot đâm phải.

CEO của Tesla, Elon Musk, tham dự lễ khởi công xây dựng nhà máy của Tesla tại Trung Quốc năm 2019. Ảnh: Reuters.

Từ góc độ kinh doanh, bộ phim chuyển sang vai trò ngày càng lớn của Musk trên chính trường. Tác phẩm đề cập việc ông ủng hộ ông Donald Trump trong chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ năm 2024, chiến dịch chống “virus tư tưởng thức tỉnh” và việc Musk nghiêng về phe cánh hữu. Phim cũng ghi lại hình ảnh ông phát biểu tại sự kiện của đảng Alternative für Deutschland (AfD) tại Đức.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Elon Musk tham dự một cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ở Washington, D.C., Mỹ, ngày 30/5. Ảnh: Reuters.

Để diễn tả làn sóng xáo trộn tại Twitter sau khi về tay Musk, phim ứng dụng phong cách trò chơi điện từ. Musk xuất hiện dưới dạng nhân vật pixel đi qua các hành lang trụ sở Twitter, trong khi số lượng nhân viên liên tục giảm. Những cựu nhân viên kể lại cảnh hỗn loạn sau các đợt cắt giảm nhân sự.

Tiếp đó, tác phẩm đề cập việc Musk đứng đầu Bộ Hiệu quả Chính phủ Mỹ (DOGE) và mạnh tay cắt giảm nhân sự, ngân sách tại các cơ quan chính phủ.

Ban đầu, bộ phim mang đến những góc nhìn có phần hài hước về cách Musk và các cộng sự tiếp cận bộ máy quản lý. Tuy nhiên, không khí nhanh chóng trở nên nghiêm túc khi tác phẩm đề cập đến những tác động của việc cắt giảm viện trợ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID).

Góc khuất đời tư

Bộ phim cũng dành thời lượng đáng kể về đời tư của tỷ phú Musk, đặc biệt là việc ông có nhiều con với những người phụ nữ khác nhau.

Người vợ đầu tiên, Justine Musk, thẳng thắn kể lại cuộc hôn nhân và nỗi đau mất con. Bà thẳng thắn phủ nhận chi tiết Musk từng kể về việc bế con trên tay lúc đứa trẻ qua đời, theo Guardian.

Elon Musk và Justine Musk. Ảnh: X.

Trong khi Talulah Riley, người vợ thứ hai và ca sĩ Grimes chỉ xuất hiện qua tư liệu cũ, Ashley St. Clair - bạn gái cũ của Musk kiêm cựu nhà bình luận chính trị - trực tiếp trả lời phỏng vấn. Cô cho biết mình có một người con với Musk và từng từ chối khoản tiền 40 triệu USD để ký thỏa thuận bảo mật sau khi hai người chia tay.

Lời cảnh báo về quyền lực

Những người từng biết hoặc nghiên cứu về Musk cho rằng cách ông đưa ra quyết định thường đặt nặng mục tiêu và kết quả, trong khi những tác động đi kèm ít được chú ý.

Bộ phim khắc họa Musk như một doanh nhân liên tục đặt cược vào những mục tiêu lớn và thường đạt được thành công, đồng thời tận dụng ảnh hưởng để tạo lợi thế cho mình. Cha ông, Errol Musk, nói trong phim: “Đừng đặt cược vào khả năng Elon thất bại, bạn sẽ thua đấy”.

Từ thực tế đó, tác phẩm đặt ra câu hỏi về những hệ lụy có thể xảy ra khi một cá nhân sở hữu cả nguồn lực tài chính lẫn ảnh hưởng chính trị ngày càng lớn.

Ngay từ khi dự án được công bố đầu năm 2023, Musk đã phản ứng gay gắt dù chưa xem tác phẩm. Trên X, ông gọi đây là một “tác phẩm nhằm công kích” mình và chỉ trích đạo diễn Gibney.

Poster phim tài liệu Musk của đạo diễn Alex Gibney. Ảnh: IMDb.

Theo Financial Times, Gibney vốn nổi tiếng với những bộ phim tài liệu điều tra gai góc, từng thực hiện nhiều tác phẩm điều tra về Scientology.

Trong bộ phim Musk, thay vì phỏng vấn trực tiếp nhân vật chính, đạo diễn Alex Gibney dựng một phiên bản Elon Musk bằng AI với đôi mắt láo liên, nụ cười tự mãn và phần đầu to bất thường. Nhân vật ảo này xuất hiện xen kẽ với các tư liệu ngoài đời thực cùng những phát ngôn trong quá khứ của tỷ phú Mỹ.

Gibney cho biết trong thời đại mọi người liên tục lướt mạng xã hội và tin tức được cập nhật suốt 24 giờ, ông muốn bộ phim giúp khán giả nhìn thấy cả “khu rừng”, thay vì chỉ tập trung vào từng “cái cây”.

Giới phê bình nhận xét bộ phim dài gần 4 tiếng nhưng vẫn trôi qua nhanh, để lại cảm giác nặng nề khi càng về cuối càng giống một tác phẩm giật gân. Lời cảnh báo xuyên suốt tác phẩm là những hiểm họa có thể xảy ra khi tiền bạc và quyền lực vượt khỏi cơ chế kiểm soát.

Ashley St. Clair vốn là một bình luận viên chính trị bảo thủ. Ảnh: NY Post.

Vấn đề đạo diễn Gibney đặt ra không chỉ xoay quanh riêng Elon Musk, mà mở rộng quy mô quyền lực mà xã hội đang giao cho giới lãnh đạo công nghệ.

Bạn gái cũ St. Clair - người có con chung với Elon Musk - phát biểu sau buổi công chiếu: “Elon Musk đang cố tình gây chia rẽ, và điều đó có thể dẫn đến thảm họa nếu không được kiểm soát".