Cuộc đua dữ liệu phía sau làn sóng AI trong du lịch

Sau giai đoạn phục hồi, ngành du lịch đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới từ AI. Nhưng để công nghệ này phát huy hiệu quả, điều kiện tiên quyết không nằm ở thuật toán mà ở việc thu thập, số hóa và kết nối dữ liệu du khách giữa doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và cơ quan quản lý.

AI dần trở thành “trợ lý” quen thuộc trong hành trình du lịch

Dữ liệu thị trường cho thấy AI đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để dần trở thành một phần trong hành vi du lịch. Theo Báo cáo Xu hướng Du lịch 2026 do Agoda công bố, 81% du khách Việt Nam cho biết sẽ sử dụng AI cho chuyến đi tiếp theo, cao nhất châu Á và vượt đáng kể so với mức trung bình khu vực là 63%.

AI không chỉ dừng ở mức sẵn sàng mà đang được sử dụng trong nhiều khâu cụ thể của hành trình du lịch. Tại Việt Nam, người dùng phổ biến nhất là các ứng dụng gợi ý điểm tham quan và hoạt động địa phương, đề xuất nhà hàng và ẩm thực. Bên cạnh đó, khoảng 30% sử dụng AI để xây dựng lịch trình cá nhân hóa và dịch ngôn ngữ theo thời gian thực.

Những con số này cho thấy AI không còn là công nghệ mới mà đang trở thành một phần của hành vi số phổ biến. Trong bối cảnh đó, du lịch là một trong những lĩnh vực ghi nhận sự lan tỏa rõ nét của công nghệ này.

Du khách quốc tế tại TPHCM. Ảnh: Nguyên Phong

Du khách quốc tế tại TPHCM. Ảnh: Nguyên Phong

Quan trọng hơn, vai trò của AI đang chuyển từ hỗ trợ tìm kiếm sang tham gia sâu hơn vào quá trình ra quyết định. Người dùng không chỉ tra cứu thông tin mà còn dùng AI để xây dựng lịch trình, hỗ trợ dịch ngôn ngữ và khám phá trải nghiệm tại điểm đến.

Xu hướng này đặc biệt rõ ở Gen Z – nhóm khách hàng đang định hình tương lai ngành du lịch.

Theo báo cáo của Booking.com, AI đã xuất hiện xuyên suốt hành trình du lịch của nhóm này. Trước chuyến đi, 99% Gen Z sử dụng AI để chuẩn bị, từ nhận gợi ý cá nhân hóa theo nhu cầu (42%) đến nghiên cứu điểm đến và thời điểm phù hợp (40%).

Trong chuyến đi, tỷ lệ này vẫn ở mức 99%, chủ yếu để dịch ngôn ngữ, đọc biển báo và giao tiếp (53%), hoặc tìm hiểu thông tin về các điểm tham quan (47%). Sau chuyến đi, 96% Gen Z tiếp tục sử dụng AI, chủ yếu để tìm ý tưởng cho hành trình tiếp theo (49%) hoặc hỗ trợ viết đánh giá (46%).

Ở góc độ kinh doanh, AI không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả vận hành.

Theo dữ liệu từ Statista - nền tảng dữ liệu và thống kê toàn cầu có trụ sở tại Đức, thị trường AI trong du lịch toàn cầu được dự báo tăng từ 92 tỉ đô la Mỹ năm 2023 lên gần 400 tỉ đô la Mỹ vào năm 2028, tương đương tốc độ tăng trưởng khoảng 34% mỗi năm.

Số hóa dữ liệu để ứng dụng sâu AI trong du lịch

Khi người dùng ngày càng tích hợp AI vào toàn bộ hành trình du lịch, doanh nghiệp lữ hành và lưu trú đứng trước cơ hội biến công nghệ này thành một đòn bẩy tăng trưởng. Trọng tâm không còn là ứng dụng AI tại vài điểm chạm riêng lẻ, mà là tích hợp xuyên suốt từ khâu tư vấn, đặt dịch vụ đến chăm sóc sau chuyến đi, nhằm tạo trải nghiệm liền mạch và tăng khả năng giữ chân khách hàng.

Tuy nhiên, AI chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trên nền tảng dữ liệu đủ sâu và được kết nối đồng bộ. Dữ liệu không chỉ gồm thông tin cá nhân mà còn bao gồm hành vi, sở thích và lịch sử tiêu dùng của du khách. Việc thu thập, chia sẻ và khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu này là điều kiện để AI có thể phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định chính xác.

Du khách không còn tìm kiếm những sản phẩm đại trà, mà ngày càng kỳ vọng các hành trình được “đo ni đóng giày”. Ảnh: Nguyên Phong

Du khách không còn tìm kiếm những sản phẩm đại trà, mà ngày càng kỳ vọng các hành trình được “đo ni đóng giày”. Ảnh: Nguyên Phong

Chia sẻ tại một hội thảo du lịch hồi tháng 2, ông Phạm Huy Bình, Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, cho rằng việc đồng bộ và khai thác dữ liệu là điều kiện quan trọng để nâng cao trải nghiệm du khách. Khi dữ liệu được kết nối, AI có thể hỗ trợ cá nhân hóa hành trình, giúp trải nghiệm trở nên liền mạch và hạn chế các “điểm gãy” trong suốt chuyến đi.

Trên thực tế, các nỗ lực xây dựng nền tảng dữ liệu du lịch cũng đang bắt đầu được triển khai. Giữa năm 2025, Trung tâm Xúc tiến Du lịch TPHCM (HTPC) phối hợp cùng The Outbox Company công bố hợp tác triển khai Hệ thống theo dõi dữ liệu du khách quốc tế – HCMC Global Traveler Barometer (HCMC GTB).

Đây được xem là hệ thống theo dõi và dự báo thị trường khách mục tiêu đầu tiên tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến trong hoạt động xúc tiến du lịch dựa trên nền tảng dữ liệu. Hệ thống tập trung theo dõi nhu cầu, mức độ sẵn sàng du lịch của khách quốc tế, đồng thời cập nhật các xu hướng về hành vi, thị hiếu và hình ảnh điểm đến trong mắt du khách.

Thông qua các dữ liệu này, cơ quan quản lý và doanh nghiệp du lịch có thể hiểu rõ hơn về thị trường mục tiêu, từ đó điều chỉnh chiến lược xúc tiến, sản phẩm và trải nghiệm phù hợp với nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh này, các nền tảng bản đồ số, ứng dụng du lịch và hệ thống số hóa điểm đến đang dần trở thành nguồn dữ liệu quan trọng cho AI. Khi được kết nối và khai thác hiệu quả, dữ liệu từ các nền tảng này có thể hỗ trợ đưa ra các gợi ý hành trình và trải nghiệm linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của du khách trong suốt chuyến đi.

Cạnh tranh trong ngành cũng đang dịch chuyển theo hướng dữ liệu. Các nền tảng OTA toàn cầu có lợi thế về công nghệ và quy mô dữ liệu lớn, nhưng thường thiếu chiều sâu dữ liệu bản địa. Ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế về sự am hiểu thị trường và hành vi tiêu dùng địa phương. Khi được kết hợp với AI, nguồn dữ liệu này có thể chuyển hóa thành những đề xuất sát với nhu cầu du khách.

AI từng bước tham gia vào chuỗi giá trị của ngành du lịch

AI đang dần thâm nhập vào ngành du lịch Việt Nam, nhưng phần lớn ứng dụng hiện mới dừng ở các khâu hỗ trợ ban đầu. Các triển khai hiện nay chủ yếu tập trung vào ba nhóm chính gồm tương tác khách hàng, cá nhân hóa cơ bản và tối ưu một phần hoạt động vận hành.

Một số doanh nghiệp đã bước đầu tích hợp công nghệ này vào hoạt động kinh doanh. Vietravel triển khai chatbot và trợ lý ảo nhằm tư vấn khách hàng 24/7, đồng thời khai thác dữ liệu để cá nhân hóa hành trình và nâng cao hiệu quả marketing.

Trong lĩnh vực lưu trú, Vias Hotel Vũng Tàu ứng dụng chatbot để xử lý phần lớn các yêu cầu cơ bản của khách, đồng thời số hóa trải nghiệm bằng hình ảnh 360 độ nhằm tăng khả năng tiếp cận và cải thiện tỷ lệ chuyển đổi đặt phòng.

Theo ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing Công ty Du lịch BestPrice, AI hiện vẫn chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ ở các khâu ban đầu. Công nghệ có thể xử lý thông tin và đưa ra các gợi ý sơ bộ, nhưng yếu tố con người vẫn cần thiết để hoàn thiện trải nghiệm, đặc biệt tại những điểm chạm đòi hỏi cảm xúc và sự tinh tế trong dịch vụ.

Về dài hạn, khi nền tảng dữ liệu được hoàn thiện và công nghệ tiếp tục phát triển, AI được kỳ vọng sẽ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của ngành du lịch, từ tiếp thị, bán hàng đến vận hành và quản lý điểm đến. Khi đó, AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà có thể trở thành một hạ tầng quan trọng của hệ sinh thái du lịch số.

Nguyên Phong

Nguồn Saigon Times: https://thesaigontimes.vn/cuoc-dua-du-lieu-phia-sau-lan-song-ai-trong-du-lich/