Cuộc phân hóa nghìn tỷ tại nhóm ngân hàng quý III/2026

Báo cáo ngành ngân hàng của Công ty chứng khoán MB (MBS) mới công bố chỉ ra tổng lợi nhuận sau thuế của các ngân hàng theo dõi trong quý III/2026 tăng 19,1% so với cùng kỳ. Tín dụng toàn ngành 9 tháng ước tăng khoảng 12% so với đầu năm. Dù tốc độ giải ngân chậm hơn cùng kỳ, rủi ro hệ thống hạ nhiệt khi chi phí dự phòng toàn ngành chỉ tăng gần 7% và tỷ lệ nợ xấu hình thành giảm 0,5 điểm %. Động lực bứt phá chủ yếu đến từ thu nhập lãi thuần và việc tiết giảm trích lập tại các nhà băng quốc doanh.

MBS dự báo chi phí dự phòng toàn ngành chỉ tăng gần 7% và tỷ lệ nợ xấu hình thành giảm 0,5 điểm %.

Đáng chú ý, báo cáo cho biết nhóm vốn hóa lớn áp đảo về quy mô và đà tăng trưởng. Vietcombank bảo vệ vững chắc ngôi vương với lợi nhuận trước thuế quý III ước đạt 14.567 tỷ đồng, lãi sau thuế đạt 11.653 tỷ đồng, tăng 29,1%. Dù tín dụng chỉ tăng khoảng 9% chủ yếu nhờ nhóm FDI và doanh nghiệp lớn, ngân hàng vẫn đạt kết quả vượt trội nhờ NIM nới rộng lên gần 3% kéo thu nhập lãi thuần tăng 34% lên 19.571 tỷ đồng, cộng hưởng cùng việc chi phí dự phòng giảm 11% nhờ hoàn nhập nợ xấu chứng khoán đầu tư. Lũy kế 9 tháng, Vietcombank thu về 43.789 tỷ đồng trước thuế, tăng 32% và dẫn đầu hệ thống.

VietinBank bám đuổi quyết liệt với lãi trước thuế quý III ước đạt 13.800 tỷ đồng, lãi sau thuế đạt 10.843 tỷ đồng, tăng 27,4%. Ngân hàng hưởng lợi lớn từ việc giải ngân các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 giúp tín dụng tăng khoảng 10%, trong khi NIM nhích lên 2,7% và chi phí trích lập giảm sâu 45,8% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, VietinBank đạt 39.600 tỷ đồng trước thuế, hoàn thành 75% kế hoạch năm.

BIDV duy trì tăng trưởng thận trọng với dư nợ tín dụng 9 tháng tăng khoảng 6% từ khối SME và doanh nghiệp. Thu nhập lãi thuần tăng 18% và chi phí dự phòng tăng nhẹ 6% giúp ngân hàng đạt 9.206 tỷ đồng trước thuế quý III, lợi nhuận sau thuế đạt 7.365 tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế tăng 19%.

Ở khối tư nhân, HDBank trở thành hiện tượng tăng trưởng đột biến nhất ngành. Lãi trước thuế quý III dự kiến đạt 7.500 tỷ đồng, lãi sau thuế đạt 6.004 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ. Bệ đỡ cho mức tăng này là tín dụng tăng vọt 33%, huy động tăng 35% và NIM phục hồi lên 4,7% cao nhất nhóm niêm yết, dễ dàng bù đắp mức tăng 23,2% của chi phí dự phòng. Lũy kế 9 tháng, ngân hàng lãi trước thuế 20.700 tỷ đồng, tăng 40% và đạt 69% kế hoạch.

VPBank dẫn đầu khối tư nhân về lợi nhuận tuyệt đối với lãi trước thuế quý III ước đạt 11.649 tỷ đồng, sau thuế đạt 9.319 tỷ đồng, tăng 26,6%. Tín dụng tăng mạnh 26% và huy động tăng 29% giúp ngân hàng vượt qua áp lực NIM giảm 29 điểm cơ bản cùng chi phí trích lập lên tới 7.800 tỷ đồng. Sau 9 tháng, lợi nhuận trước thuế của VPBank tăng 50%, hoàn thành khoảng 74% kế hoạch năm.

Techcombank giữ vững NIM cao nhất hệ thống ở mức 3,7%, mở rộng tín dụng khoảng 20% với 30.000 tỷ đồng dư nợ đại dự án. Dù chi phí dự phòng tăng gấp đôi so với quý liền trước, lãi trước thuế quý III vẫn ước đạt 9.700 tỷ đồng, sau thuế đạt 7.771 tỷ đồng, tăng 17,5%. Sau 9 tháng, ngân hàng đạt 28.200 tỷ đồng trước thuế, hoàn thành 75% chỉ tiêu năm.

ACB ghi nhận nhịp tăng ổn định nhưng khiêm tốn nhất nhóm lớn với lãi trước thuế và sau thuế quý III đạt 4.795 tỷ đồng, tăng 12%. Tín dụng tăng 12,9% trong khi trích lập tăng 2,5 lần do nền thấp và ảnh hưởng từ Nghị định 86/2024. Lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 16.700 tỷ đồng, hoàn thành 75% kế hoạch.

Ở nhóm quy mô nhỏ hơn, VIB là điểm sáng nổi bật khi ghi nhận lãi trước thuế quý III đạt 3.000 tỷ đồng, sau thuế đạt 1.905 tỷ đồng, tăng 17,3%. Mặc dù huy động tăng 11% vượt tốc độ tăng trưởng tín dụng 8% khiến NIM lùi về 3%, VIB vẫn giữ vững đà tăng nhờ chi phí trích lập giảm 10%, đưa lũy kế 9 tháng lên 8.200 tỷ đồng trước thuế.

TPBank bám sát quỹ đạo tăng trưởng ổn định với tín dụng tăng khoảng 12% và chi phí dự phòng chỉ nhích 5%, mang về 2.142 tỷ đồng trước thuế quý III, lợi nhuận sau thuế đạt 1.714 tỷ đồng, tăng 12,7%. Lũy kế 9 tháng đạt 6.625 tỷ đồng, hoàn thành khoảng 64% kế hoạch. 

OCB do đã sử dụng gần hết hạn mức tín dụng 12% của cả năm nên quý này chỉ tăng 2,9% so với quý trước, ghi nhận lãi trước thuế 1.600 tỷ đồng, sau thuế đạt 1.303 tỷ đồng, tăng 6,1%. Lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 4.100 tỷ đồng, hoàn thành 60% kế hoạch.

Ngược lại, ba ngân hàng phải đối diện với bức tranh kinh doanh ảm đạm do chi phí đội cao.

Sacombank giảm sâu nhất toàn ngành khi lãi trước thuế quý III ước đạt 1.800 tỷ đồng, sau thuế đạt 1.440 tỷ đồng, giảm hơn 50% do trích lập dự phòng tăng gấp đôi và NIM bị bào mòn 123 điểm cơ bản xuống 2,7%. Tín dụng quý III tăng 6% so với quý trước. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế giảm 46% xuống 5.900 tỷ đồng, hoàn thành 73% kế hoạch năm.

LPBank ghi nhận lãi trước thuế quý III đạt 3.094 tỷ đồng, sau thuế đạt 2.476 tỷ đồng, giảm 10,4% do áp lực chi phí vốn kéo giảm thu nhập lãi thuần và chi phí dự phòng dự kiến tăng 40%. Lũy kế 9 tháng, ngân hàng lãi trước thuế 5.631 tỷ đồng, giảm 5%.

Eximbank chịu áp lực nặng nề nhất khi chi phí vốn vọt tăng 270 điểm cơ bản khiến NIM rơi về mốc 2%, cộng thêm chi phí trích lập tăng 53,4% và tỷ lệ CIR vượt 55%. Dù tín dụng tăng 7% so với đầu năm nhờ nhóm cổ đông Gelex, lợi nhuận trước thuế quý III chỉ đạt 403 tỷ đồng, sau thuế đạt 324 tỷ đồng, giảm 27,2%. Sau 9 tháng, ngân hàng đạt 1.082 tỷ đồng trước thuế, giảm 47,1% so với cùng kỳ.