Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc - 2026 (đợt 2): Âm sắc dân tộc hội tụ ở Thái Nguyên

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông cho biết sự tham gia của các đơn vị tại đợt 2 là minh chứng cho sự quan tâm, hưởng ứng của các đơn vị nghệ thuật với nghệ thuật nhạc cụ dân tộc, đồng thời khẳng định ý nghĩa và sức lan tỏa của cuộc thi trong đời sống nghệ thuật chuyên nghiệp.

Theo Thứ trưởng, âm nhạc truyền thống là bộ phận quan trọng của di sản văn hóa dân tộc, "là sự kết tinh của tâm hồn, bản sắc và sức sáng tạo của các thế hệ người Việt Nam". Bảo tồn và phát huy giá trị âm nhạc truyền thống "không chỉ là gìn giữ di sản mà còn là trách nhiệm kế thừa, sáng tạo và phát triển trong đời sống đương đại". 

"Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và những thay đổi mạnh mẽ của nhu cầu hưởng thụ văn hóa nghệ thuật, chúng ta cần gìn giữ bản sắc truyền thống, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới phương thức biểu diễn và quảng bá để nghệ thuật dân tộc ngày càng có sức sống, sức lan tỏa và tiếp cận rộng rãi hơn đối với công chúng, nhất là đối với giới trẻ", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông phát biểu tại chương trình. Ảnh: Thu Hằng - TTXVN

Thứ trưởng khẳng định cuộc thi là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa hết sức thiết thực, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị âm nhạc truyền thống, xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục quan tâm chỉ đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đào tạo, sáng tạo và biểu diễn nghệ thuật.

Để đợt 2 thành công, Thứ trưởng đề nghị Hội đồng Giám khảo bảo đảm đánh giá công tâm, khách quan, minh bạch, đúng quy chế, "chú trọng chất lượng nghệ thuật, kỹ thuật biểu diễn, khả năng thể hiện đặc trưng của từng loại nhạc cụ và giá trị sáng tạo của các tiết mục". Ban Tổ chức và các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ để cuộc thi diễn ra nghiêm túc, an toàn, đúng kế hoạch và hiệu quả. Các đơn vị, nghệ sĩ phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, giao lưu, học hỏi, nỗ lực thể hiện tốt nhất tài năng, bản lĩnh nghề nghiệp, đồng thời chấp hành nghiêm túc quy chế cuộc thi.

Ban tổ chức chương trình tặng hoa cho địa diện các đoàn tham gia cuộc thi. Ảnh: Thu Hằng - TTXVN

Phát biểu chào mừng, ông Dương Văn Lượng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo cuộc thi, cho rằng việc đăng cai đợt 2 "có ý nghĩa thiết thực, góp phần tôn vinh giá trị âm nhạc truyền thống, tạo cơ hội giao lưu, trao đổi chuyên môn, khích lệ sáng tạo và phát hiện, bồi dưỡng tài năng nghệ thuật".

Theo ông, những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của tỉnh được đẩy mạnh; tỉnh vừa tổ chức kỷ niệm 195 năm ngày thành lập tỉnh và Festival Trà quốc tế Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề "Thái Nguyên - Đệ nhất danh trà". Cuộc thi cũng là dịp để tỉnh giới thiệu, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Thái Nguyên "thân thiện, giàu bản sắc" đến bạn bè, du khách cả nước.

Tiếp nối từ Lâm Đồng

Đợt 2 diễn ra sau khi đợt 1 khép lại tối 30/10 tại Lâm Đồng, với 52 tiết mục dự thi của 16 đơn vị; Ban Tổ chức trao 6 Giải Nhất và 12 Giải Nhì. Tổng kết đợt 1, Hội đồng Giám khảo ghi nhận sự đầu tư của các đơn vị và sự xuất hiện của nhiều nghệ sĩ trẻ biểu diễn bài bản cổ, song cũng lưu ý trình độ chuyên môn giữa các đoàn chưa đồng đều, việc sử dụng nhạc cụ điện tử cần được tiết chế để không làm lu mờ âm sắc nhạc cụ truyền thống, và một số đơn vị chưa nghiên cứu kỹ quy chế.

Yêu cầu về đặc trưng của từng loại nhạc cụ cũng là điều Thứ trưởng đã nhấn mạnh tại lễ bế mạc đợt 1, khi đề nghị các đơn vị "quan tâm hơn đến chiều sâu nghệ thuật, khả năng làm chủ kỹ thuật, sự am hiểu đặc trưng của từng loại nhạc cụ và tính thống nhất trong biểu diễn hòa tấu".

Hội đồng Giám khảo đợt 2 gồm 7 thành viên: NSND Nguyễn Quang Vinh, Chủ tịch Hội Âm nhạc Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng; PGS.TS, nhạc sĩ Bùi Thiên Hoàng Quân, giảng viên cao cấp Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh; NSND Thanh Tâm, nguyên Trưởng khoa Âm nhạc truyền thống, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam; NSND Phương Bảo, nguyên Trưởng bộ môn Đàn tranh, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, nguyên Trưởng đoàn ca nhạc Nhà hát Ca Múa Nhạc dân tộc Bông Sen; NSND Nguyễn Ngọc Khánh, nguyên nhạc công Nhà hát Tuồng Việt Nam; NSND Nguyễn Minh Chí, nguyên nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam; NSƯT Huỳnh Khải, nguyên Trưởng khoa Âm nhạc dân tộc, Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh.

Biểu diễn nghệ thuật chào mừng chương trình. Ảnh: Thu Hằng - TTXVN

Mở màn bằng tiếng trống Đất Tổ

Đợt 2 quy tụ 17 đơn vị từ Thái Nguyên, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Phú Thọ, Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Huế và TP. Hồ Chí Minh. Nổi bật là các đơn vị nghệ thuật quốc gia như Nhà hát Ca, Múa, Nhạc quốc gia Việt Nam, Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam; bốn đơn vị thuộc lực lượng vũ trang là Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, Nhà hát Chèo Quân đội, Trường Đại học Văn hóa nghệ thuật Quân đội và Đoàn Văn công Quân khu 1. Đơn vị ngoài công lập tham gia đợt này là Công ty CP Truyền thông và Giáo dục nghệ thuật Starlab.

Bên cạnh các đoàn ca múa nhạc và đơn vị đào tạo, đợt 2 có nhiều đơn vị kịch hát truyền thống như Nhà hát Chèo Hưng Yên, Nhà hát Chèo Quân đội, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội (TP. Hồ Chí Minh), Nhà hát Nghệ thuật Ca kịch Huế, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình.

Ngay sau lễ khai mạc, Nhà hát Lạc Hồng (tỉnh Phú Thọ) mở màn phần diễn thi đợt 2. Ở phần độc tấu, nghệ sĩ Bùi Thanh Nhã trình tấu trống với hai tác phẩm Ngẫu hứng nghề tổ (tác giả: NSND Huỳnh Tú) và Khúc đồng dao Lạc Cầm (tác giả: Bùi Thanh Nhã).

Phần hòa tấu gồm ba tác phẩm Lý chim quyên (tác giả: NSND Huỳnh Tú), Hồn quê (tác giả: nhạc sĩ Đặng Tiến Đạt) và Âm vang kết nối ASEAN (tác giả: Bùi Thanh Nhã), với sự tham gia của các thí sinh Lưu Thị Thúy Hằng (đàn tranh), Phạm Ngọc Sơn (đàn nhị), Bùi Thanh Nhã (bộ gõ dân tộc), Đỗ Quốc Tuấn (sáo trúc), Thái Thị Hoài Anh (đàn bầu) cùng dàn nhạc.

Phần thi đầu tiên của Nhà hát Lạc Hồng, tỉnh Phú Thọ tại chương trình. Ảnh: Thu Hằng - TTXVN

Tiếp đó, Đoàn Văn công Quân khu 1 mang đến chương trình dự thi chủ đề Giai điệu quê hương trong trái tim người lính, gửi gắm cảm xúc của những người lính nơi địa đầu Tổ quốc. Theo giới thiệu của đơn vị, chương trình lấy cảm hứng từ vùng đất Việt Bắc, với những câu then, điệu lượn và tiếng kèn của đồng bào các dân tộc.

Chương trình do Cục Chính trị Quân khu 1 chỉ đạo nội dung; Đại tá, NSND Kim Ngân chỉ đạo nghệ thuật; Trung tá, NSƯT Ngô Kiên đạo diễn; Trung úy, nhạc sĩ Minh Dương phụ trách âm nhạc. Mở đầu phần thi là tác phẩm Chèo xuống phố do nhạc sĩ Minh Dương sáng tác và trình tấu cùng dàn nhạc.

Các buổi diễn thi tiếp tục đến tối 10/11; lễ bế mạc, tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra tối 12/11.