Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga bị cáo buộc chỉ đạo 'cơ chế' 2 triệu đồng/hồ sơ cấp phép quảng cáo

Tại phiên tòa, các bị cáo là cựu lãnh đạo, cán bộ của Cục An toàn thực phẩm đã có nhiều lời khai đáng chú ý xoay quanh việc nhận tiền “cảm ơn” từ doanh nghiệp. Đặc biệt, lời khai của bị cáo Trần Thị Thu Liễu cho rằng cựu Cục trưởng Trần Việt Nga từng đề cập đến “cơ chế” 2 triệu đồng cho mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký xác nhận.

Được gọi lên bục khai báo, bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, khai rằng từ tháng 11/2016 đến tháng 9/2024 giữ chức Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm; từ ngày 23/9/2024 đến trước khi bị khởi tố, bị cáo giữ chức Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (sau bị cáo Nguyễn Thanh Phong - cựu Cục trưởng nghỉ hưu, bị cáo Trần Việt Nga được bổ nhiệm làm Cục trưởng).

Toàn cảnh phiên tòa sơ thẩm.

Trong thời gian làm Phó Cục trưởng, bị cáo Nga được phân công phụ trách Phòng Pháp chế và Hợp tác quốc tế, Văn phòng Cục (trừ bộ phận Tổ chức cán bộ). Đến năm 2021, bị cáo chuyển sang phụ trách mảng Thanh tra và không còn phụ trách Văn phòng Cục.

Từ tháng 8/2018, bị cáo được Cục trưởng phân công ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên cơ sở hồ sơ do Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Truyền thông trình. Bị cáo Nga cho biết, tại thời điểm này, trong Cục đã tồn tại tình trạng doanh nghiệp “cảm ơn” chuyên viên khi làm hồ sơ.

Khi mới nhận nhiệm vụ ký giấy xác nhận quảng cáo, bị cáo Nga khai đã trao đổi với bị cáo Trần Thị Thu Liễu về việc có nên lập đầu mối quản lý tiền “cảm ơn” của doanh nghiệp hay không, đồng thời đặt vấn đề mỗi hồ sơ lãnh đạo Cục có được 2 triệu đồng hay không(?). Tuy nhiên, bị cáo Liễu trả lời không thể thực hiện vì hồ sơ quảng cáo đơn giản, dễ làm. Sau đó, bị cáo Nga không chỉ đạo, không ép buộc và cũng không yêu cầu các chuyên viên thực hiện việc này.

Các Kiểm sát viên đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.

Bị cáo Nga thừa nhận, trong quá trình ký giấy xác nhận quảng cáo, có bốn chuyên viên gồm Nguyễn Thị Hải Hà, Nguyễn Thị Việt Hà, Phùng Thị Thúy Hà và Trần Thị Lựu đã đưa tiền cho bị cáo. Số tiền này được đưa trực tiếp tại phòng làm việc, chủ yếu bằng tiền mặt, đựng trong phong bì trắng; có lúc ghi mã hồ sơ, có lúc không, số tiền mỗi lần không cố định.

Theo lời khai của bị cáo Trần Việt Nga, mức thu từ 4 triệu đến hơn 8 triệu đồng/bộ hồ sơ là do các chuyên viên tự thỏa thuận với doanh nghiệp, bị cáo không biết và không quy định. Bị cáo cũng không yêu cầu mỗi hồ sơ phải đưa bao nhiêu tiền, cho rằng đây là tiền doanh nghiệp “cảm ơn”.

Kết luận điều tra xác định, tổng số tiền bị cáo Trần Việt Nga nhận từ các chuyên viên là hơn 8 tỉ đồng. Trước tòa, bị cáo Nga thừa nhận con số này, đồng thời khai không biết tổng số tiền các chuyên viên đã nhận từ doanh nghiệp, cá nhân là bao nhiêu.

Trả lời HĐXX về trách nhiệm của người đứng đầu, bị cáo Nga thừa nhận nếu không đồng ý thì các chuyên viên cũng không dám nhận tiền, đồng thời cho rằng việc không có biện pháp ngăn chặn là lỗi của bản thân.

Theo bị cáo Nga khai đã trực tiếp ký khoảng 16.000 - 17.000 hồ sơ quảng cáo từ tháng 8/2018. Số tiền nhận được không ghi chép, không thống kê, chủ yếu dùng cho chi tiêu cá nhân và gia đình. Trong quá trình điều tra, truy tố, bị cáo và gia đình đã khắc phục 1,5 tỉ đồng và tiếp tục làm đơn xin khắc phục thêm trong quá trình xét xử.

Bị cáo Trần Việt Nga - cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế tại phiên tòa sơ thẩm.

Bị cáo Nga thừa nhận hành vi của bản thân bị truy tố về tội “Nhận hối lộ” với tổng số tiền gần 13 tỉ đồng là đúng tội, song cho rằng do nhận thức pháp luật hạn chế, không cấu kết với doanh nghiệp, không bỏ qua sai phạm và chỉ ký hồ sơ khi đầy đủ, đúng quy định. Bị cáo cũng phủ nhận việc cố tình gây khó khăn, chậm ký hồ sơ để gây sức ép.

Cũng trong phần xét hỏi, bị cáo Trần Thị Thu Liễu, cựu Phó Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, Cục An toàn thực phẩm, khai rằng toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được thực hiện trên môi trường điện tử, mọi thao tác đều được hệ thống ghi nhận minh bạch.

Bị cáo Liễu khai, sau khi có quyết định phân công của Cục trưởng cho Phó Cục trưởng Trần Việt Nga ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo, một buổi sáng, Trần Việt Nga gọi bị cáo lên phòng làm việc và nói “nhỏ” rằng mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký phải có 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục, các phòng, trung tâm đều có “cơ chế”.

Nghe nội dung này, bị cáo Liễu cho biết rất lo sợ và đã bày tỏ quan điểm không thể thực hiện vì giấy xác nhận nội dung quảng cáo không phải là giấy tờ bắt buộc. Bị cáo khẳng định không muốn thành lập bất kỳ “cơ chế” nào liên quan đến việc ký xác nhận hồ sơ quảng cáo.

Sau đó, bị cáo Liễu đã trao đổi lại với các chuyên viên trong phòng và đề nghị không thực hiện bất kỳ “cơ chế” thu tiền nào. Tuy nhiên, các chuyên viên đều bày tỏ quan điểm phản đối.

Theo bị cáo Liễu, sau một thời gian, các chuyên viên có đưa tiền “cảm ơn” của doanh nghiệp. Ban đầu, bị cáo Liễu từ chối nhưng sau đó bị cáo đã nhận tiền do các chuyên viên đưa và khẳng định đây là tiền doanh nghiệp “cảm ơn” sau khi được cấp giấy xác nhận, chứ bản thân mình không hạch sách hay vòi vĩnh. Tổng số tiền bị cáo Liễu đã nhận theo cáo trạng là hơn 1,5 tỉ đồng, trong đó có 307 triệu đồng chuyển khoản.

Bị cáo Liễu khai, không biết số tiền này tương ứng với bao nhiêu hồ sơ, không theo dõi cụ thể và đã sử dụng cho chi tiêu cá nhân, chăm sóc mẹ già bị bệnh. Trong quá trình điều tra, bị cáo đã khắc phục 350 triệu đồng và tiếp tục làm đơn xin khắc phục thêm.

Hồng Nguyên - Vũ Phương