Cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội nói: Tiền hối lộ là ứng xử bình thường trong công tác

Ngày 28-1, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tiếp tục phiên xét xử sơ thẩm bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (Tổng giám đốc Công ty CP Y dược LanQ, viết tắt là Công ty LanQ), Phạm Văn Cách, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Dược Sơn Lâm (Công ty Sơn Lâm) và 21 bị cáo liên quan về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Đưa hối lộ” và “Nhận hối lộ”.

Bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền - Giám đốc Công ty LanQ.

Trong vụ án, bị cáo Thân Đức Lại (cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ) bị đưa ra xét xử với cáo buộc nhận hối lộ 700 triệu đồng. Cũng nằm trong vụ án, 18 cựu lãnh đạo, cán bộ của 13 bệnh viện bị xét xử do có hành vi nhận hối lộ 71 tỷ đồng.

Tiền hối lộ đều đặn đưa hàng quý

Theo cáo buôc, Công ty LanQ hoạt động chính trong lĩnh vực bệnh viện, trạm y tế, có đơn vị thành viên là Bệnh viện Y học cổ truyền LanQ, tại tỉnh Bắc Giang (cũ). Công ty này do Nguyễn Manh Quyền là Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng giám đốc.

Việc tạm ứng kinh phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế giai đoạn 2017-2021 thực hiện theo hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Theo đó chậm nhất trước ngày mùng 5 của tháng đầu tiên mỗi quý, các cơ sở y tế chốt số liệu đề nghị thanh toán chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế theo mẫu, gửi bảo hiểm xã hội tỉnh.

Tuy nhiên bị cáo Quyền đã chỉ đạo Nguyễn Thúy Kim (kế toán trưởng Công ty LanQ) chi tiền hối lộ bị cáo Thân Đức Lại để Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang tạo điều kiện giải ngân sớm và vượt quy định tiền tạm ứng kinh phí khám chữa bệnh. Từ quý 1-2017 đến quý 4-2021, Kim đã nhiều lần đến gặp, và đưa từ 7 triệu đến 60 triệu đồng/ quý cho bị cáo Lại.

Bị cáo Phạm Văn Cách - Giám đốc Công ty Sơn Lâm.

Trả lời về mục đích chi tiền hối lộ cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội, bị cáo Quyền khai để "cám ơn anh Lại đã tạo điều kiện thanh toán, tạm ứng cho đơn vị nhanh, đúng hẹn". Dẫu vậy, bị cáo Quyền không nhớ đã đưa tiền bao nhiêu lần nhưng thừa nhận chỉ đạo Kim trực tiếp mang tiền đến phòng cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang. Chỉ có một lần bị cáo Quyền cùng cấp dưới đến chúc Tết và đưa quà cho Lại.

"Sau khi đưa tiền, Công ty có được ưu ái gì không", chủ tọa hỏi. Bị cáo Quyền cho biết, tiền thuốc đều được Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang thanh toán đúng hẹn. "Không những đúng hẹn mà Công ty còn được Bảo hiểm xã hội Bắc Giang thanh toán khi chưa đủ hồ sơ có đúng không", chủ tọa hỏi. Bị cáo Quyền chỉ đáp ngắn gọn "cái này bị cáo không nắm được".

Trả lời thẩm vấn, bị cáo Kim thừa nhận được Giám đốc Công ty LanQ chỉ đạo mang tiền đến phòng làm việc đưa Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang. Thời gian đưa tiền thường vào đầu quý, khoảng ngày 5 mùng 6 của các tháng 1, 4, 7, 10.

Bị cáo Kim khai, cầm phong bì vào phòng làm việc để lên bàn rồi chỉ nói công ty "gửi quà rồi đi về. Nữ kế toán Công ty LanQ phân trần, khi đó không biết là tiền gì mà chỉ mang đưa cho bị cáo Lại "theo lời dặn của cấp trên"… Trong khi đó theo cáo buộc, sau khi gặp, trao đổi và nhờ Thân Đức Lại giúp đỡ, Nguyễn Mạnh Quyền đã nhiều lần chỉ đạo cấp dưới chi tiền cho Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang tổng cộng 700 triệu đồng.

Nhận tiền cho anh em vui

Theo cáo buộc, việc bị cáo Lại nhận tiền diễn ra tại trụ sở Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang vào đầu mỗi quý. Thời gian đưa tiền trùng với lúc Công ty LanQ gửi mẫu đề nghị thanh toán. Viện kiểm sát cáo buộc, cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội Bắc Giang đã nhận hối lộ tổng cộng 700 triệu đồng.

Bị cáo Thân Đức Lai - cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ).

Sau mỗi lần nhận tiền, bị cáo Lại chỉ đạo các trưởng phòng tạo điều kiện, ưu ái cho Công ty LanQ trong quá tình làm thủ tục giải ngân tiền tạm ứng kinh phí. Từ chỉ đạo của Lại, nhiều lần Công ty LanQ được giải ngân khi chưa có biểu mẫu và có hai lần được đề nghị giải ngân tạm ứng vượt quá 80% quy định.

Khai báo tại tòa, cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội Bắc Giang liên tục lần phân trần rằng khi nhận tiền chỉ nghĩ là "ứng xử bình thường trong công tác". Lý giải về mục đích nhận tiền, bị cáo Lại nói: "chỉ hỗ trợ doanh nghiệp trước khó khăn".

Theo lời khai của bị cáo Lại, năm 2016 bị cáo Quyền đến phòng làm việc trình bày Công ty LanQ gặp khó khăn không đủ tiền thanh toán cho bác sĩ, mua thuốc, trong khi Bảo hiểm xã hội thanh toán rất chặt và giữ lại nhiều tiền. Bị cáo Quyền đề nghị được bị cáo Lại tạo điền kiện.

"Tôi không hứa hẹn mà chỉ bảo cứ làm cho đúng thủ tục, còn giúp trong điều kiện nào có thể được thì tôi sẽ giúp" - bị cáo Lại phân bua. Tuy nhiên, bị cáo này thừa nhận sau đó được kế toán của Công ty LanQ đến phòng làm việc đưa tiền.

Cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội khẳng định, những lần đầu đã từ chối nhận tiền. Ban đầu bị cáo Kim chỉ đưa 5, 7 triệu thì Lại bắt mang về nhưng "họ nói đây chỉ là quà thôi, tôi cầm cho anh em vui"… Trước bục khai báo, bị cáo Lại biện minh do nhận thức sai lầm việc nhận quà là "ứng xử bình thường trong công tác", không phải là hành vi phạm tội. Đến khi bị khởi tố, làm việc với Cơ quan điều tra thì bị cáo "xin nhận tội ngay và tự kê khai".

Thuật lại bối cảnh khi nhận hối lộ, bị cáo Lại cho biết, mỗi lần kế toán Kim đến phòng làm việc mang theo phong bì là "vứt vào tập tài liệu của tôi".

Trước lời khai trên, chủ tọa truy vấn: "Bị cáo nói chỉ giúp đỡ trong khuôn khổ cho phép, vậy đã truyền đạt tinh thần này đến cấp dưới thế nào?". Đáp lời, bị cáo Lại khai đã phân tích khó khăn của doanh nghiệp với cấp dưới, đồng thời quán triệt tinh thần phải làm chặt chẽ, chuẩn thủ tục, nhưng cần khẩn trương.

"Bị cáo có biết cấp dưới thực hiện thanh toán cho LanQ nhiều lần khi chưa đủ điều kiện, thiếu tài liệu?", chủ tọa tiếp tục truy. Cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội Bắc Giang Thân Đức Lại nói nhận trách nhiệm, song phân bua "không thể biết hết". Bị cáo biện minh yên tâm vào cấp dưới, nghĩ rằng việc thanh toán mới chỉ là tạm ứng nên “sai sót, lấn sâu vào sai phạm”.

Lâm Vinh