Cựu Phó Chủ tịch tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang bị tuyên phạt 3 năm tù

Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh lĩnh án

Chiều 13/11, sau 2 xét xử và nghị án, HĐXX sơ thẩm TAND TP Hà Nội đã tuyên án đối với bị cáo Lê Đức Giang, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa và 10 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát (Công ty Thiên An Phát) và các đơn vị liên quan.

 Quang cảnh phiên tòa.

Theo nhận định của HĐXX, hành vi phạm tội của các bị cáo nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho tài sản Nhà nước.

Đối với bị cáo Lê Đức Giang, HĐXX xác định, khi giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, bị cáo được phân công giúp Chủ tịch UBND tỉnh theo dõi, chỉ đạo lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản và hoạt động của Sở Tài nguyên và Môi trường.

Tuy nhiên, bị cáo Giang đã ký văn bản chấp thuận chuyển nhượng quyền khai thác Mỏ số 2 và giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát trái quy định pháp luật, gây thất thoát hơn 5,1 tỉ đồng tài sản Nhà nước.

 Bị cáo Lê Đức Giang trước bục khai báo.

Căn cứ tính chất, mức độ hành vi phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, HĐXX tuyên phạt bị cáo Lê Đức Giang 3 năm tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Cùng tội danh, bị cáo Phạm Văn Hoành, cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, bị tuyên phạt 30 tháng tù.

Đối với 9 bị cáo còn lại, HĐXX tuyên phạt các mức án từ 15 tháng tù cho hưởng án treo đến 8 năm tù, theo các tội danh bị truy tố.

Khi lượng hình, HĐXX xem xét các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tự nguyện nộp tiền khắc phục hậu quả vụ án.

 Bị cáo Phạm Văn Hoành trước bục khai báo.

Sai phạm trong chuyển nhượng, cấp phép khai thác cát

Theo cáo trạng của VKSND tối cao, trong quá trình thẩm định, tham mưu, quyết định cho phép chuyển nhượng và cấp giấy phép khai thác khoáng sản tại Mỏ số 2 cho Công ty Thiên An Phát, các bị cáo Lê Đức Giang, Phạm Văn Hoành, Nguyễn Thế Hùng và Nguyễn Văn Tâm đã làm trái chức trách, nhiệm vụ được giao.

Cơ quan tố tụng xác định, do nể nang và vụ lợi, các bị cáo vi phạm quy định tại các Điều 40, 41, 42, 55 và 65 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ, gây thất thoát hơn 5,1 tỉ đồng tài sản Nhà nước.

Trong đó, bị cáo Phạm Văn Hoành, khi giữ chức Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, được giao phụ trách công tác quản lý khoáng sản, trữ lượng khoáng sản. Quá trình giải quyết hồ sơ chuyển nhượng Mỏ số 2, bị cáo Hoành đã ký nháy, tham mưu Giám đốc Sở ký văn bản đề nghị UBND tỉnh chấp thuận chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản; đồng thời trực tiếp ký tờ trình đề nghị cấp giấy phép khai thác cho Công ty Thiên An Phát trái quy định.

 Bị cáo Nguyễn Xuân Tùng trước bục khai báo.

Hai bị cáo Nguyễn Thế Hùng (cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường) và Nguyễn Văn Tâm (cựu chuyên viên Phòng Công nghiệp, Xây dựng và Khoa học công nghệ thuộc Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa), đã có sai phạm trong quá trình tham mưu, thẩm định hồ sơ.

Theo hồ sơ vụ án, Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm (Công ty Thanh Tâm) được UBND tỉnh Thanh Hóa cho phép khai thác khoáng sản tại Mỏ số 2, thuộc xã Thiệu Tân, huyện Thiệu Hóa (cũ), tỉnh Thanh Hóa.

Quá trình chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản, bị cáo Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty Thanh Tâm, đã thỏa thuận với nhóm cổ đông Công ty Thiên An Phát chuyển nhượng mỏ với giá thực tế 62 tỉ đồng, nhưng hợp đồng chỉ ghi giá trị giao dịch 2 tỉ đồng.

 Các bị cáo tại phiên xét xử.

Sau khi ký hợp đồng, Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty Thiên An Phát, gặp bị cáo Lê Đức Giang, khi đó là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, đề nghị giúp đỡ thực hiện thủ tục chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản. Bị cáo Giang đã đồng ý, chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường cùng các đơn vị liên quan giải quyết hồ sơ không đúng quy định. Ngày 10/12/2020, bị cáo Giang ký giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát.

Trong quá trình giải quyết thủ tục chuyển nhượng và cấp phép khai thác khoáng sản, Nguyễn Xuân Tùng đã chi tiền cho một số cán bộ liên quan. Theo hồ sơ vụ án, bị cáo Lê Đức Giang nhận 180 triệu đồng; Phạm Văn Hoành nhận 60 triệu đồng; Nguyễn Thế Hùng nhận 35 triệu đồng và Nguyễn Văn Tâm nhận 20 triệu đồng.

Khai thác cát trái phép trị giá hơn 75,8 tỉ đồng

Đối với nhóm bị cáo thuộc Công ty Thiên An Phát, theo cáo trạng, Nguyễn Xuân Tùng, Hà Thị Nga, Nguyễn Gia Hải và Nguyễn Thị Cúc thống nhất góp vốn để nhận chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản tại Mỏ số 2, mỗi người góp 15,5 tỉ đồng, tổng cộng 62 tỉ đồng.

  Bị cáo Hà Thị Nga trước bục khai báo.   

Cơ quan tố tụng xác định, số tiền này cao hơn nhiều so với giá trị trữ lượng cát còn lại tại mỏ. Mục đích của các bị cáo là lợi dụng giấy phép để khai thác cát trái phép. Từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, các bị cáo Tùng, Nga, Hải và Cúc tổ chức, chỉ đạo khai thác cát trái phép với tổng trị giá hơn 75,8 tỉ đồng. Trong đó, các bị cáo đã tiêu thụ hơn 407.000m3 cát, trị giá hơn 65,4 tỉ đồng.

Kết quả điều tra xác định, Công ty Thiên An Phát đã khai thác hơn 582.000m3 cát; trong khi trữ lượng được cấp phép chỉ khoảng 159.000m3; khai thác vượt phép hơn 434.000m3.

Ngoài hành vi khai thác khoáng sản trái phép, các bị cáo Tùng, Nga, Hải và Cúc còn thống nhất không kê khai thuế, phí đối với toàn bộ sản lượng cát khai thác thực tế mà chỉ kê khai theo sản lượng ghi trong giấy phép.

 Bị cáo Nguyễn Thị Cúc trước bục khai báo.

Từ tháng 4/2023 đến tháng 11/2023, Công ty Thiên An Phát đã khai thác hơn 147.294m3 cát ở trạng thái tự nhiên, tương đương hơn 165.705m3 cát ở trạng thái nở rời.

Tuy nhiên, các bị cáo chỉ kê khai 32.337m3 cát, với tổng doanh thu hơn 4,9 tỉ đồng để thực hiện nghĩa vụ thuế, phí. Còn lại hơn 133.368m3 cát đã bán cho khách hàng không hạch toán vào sổ sách kế toán, không kê khai doanh thu theo quy định.

Theo kết quả giám định được Viện kiểm sát viện dẫn tại phiên tòa, hành vi để ngoài sổ sách kế toán sản lượng cát và doanh thu khai thác đã gây thiệt hại về thuế, phí cho Nhà nước hơn 10 tỉ đồng.

  Bị cáo Nguyễn Gia Hải trước bục khai báo.

  Bị cáo Nguyễn Thị Tâm trước bục khai báo.

Sau đó, nhằm che giấu hoạt động khai thác cát trái phép, các bị cáo tiếp tục kê khai, nộp hơn 2,03 tỉ đồng tiền thuế, phí. Số tiền còn thiệt hại được xác định hơn 8,1 tỉ đồng.

Đối với hành vi trốn thuế, cáo trạng xác định bị cáo Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty Thanh Tâm, đã chuyển nhượng quyền khai thác Mỏ số 2 cho Công ty Thiên An Phát với giá thực tế 62 tỉ đồng.

Tuy nhiên, bị cáo Tâm đã chỉ đạo kế toán xuất hóa đơn giá trị gia tăng hơn 2,59 tỉ đồng, thấp hơn nhiều so với giá trị thanh toán thực tế; đồng thời không ghi nhận khoản thu chuyển nhượng vào sổ kế toán để xác định nghĩa vụ thuế, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 16,39 tỉ đồng.