Đà Nẵng: Cần nâng cao năng lực y tế cấp xã ở vùng cao

Trạm y tế cấp xã là đơn vị trực tiếp thực hiện các dịch vụ y tế cộng đồng. Trong ảnh: Hoạt động tiêm phòng cho trẻ tại Trạm Y tế xã Trà Giáp. Ảnh: PHAN VINH

Khó khăn từ tuyến đầu

Trạm Y tế xã Quế Phước được thành lập trên cơ sở hợp nhất Trạm Y tế Ninh Phước, Trạm Y tế Phước Ninh và Trạm Y tế Quế Lâm, hiện có 16 viên chức, gồm 5 y sĩ, 3 hộ sinh, 2 điều dưỡng, 3 dược sĩ và 3 dân số viên.

Sau khi vận hành theo mô hình mới, trạm duy trì hoạt động tại 3 điểm, đảm nhận nhiều nhiệm vụ như: khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng chống dịch, tiêm chủng, dân số - kế hoạch hóa gia đình, truyền thông giáo dục sức khỏe tại cộng đồng.

Bà Tào Thị Hiền, Phó Trưởng trạm phụ trách Trạm Y tế xã Quế Phước cho biết, năm 2025, tổng lượt khám chữa bệnh tại 3 điểm trạm đạt 4.772 lượt, bằng 115,4% chỉ tiêu giao. Công tác phòng chống dịch được duy trì, trong năm ghi nhận 1 trường hợp sốt xuất huyết, 17 trường hợp thủy đậu, 1 trường hợp tay chân miệng và đã xử lý ổn định.

Dù khối lượng công việc lớn và yêu cầu ngày càng cao, tuyến y tế cơ sở vẫn giữ được nhịp hoạt động, góp phần quan trọng trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là trạm chưa có bác sĩ làm việc thường xuyên, trong khi trang thiết bị, vật tư, thuốc bảo hiểm y tế và điều kiện thanh quyết toán còn hạn chế, khiến năng lực chuyên môn của tuyến đầu chưa thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế.

"Bản thân tôi là hộ sinh nhưng phải đảm nhiệm điều hành chung nên áp lực rất lớn. Chúng tôi vẫn cố gắng duy trì các chương trình y tế, phòng chống dịch, tiêm chủng, chăm sóc bà mẹ - trẻ em, nhưng để tuyến y tế cơ sở phát huy vai trò thì cần được bổ sung bác sĩ và trang thiết bị thiết yếu", bà Hiền nói.

Cán bộ Trạm Y tế xã Quế Phước luôn nỗ lực thực hiện tốt lĩnh vực y tế cộng đồng. Ảnh: PHAN VINH

Tại Trạm Y tế xã Trà Giáp, điều kiện có phần thuận lợi hơn về nhân lực với 11 cán bộ, trong đó có 3 bác sĩ, song thực tế công việc vẫn đặt ra nhiều áp lực. Nhiệm vụ chủ yếu của trạm xoay quanh sơ cứu ban đầu, xử lý vết thương, chăm sóc hộ sinh, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc thông thường và truyền thông phòng bệnh tại cộng đồng.

Bác sĩ Trần Thanh Chương, Trưởng trạm Y tế xã Trà Giáp cho biết, các thiết bị như máy siêu âm, máy huyết học chỉ đáp ứng một phần nhu cầu; trong khi nhiều phương tiện quan trọng như máy chụp X-quang, điện tâm đồ, thiết bị xét nghiệm chuyên sâu vẫn chưa có.

"Có những ca tai nạn ở thôn cách hơn 10km, đường đi khó khăn, cán bộ y tế phải chạy xe máy vào sơ cứu, đưa về trạm rồi mới chuyển tiếp. Nếu có thêm thiết bị và nhân lực, nhiều trường hợp có thể xử lý tốt hơn ngay tại tuyến xã.

Chúng tôi cũng mong được tạo điều kiện học thêm chuyên môn, vận hành máy móc để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm bớt áp lực chuyển tuyến", bác sĩ Chương cho biết.

Cần tiếp sức cho y tế xã

Tại miền núi, trạm y tế cấp xã vẫn là tuyến gần dân nhất, giữ vai trò nền tảng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, đặc biệt ở những vùng có địa hình chia cắt, giao thông chưa thuận lợi.

Với nhiều thôn bản cách trung tâm xã hàng chục kilomet, việc tiếp cận cơ sở y tế là một trở ngại. Nếu trạm không đủ năng lực chuyên môn, người dân buộc phải di chuyển xa hơn, kéo theo chi phí và rủi ro tăng lên.

Theo ông Phan Thanh Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Quế Phước, năm 2025 Trạm Y tế xã vẫn đạt những kết quả đáng ghi nhận: tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ đạt hơn 98%, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi giảm từ 6,84% xuống 5,9%, tổ chức khám mắt cho hơn 200 lượt người, duy trì kiểm tra an toàn thực phẩm và không để xảy ra ngộ độc.

Những con số này cho thấy tuyến y tế cơ sở vẫn đang gánh vác nhiều nhiệm vụ quan trọng, giữ vai trò phòng ngừa, quản lý sức khỏe cộng đồng.

"Địa phương đánh giá cao vai trò của Trạm Y tế xã trong chăm sóc sức khỏe ban đầu và phòng chống dịch bệnh. Tuy nhiên, trạm còn thiếu bác sĩ, trang thiết bị; đội ngũ y tế thôn chưa được đào tạo cơ bản; hạ tầng cũng cần được sửa chữa, nâng cấp.

Xã mong muốn được bố trí bác sĩ về làm việc tại trạm, hỗ trợ đào tạo chuyên môn cho y tế thôn và bổ sung kinh phí để đầu tư trang thiết bị nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân", ông Thanh nói.

Cơ sở thiết bị ở Trạm Y tế xã Trà Giáp chưa đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân. Ảnh: PHAN VINH

Tại xã Trà Giáp, sau sáp nhập, địa bàn rộng hơn, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng lên rõ rệt, trong khi điều kiện đi lại giữa các thôn vẫn còn khó khăn.

Ông Phùng Văn Nam, Chủ tịch UBND xã Trà Giáp cho hay, trạm y tế cấp xã hiện nay còn thiếu nhân lực và trang thiết bị. Nếu được đầu tư đồng bộ, từ bác sĩ, thiết bị đến đào tạo chuyên môn, trạm sẽ phát huy tốt hơn vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, giảm áp lực chuyển tuyến.

"Khi tuyến y tế cơ sở được củng cố vững chắc, khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa miền núi và đồng bằng sẽ dần được thu hẹp, tạo nền tảng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng một cách bền vững", ông Nam cho biết.