Đà Nẵng phát huy vai trò chức sắc, chức việc trong thực thi pháp luật về tôn giáo

Chức sắc, chức việc, nhà tu hành là lực lượng trực tiếp hướng dẫn tín đồ, tổ chức sinh hoạt và triển khai nhiều hoạt động tôn giáo tại cơ sở. Ảnh: PHẠM TIỆP

Đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số

Tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước. Cùng với việc bảo đảm các quyền hợp pháp, pháp luật cũng quy định rõ nguyên tắc, trách nhiệm và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân nhằm bảo đảm hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện đúng quy định, hài hòa với lợi ích của cộng đồng và xã hội.

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 đánh dấu bước tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tín ngưỡng, tôn giáo trong điều kiện thực tiễn có nhiều thay đổi. Luật được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI ngày 23/4/2026, thay thế Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 02/2016/QH14 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 84/2025/QH15.

Việc chủ động phổ biến các quy định mới trước thời điểm Luật có hiệu lực là yêu cầu quan trọng, giúp các tổ chức, cá nhân liên quan hiểu đúng quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình, hạn chế những vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Yêu cầu này càng có ý nghĩa đối với Đà Nẵng, địa phương có địa bàn miền núi, biên giới và cộng đồng dân tộc thiểu số với đời sống văn hóa, tín ngưỡng đa dạng. Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo Đà Nẵng, Thành phố hiện có 39 thành phần dân tộc thiểu số sinh sống tại 37 xã, với gần 165.000 người, chiếm 5,35% dân số; có 276 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Khu vực đồng bào sinh sống chủ yếu ở miền núi, biên giới, trong đó có 6 xã tiếp giáp biên giới Lào.

Đời sống tín ngưỡng của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, Đà Nẵng có 7 tôn giáo với 17 tổ chức tôn giáo, 588 cơ sở thờ tự, 4.634 chức sắc, nhà tu hành, 5.246 chức việc và khoảng 439.845 tín đồ, với 2.020 tín đồ là người dân tộc thiểu số. Sự đa dạng trong các hình thức tín ngưỡng, tôn giáo đòi hỏi công tác tuyên truyền pháp luật phải phù hợp với đặc điểm văn hóa, điều kiện sinh hoạt và khả năng tiếp cận thông tin của từng cộng đồng.

Với sự am hiểu phong tục, tập quán và mối liên hệ gần gũi với cộng đồng, đội ngũ chức sắc, chức việc, nhà tu hành cùng già làng, trưởng bản và người có uy tín có vai trò quan trọng trong việc vận động đồng bào sống “tốt đời, đẹp đạo”, chấp hành pháp luật, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường đoàn kết trong cộng đồng.

Do đó, việc nâng cao nhận thức pháp luật cho chức sắc, chức việc, nhà tu hành, cũng như người có uy tín, nhất là tại các địa bàn có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống có ý nghĩa thiết thực, bởi đây là lực lượng có khả năng chuyển tải các chủ trương, chính sách bằng hình thức gần gũi, phù hợp với thực tiễn địa phương.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Đà Nẵng đã tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 với sự tham gia của chức sắc, chức việc, nhà tu hành và đại diện các tổ chức tôn giáo trên địa bàn.

Hội nghị là hoạt động cụ thể trong quá trình Thành phố triển khai Quyết định số 1382/QĐ-TTg ngày 23/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 449/KH-UBND ngày 29/8/2026 của Ủy ban nhân dân Thành phố về triển khai thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026.

Tại Hội nghị, các đại biểu được giới thiệu, phân tích những nội dung cơ bản, điểm mới của Luật; đồng thời được thông tin, hướng dẫn về các quy định liên quan đến thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Việc gắn tuyên truyền pháp luật với những vấn đề có thể phát sinh trong thực tiễn giúp các tổ chức, cá nhân chủ động tiếp cận, nắm bắt quy định mới, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện khi Luật có hiệu lực.

Đối với địa bàn có đồng bào dân tộc thiểu số, việc cung cấp thông tin đầy đủ cho đội ngũ chức sắc, chức việc còn tạo điều kiện để pháp luật được phổ biến sâu rộng hơn trong cộng đồng. Khi hiểu rõ các quy định, những người trực tiếp hướng dẫn sinh hoạt tôn giáo có thể hỗ trợ tín đồ thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng giải quyết những vấn đề phát sinh theo quy định.

Hiệu quả thực thi pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ phụ thuộc vào công tác quản lý của cơ quan chức năng mà còn gắn liền với nhận thức, trách nhiệm và sự tham gia của chính các tổ chức, cá nhân tôn giáo. Ảnh: THĂNG LONG

Phát huy vai trò chức sắc, chức việc gắn với đặc thù địa bàn

Trong những năm qua, các tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc, nhà tu hành và đồng bào các tôn giáo trên địa bàn TP. Đà Nẵng đã tích cực tham gia các hoạt động xã hội, phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của tôn giáo, đồng hành cùng chính quyền và nhân dân trong quá trình xây dựng, phát triển Thành phố.

Thực tiễn cho thấy, hiệu quả thực thi pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ phụ thuộc vào trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà còn gắn với nhận thức, ý thức chấp hành và sự tham gia của các tổ chức, cá nhân tại cơ sở. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, vai trò của chức sắc, chức việc, nhà tu hành càng cần được phát huy, bởi đây là những người trực tiếp hướng dẫn tín đồ, tổ chức sinh hoạt tôn giáo và có ảnh hưởng nhất định trong cộng đồng.

Khi nắm vững quy định pháp luật, đội ngũ này có thể chủ động hơn trong tổ chức các hoạt động tôn giáo, thực hiện những thủ tục liên quan và hướng dẫn tín đồ chấp hành quy định. Thông qua các hoạt động thường xuyên tại cộng đồng, chức sắc, chức việc, nhà tu hành cũng có thể góp phần giải thích những nội dung pháp luật cần thiết, vận động người dân thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo đúng quy định, đồng thời giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống phù hợp với pháp luật.

Bên cạnh đó, tăng cường sự phối hợp giữa chức sắc, chức việc, nhà tu hành với già làng, trưởng bản và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số sẽ tạo điều kiện để thông tin pháp luật được truyền tải sát với thực tế, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc của người dân đến cơ quan chức năng.

Từ nay đến thời điểm Luật chính thức có hiệu lực, Đà Nẵng cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn các quy định mới, đồng thời chú trọng giải đáp những vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Cùng với sự chủ động của cơ quan quản lý nhà nước, việc phát huy vai trò của chức sắc, chức việc, nhà tu hành và người có uy tín trong vận động tín đồ chấp hành pháp luật, nhất là ở đồng bào dân tộc thiểu số, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành Luật.

Đây cũng là cơ sở để bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện gắn với trách nhiệm tuân thủ pháp luật; tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền, các tổ chức tôn giáo và cộng đồng dân cư. Qua đó, góp phần xây dựng đời sống tín ngưỡng, tôn giáo ổn định, hài hòa, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn Thành phố./.