“Đặc sản” của mỗi hành trình

Ruộng bậc thang tại bản Ngàm.

Hành trình từ một vùng đất hoang sơ trở thành điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng của xứ Thanh, câu chuyện đổi thay đầy thú vị ấy đã và đang được người dân bản Ngàm, xã Sơn Điện kể lại với hàng triệu du khách. Đó là một vùng đất từng khó khăn nhưng con người đã cùng nhau tìm hướng phát triển du lịch và thay đổi cuộc sống. Những câu chuyện chân thật, bình dị khiến du khách không chỉ hiểu thêm về cảnh sắc, văn hóa bản địa mà như chạm tới phần “hồn” của mỗi vùng đất, nơi mỗi người dân là một câu chuyện thú vị, một hành trình cho du khách khám phá.

Chị Lộc Thị Kim, chủ homestay Lộc Kim, thường chia sẻ với du khách việc làm du lịch của bản thân và người dân bản Ngàm. Với chị, khách đến homestay được đón tiếp như những người thân trong nhà. Và chị sẽ kể chuyện về bản, về những người trong bản bằng sự tự hào. “Trước đây, tôi và nhiều người dân bản Ngàm từng rời quê đi làm ăn xa. Khi địa phương phát triển du lịch, chúng tôi trở về phần vì không muốn xa quê, phần mong được góp sức cho quê hương", chị Kim chia sẻ. Theo chị Kim, du lịch cộng đồng muốn phát triển, người dân phải là chủ thể. Họ vừa trực tiếp phục vụ du khách, vừa góp phần tạo dựng và gìn giữ những giá trị làm nên điểm đến. Vì thế, người dân không thể chỉ chờ khách đến mà phải chủ động giới thiệu quê hương, tạo dựng hình ảnh và tìm kiếm thị trường cho chính mình.

Với suy nghĩ ấy, sau khi dựng căn nhà sàn vào năm 2023, chị Kim bắt đầu hành trình tìm kiếm du khách về bản. Ban đầu, chị giới thiệu cảnh quan, điệu múa, những bữa ăn và homestay của gia đình trên mạng xã hội. Sau đó, chị đưa địa chỉ homestay lên Google Maps. Từ những cách làm đơn giản ấy, chị tiếp tục giới thiệu điểm đến trên các diễn đàn du lịch trong nước, rồi trực tiếp kết nối với các hãng lữ hành để đưa khách về bản. Cách làm ấy giúp homestay của chị ngày một đông khách. Hiện mỗi năm, Lộc Kim đón khoảng 500 - 600 lượt khách, trong đó có nhiều người đến từ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số quốc gia như Trung Quốc, Anh...

Chị Lộc Thị Kim, mong muốn mang đến cho du khách những phút giây nghỉ ngơi thoải mái cùng câu chuyện thú vị.

Còn với chị Lữ Thị Nguyện, một trong những hộ dân đầu tiên làm du lịch cộng đồng ở bản Ngàm, hành trình ấy bắt đầu từ sự mạnh dạn của một người phụ nữ dân tộc Thái. Chị tự học cách tìm khách, giới thiệu homestay và từng bước đưa quê hương đến gần hơn với du khách. Trong mỗi câu chuyện kể, chị dành nhiều thời gian giới thiệu về bản sắc của người Thái, từ nếp nhà sàn, món ăn, điệu múa đến phong tục, tập quán. Những điều vốn quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày, qua lời kể của chị, trở thành cách để giới thiệu quê hương và mời gọi du khách đến trải nghiệm, khám phá. Và đó cũng là cách người dân bản Ngàm đã và đang làm du lịch. Mỗi gia đình kể một câu chuyện từ chính cuộc sống của mình, nhưng đều gặp nhau ở niềm tự hào về quê hương và những giá trị văn hóa đang được gìn giữ. Vì thế, phía sau mỗi căn homestay, mỗi bữa cơm hay hoạt động trải nghiệm không chỉ là dịch vụ du lịch, mà còn là câu chuyện về đất, người và bản sắc của bản Ngàm.

Hiện, bản Ngàm có 23 hộ làm du lịch, trong đó có 11 hộ làm du lịch cộng đồng. Giống như chị Kim, chị Nguyện, mỗi gia đình bước vào hành trình làm du lịch với những hoàn cảnh khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở việc nhận ra những giá trị vốn có của quê hương cũng có thể trở thành nguồn lực để phát triển kinh tế. Ở bản Ngàm, lợi thế ấy không chỉ là cảnh quan tự nhiên mà còn nằm trong chính đời sống, văn hóa của cộng đồng. Những nếp nhà sàn, món ăn, điệu múa, tiếng nói, phong tục và cách người dân đón tiếp du khách đều có thể trở thành một phần của trải nghiệm. Từ những giá trị quen thuộc với người dân bản địa, họ mạnh dạn làm du lịch, tìm cách giới thiệu quê hương và tạo thêm sinh kế ngay trên mảnh đất của mình. Vì thế, câu chuyện của những người làm du lịch ở bản Ngàm cũng chính là một phần câu chuyện của quê hương.

Chị Kim trò chuyện cùng khách du lịch.

Ông Đỗ Xuân Ngọc, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Sơn Điện, cho biết: “Điểm thu hút du khách đến với bản Ngàm không chỉ là vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn ở chính con người. Họ đang kể câu chuyện về quê hương bằng công việc và cuộc sống hằng ngày, từ gìn giữ nếp nhà đến bảo tồn văn hóa, đón tiếp và trò chuyện với du khách. Mỗi người góp một phần việc, một câu chuyện, cùng làm nên bản sắc văn hóa và sức hút của bản Ngàm. Đó cũng là những câu chuyện mà du khách muốn được nghe và khám phá”.

Du khách đến bản Ngàm không chỉ để ngắm cảnh, khám phá văn hóa mà còn gặp những con người đang sống và làm nên câu chuyện quê hương bằng chính cuộc đời mình. Từ chị Kim, chị Nguyện và những người từng rời quê trở về, đến những gia đình đang làm du lịch, mỗi người góp một phần vào diện mạo hôm nay của bản Ngàm. Họ trở thành một phần “đặc sản” của vùng đất này, để khi rời đi, du khách không chỉ nhớ cảnh, nhớ văn hóa mà còn nhớ những con người đã gặp.