Đặc sản miền Trung 'kể chuyện' qua những ly cà phê sáng tạo

Trình diễn pha cà phê phục vụ khách tham quan tại chương trình. Ảnh: Trần Lê Lâm - TTXVN

Từ những sản vật mang đậm dấu ấn miền Trung như Sâm Ngọc Linh, Quế Trà My, nước mắm Nam Ô hay các nông sản đặc trưng, nhiều doanh nghiệp và nghệ nhân cà phê tại thành phố Đà Nẵng đang sáng tạo những thức uống mới, kết hợp giữa cà phê và đặc sản địa phương. Không chỉ mang đến trải nghiệm khác biệt cho người tiêu dùng và du khách, những sản phẩm này còn góp phần nâng cao giá trị đặc sản, sản phẩm OCOP, thúc đẩy liên kết giữa nông nghiệp, văn hóa, du lịch và thương mại theo hướng đổi mới sáng tạo.

* Đưa đặc sản địa phương vào chuỗi giá trị mới

Trong bối cảnh phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, nhiều địa phương đang tìm hướng khai thác hiệu quả nguồn lực sẵn có để nâng cao giá trị sản phẩm và tạo lợi thế cạnh tranh.

Việc kết hợp giữa cà phê với các đặc sản truyền thống là một trong những cách làm mới, vừa gia tăng giá trị nguyên liệu vừa tạo thêm sản phẩm phục vụ du lịch trải nghiệm. Định hướng này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát huy giá trị văn hóa trong phát triển kinh tế.

Từ ngày 24-26/7, tại Công viên APEC, UBND phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng tổ chức Đại tiệc Cà phê 2026 - Vietnam Coffee Challenge 2026 với chủ đề "Coffee Fest" thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp, nghệ nhân pha chế, chuyên gia ngành thực phẩm - đồ uống cùng đông đảo người yêu cà phê. Không chỉ quảng bá văn hóa cà phê Việt Nam, sự kiện còn hướng tới kết nối ngành cà phê với các sản phẩm đặc trưng của miền Trung, từng bước hình thành chuỗi giá trị từ nguyên liệu, chế biến đến dịch vụ và du lịch.

Du khách quốc tế thích thú thưởng thức các loại cà phê Việt Nam tại chương trình. Ảnh: Trần Lê Lâm - TTXVN

Điểm nhấn của chương trình là không gian "Cà phê sáng tạo Đà Nẵng", giới thiệu nhiều sản phẩm kết hợp giữa cà phê với đặc sản miền Trung như Cà phê Mắm Nam Ô, Cà phê Sâm Ngọc Linh, Cà phê Quế Trà My và Cà phê Bơ. Mỗi sản phẩm là một cách kể chuyện khác nhau về vùng đất miền Trung.

Chia sẻ về định hướng phát triển này, ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường Hải Châu, cho biết xứ Quảng nói chung và Đà Nẵng nói riêng có nhiều sản vật nổi tiếng, giàu giá trị kinh tế và văn hóa như Sâm Ngọc Linh, Quế Trà My, nước mắm Nam Ô cùng nhiều sản phẩm địa phương khác.

Theo ông Nguyễn Văn Duy, các sản vật này không chỉ là hàng hóa mà còn chứa đựng câu chuyện về lịch sử, văn hóa, phương thức sản xuất và đời sống cộng đồng. “Việc kết hợp những sản phẩm địa phương với cà phê - một thức uống quen thuộc và có khả năng lan tỏa rộng, tạo ra những trải nghiệm mới cho người dân và du khách. Qua đó, các giá trị bản địa có thêm cơ hội được giới thiệu rộng rãi hơn”, ông Nguyễn Văn Duy chia sẻ.

Người dân, du khách thưởng thức cà phê mắm tại chương trình. Ảnh: Trần Lê Lâm - TTXVN

Phường Hải Châu được lựa chọn tổ chức sự kiện bởi đây là khu vực có thế mạnh về thương mại - dịch vụ, chiếm hơn 92% cơ cấu kinh tế của phường. Với vị trí trung tâm thành phố, Hải Châu được xem là “phòng khách” của Đà Nẵng, nơi tập trung đông người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm. Việc đưa các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và nguyên liệu địa phương vào những thức uống phổ biến như cà phê không chỉ tạo ra sự đổi mới trong cách thưởng thức mà còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và thúc đẩy liên kết vùng.

Ông Duy cho rằng, đây cũng là một hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, khi doanh nghiệp không chỉ khai thác nguồn nguyên liệu sẵn có mà còn nghiên cứu, phát triển những sản phẩm mới có giá trị gia tăng cao hơn. Nhằm phát triển các sản phẩm cà phê sáng tạo, Trung tâm Cung ứng Dịch vụ sự nghiệp công phường Hải Châu đã ký kết hợp tác với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sự kiện Cà phê Lớn và Trình Cà Phê để nghiên cứu, mở rộng các dòng sản phẩm kết hợp giữa cà phê và nguyên liệu bản địa. * Những ly cà phê mang câu chuyện của miền TrungTrong số các sản phẩm được giới thiệu, Cà phê Mắm Nam Ô tạo nhiều sự chú ý bởi sự kết hợp giữa cà phê Robusta Việt Nam với bột nước mắm được chế biến từ nước mắm Nam Ô truyền thống. Đại diện cơ sở nước mắm Nam Ô Hương Làng Cổ, anh Nguyễn Thái Nhật Huy cho biết, sản phẩm được nghiên cứu với mong muốn đưa giá trị làng nghề đến gần hơn với du khách thông qua một hình thức trải nghiệm mới. Hiện sản phẩm chủ yếu được giới thiệu tại cơ sở sản xuất và các sự kiện để tiếp nhận phản hồi trước khi thương mại hóa.Theo anh Huy, bột nước mắm được cô đặc từ nước mắm truyền thống rồi kết hợp cùng cà phê và lớp kem mỏng, tạo nên sự hài hòa giữa vị đắng, vị béo và vị mặn nhẹ đặc trưng. "Chúng tôi mong muốn tạo thêm một cách để du khách khám phá văn hóa làng nghề Nam Ô thông qua ly cà phê", anh Huy chia sẻ.Nếu Cà phê Mắm Nam Ô gợi nhớ câu chuyện của làng biển thì Cà phê Bơ của Trình Cà Phê lại khai thác nguyên liệu nông nghiệp địa phương. Được phát triển từ năm 2018, sản phẩm kết hợp cà phê Robusta đặc sản với bơ tươi xay mịn, tạo nên hương vị riêng biệt.Theo anh La Toàn, phụ trách phát triển sản phẩm của Trình Cà Phê, ngoài Cà phê Bơ, doanh nghiệp còn phát triển nhiều dòng thức uống kết hợp với Sâm Ngọc Linh, Quế Trà My, dừa nướng Hội An và các nguyên liệu đặc trưng khác của miền Trung. "Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là tạo ra một thức uống mới mà còn để mỗi sản phẩm trở thành câu chuyện về nguyên liệu, vùng đất và con người miền Trung", anh La Toàn cho biết. Sự sáng tạo này nhận được nhiều phản hồi tích cực từ du khách. Chị Nguyễn Thị Ngọc Vân, du khách đến từ Hà Nội cho biết, ban đầu chị khá bất ngờ với các loại cà phê kết hợp đặc sản địa phương, đặc biệt là cà phê mắm. Tuy nhiên sau khi thưởng thức, chị đánh giá các hương vị được phối hợp hài hòa và giúp du khách hiểu thêm về những nét văn hóa đặc trưng của Đà Nẵng. Với thông điệp "Taste - Art - Experience", Đại tiệc Cà phê 2026 còn tổ chức nhiều hoạt động như trải nghiệm cà phê Việt, khám phá quy trình rang - xay - pha chế - thử nếm, giới thiệu sản phẩm địa phương và cuộc thi Vietnam Coffee Challenge 2026 dành cho các barista, nghệ nhân pha chế và cộng đồng yêu cà phê trên cả nước. Từ những hạt cà phê quen thuộc, sự kết hợp với các đặc sản miền Trung đang mở ra hướng phát triển mới, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm. Những ly cà phê sáng tạo không chỉ mang đến hương vị mới mà còn trở thành phương tiện quảng bá văn hóa, giới thiệu đặc sản và góp phần phát triển du lịch trải nghiệm. Đây cũng là cách Đà Nẵng từng bước khai thác hiệu quả lợi thế sẵn có, kết hợp đổi mới sáng tạo với phát huy giá trị văn hóa để tạo ra những sản phẩm có bản sắc và giá trị gia tăng cao hơn./.