Đại biểu muốn 'Sinh viên 5 tốt' không dừng ở tấm giấy chứng nhận

Tại Hội nghị Ban Chấp hành T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam lần thứ 5 (mở rộng), khóa XI, ngày 25/8 ở Khánh Hòa, nhiều đại biểu đề nghị đổi mới cách đánh giá hoạt động Hội theo hướng giảm đếm số lượng, tăng đo lường chất lượng và tác động.

Các ý kiến được tổng hợp trên cơ sở tài liệu đăng tải trên hệ thống hội nghị và trao đổi trực tiếp tại Hội nghị. Đại biểu cơ bản thống nhất với các dự thảo, đồng thời đề nghị làm rõ hơn kết quả, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm của từng cấp bộ Hội.

Đánh giá phong trào bằng những thay đổi của sinh viên

Góp ý dự thảo Báo cáo tổng kết công tác Hội và phong trào sinh viên năm học 2025 - 2026, các đại biểu đánh giá, văn bản phản ánh khá toàn diện hoạt động trong năm học, từ phong trào 'Sinh viên 5 tốt', nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo đến tình nguyện, hội nhập quốc tế và chăm lo sinh viên.

Đại biểu Trần Việt Tuấn - Chủ tịch Hội Sinh viên TP. Cần Thơ.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, báo cáo cần đi xa hơn việc thống kê số hoạt động và lượt sinh viên tham gia.

Theo các đại biểu, cần làm rõ phong trào tạo ra thay đổi gì về năng lực, thái độ, cơ hội học tập, việc làm và khả năng cống hiến của sinh viên. Những chương trình có quy mô lớn nhưng tác động chưa rõ cũng cần được đánh giá lại.

Một số đại biểu đề nghị rà soát, chuẩn hóa số liệu giữa phần thuyết minh, phụ lục và các tờ trình; thống nhất cách sử dụng các khái niệm "sinh viên", "hội viên", "lượt sinh viên" và "số sinh viên thực tế".

Với chỉ tiêu chưa đạt hoặc đạt không đồng đều, báo cáo cần nêu nguyên nhân và xác định địa bàn, nhóm sinh viên còn hạn chế, thay vì chỉ sử dụng số liệu bình quân.

Những vấn đề gần với đời sống sinh viên như áp lực học tập, việc làm, chi phí sinh hoạt, sức khỏe tinh thần, lừa đảo trên mạng, sử dụng AI có trách nhiệm và liêm chính học thuật... cũng được đề nghị phân tích sâu hơn.

‘Sinh viên 5 tốt’ cần được phát huy sau tuyên dương

Đối với báo cáo sơ kết giữa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Sinh viên Việt Nam lần thứ XI, đại biểu đề nghị phân loại các chỉ tiêu thành bốn nhóm: Đã hoàn thành hoặc vượt; có khả năng hoàn thành; cần nỗ lực cao; và có nguy cơ không hoàn thành.

Mỗi nhóm cần gắn với nguyên nhân, giải pháp và mốc thời gian cụ thể cho nửa cuối nhiệm kỳ.

Đại biểu cũng lưu ý, cần đánh giá sự đồng đều giữa các địa bàn, nhóm sinh viên và loại hình trường; chỉ rõ những mô hình hiệu quả nhưng chưa được nhân rộng.

Với phong trào ‘Sinh viên 5 tốt’, một số ý kiến đề nghị xây dựng hệ sinh thái phát huy sau tuyên dương, kết nối sinh viên đạt danh hiệu với cựu sinh viên, chuyên gia, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và các dự án cộng đồng.

Hồ sơ rèn luyện được đề xuất số hóa, có khả năng xác thực và sử dụng lâu dài. Theo các đại biểu, điều này có thể giúp danh hiệu 'Sinh viên 5 tốt' gia tăng giá trị trong học tập, nghề nghiệp và quá trình cống hiến của sinh viên.

Phát triển tài năng công nghệ từ ý tưởng đến thương mại hóa

Về chương trình công tác Hội và phong trào sinh viên năm học 2026 - 2027, các đại biểu cơ bản thống nhất với ba nhiệm vụ trọng tâm, 10 chỉ tiêu và ba nhiệm vụ đột phá.

Để bảo đảm khả thi, đại biểu đề nghị mỗi chỉ tiêu phải có cách đo lường, nguồn dữ liệu, đơn vị chịu trách nhiệm, tần suất cập nhật và minh chứng đầu ra.

Với nhiệm vụ chuyển đổi số và AI, T.Ư Hội được đề nghị xây dựng kiến trúc dữ liệu dùng chung, chuẩn kết nối và nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân ngay từ đầu.

"Không nên để mỗi đơn vị phát triển một nền tảng riêng", một số ý kiến đề nghị, bởi điều này có thể gây khó khăn cho việc liên thông dữ liệu và tăng khối lượng cập nhật tại cơ sở.

Đối với tài năng công nghệ, đại biểu đề xuất xây dựng hệ sinh thái liên tục từ phát hiện ý tưởng, cố vấn chuyên môn, thử nghiệm trong phòng lab, kết nối doanh nghiệp, đến bảo hộ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa sản phẩm.

Cơ hội tiếp cận cũng cần được mở rộng tới sinh viên ở địa bàn khó khăn, các trường ngoài khối Kỹ thuật và sinh viên Việt Nam ở nước ngoài.

Lấy sản phẩm làm thước đo tình nguyện

Với nhiệm vụ "Mỗi trường học là một dự án tình nguyện vì cộng đồng", các đại biểu đồng tình với cách tiếp cận lấy sản phẩm và tác động làm thước đo.

Mỗi dự án được đề nghị xác định ít nhất bốn nội dung: vấn đề cộng đồng cần giải quyết, sản phẩm cụ thể, nhóm thụ hưởng và phương án duy trì sau chiến dịch.

Đối với 248 xã biên giới, đại biểu đề nghị xây dựng bản đồ nhu cầu, kết nối trường học với địa bàn phù hợp và huy động nguồn lực liên ngành. Việc triển khai không nên chạy theo số lượng dự án hoặc áp dụng một mô hình cho mọi địa phương.

Chỉ tiêu đào tạo 40.000 cán bộ Hội cũng được đề nghị chuyển từ đếm lượt tham gia sang đánh giá năng lực sau tập huấn, với chương trình riêng cho cán bộ chủ chốt, cán bộ cơ sở, cán bộ kiểm tra, dữ liệu và truyền thông.

Kiểm tra để tháo gỡ khó khăn cho cơ sở

Với chương trình công tác kiểm tra năm học 2026 - 2027, các đại biểu cho rằng, kiểm tra cần đồng thời phát hiện, chấn chỉnh hạn chế và hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho cơ sở.

Các chuyên đề được đề xuất gắn với những nhiệm vụ trọng tâm như: chất lượng phong trào 'Sinh viên 5 tốt', quản lý dữ liệu và bảo vệ thông tin cá nhân, dự án tình nguyện, thi đua - khen thưởng, tài chính Hội và giải quyết kiến nghị của hội viên, sinh viên.

Kiểm tra trực tiếp, trực tuyến, tự kiểm tra và kiểm tra chéo nên được kết hợp dựa trên mức độ rủi ro, hạn chế yêu cầu cơ sở chuẩn bị lại những tài liệu đã có trên hệ thống.

Sau mỗi cuộc kiểm tra, cần có kết luận ngắn gọn, xác định nội dung cần khắc phục, đơn vị chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Kết quả cũng cần được theo dõi sau kiểm tra.

Đề nghị công khai việc tiếp thu góp ý

Các đại biểu đề nghị sau Hội nghị, mỗi nhiệm vụ lớn cần xác định rõ đầu mối chủ trì, đơn vị phối hợp, sản phẩm, tiến độ, nguồn lực và phương thức đánh giá.

T.Ư Hội được đề nghị sớm ban hành hướng dẫn, bộ chỉ số và biểu mẫu dữ liệu dùng chung, đồng thời tập huấn ngay từ đầu năm học để cơ sở có thời gian triển khai.

Hội nghị Ban Chấp hành T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam lần thứ 5 (mở rộng), khóa XI, ngày 25/8 ở Khánh Hòa.

Một số đại biểu đề nghị tiếp tục duy trì hệ thống hoinghi.hoisinhvien.com.vn như kênh nghiên cứu, góp ý và theo dõi việc tiếp thu ý kiến.

Với nội dung chưa được tiếp thu, cơ quan soạn thảo nên giải trình ngắn gọn; nội dung được tiếp thu cần thể hiện rõ vị trí chỉnh sửa. Đại biểu cho rằng, cách làm này giúp tăng tính minh bạch và tạo điều kiện để các đơn vị theo dõi quá trình hoàn thiện văn bản.

Các góp ý sẽ được tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện các văn bản trình Hội nghị, làm cơ sở triển khai công tác Hội và phong trào sinh viên năm học 2026 - 2027 theo hướng rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm và chú trọng kết quả thực chất.