Đại biểu Quốc hội: Cấm trù dập, sa thải người báo tin tai nạn lao động

Ảnh minh họa. Ảnh: Hoàng Việt

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 09/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động. 

LÀM RÕ TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỘNG VÀ VAI TRÒ CỦA CÔNG ĐOÀN

Góp ý về quy định cấm cản trở khai báo, cung cấp thông tin và xử lý tai nạn, bệnh nghề nghiệp, đại biểu Nguyễn Vũ Trung, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng bên cạnh việc cấm cản trở khai báo, cần bổ sung quy định cấm các hành vi gây bất lợi cho người báo tin.

Người sử dụng lao động hoặc người quản lý không được đe dọa, gây sức ép, kỷ luật, hạ lương, điều chuyển công việc bất lợi hay sa thải người lao động chỉ vì họ báo tai nạn, cung cấp thông tin hoặc làm chứng.

Theo đại biểu Nguyễn Vũ Trung, cơ chế bảo vệ này cũng cần áp dụng đối với đại diện người lao động tham gia phản ánh, làm rõ vụ việc, qua đó tạo điều kiện để người lao động mạnh dạn lên tiếng khi xảy ra tai nạn hoặc phát hiện nguy cơ mất an toàn.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn

Đại biểu cho rằng quy định về trách nhiệm báo cáo sau khi người lao động đã kiến nghị người sử dụng lao động nhưng không được khắc phục cần được xem xét theo hướng linh hoạt hơn. Đối với nguy cơ trực tiếp, người lao động phải được báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền, không phải chờ hoàn tất các bước kiến nghị nội bộ.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động và vai trò của công đoàn, bảo đảm nghĩa vụ này gắn với trách nhiệm khắc phục nguyên nhân, cung cấp thông tin trung thực và không chuyển chi phí phòng ngừa sang người lao động.

CẦN TĂNG CƯỜNG ỨNG DỤNG DỮ LIỆU

Thảo luận về dự án Luật, đại biểu Trần Mạnh Huy, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng đề nghị hoàn thiện các quy định theo hướng tăng cường ứng dụng dữ liệu trong cảnh báo, phòng ngừa tai nạn lao động; phát hiện sớm nguy cơ bệnh nghề nghiệp và làm rõ trách nhiệm tiếp nhận, xử lý thông tin về nguy cơ mất an toàn.

Đại biểu Trần Mạnh Huy, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn.

Theo đại biểu Trần Mạnh Huy, bên cạnh những tai nạn lao động nghiêm trọng dễ nhận diện, còn có những tổn thương âm thầm, tích tụ qua nhiều năm như bệnh cơ, xương, khớp do làm việc sai tư thế, mang vác nặng; suy giảm thính lực do tiếng ồn; ảnh hưởng đến bàn tay do rung động hoặc tổn thương mắt, hệ hô hấp do bụi và hóa chất.

Nếu không được giám sát, phát hiện và can thiệp sớm, những tổn thương này có thể khiến người lao động suy giảm, thậm chí mất khả năng làm việc. Hệ lụy không chỉ đối với bản thân người lao động mà còn ảnh hưởng đến thu nhập gia đình, hoạt động của doanh nghiệp và chi phí y tế, an sinh xã hội.

Từ thực tế đó, đại biểu cho rằng cần bổ sung quy định về sử dụng dữ liệu phục vụ cảnh báo, phòng ngừa tai nạn lao động và giám sát việc khắc phục nguy cơ; đồng thời khuyến khích ứng dụng thiết bị giám sát tự động và trí tuệ nhân tạo tại những nơi có nguy cơ cao, phù hợp với quy mô, điều kiện của từng doanh nghiệp, tránh phát sinh chi phí và thủ tục không cần thiết…

BẢO ĐẢM GIẢI QUYẾT ĐẦY ĐỦ QUYỀN LỢI NGƯỜI LAO ĐỘNG

Bày tỏ tán thành với việc sửa đổi Luật An toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế đề nghị hoàn thiện các quy định về điều tra tai nạn lao động, giải quyết chế độ cho người bị nạn và tăng cường thanh tra, kiểm tra dựa trên rủi ro.

Góp ý khoản 10 Điều 1 sửa đổi Điều 35, đại biểu cho rằng quy định người sử dụng lao động thành lập đoàn điều tra cấp cơ sở đối với tai nạn làm bị thương nhẹ hoặc bị thương nặng một người lao động có thể tiềm ẩn xung đột lợi ích, bởi doanh nghiệp vừa chịu trách nhiệm về an toàn, vừa trực tiếp điều tra tai nạn.

Tại công trường xây dựng, nếu công nhân bị thương nặng do thiết bị nâng hạ không an toàn mà đoàn điều tra chỉ xem xét thao tác của công nhân, bỏ qua trách nhiệm bảo dưỡng, huấn luyện và giám sát của doanh nghiệp thì nguyên nhân gốc rễ có thể bị bỏ sót.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn.

Vì vậy, đại biểu đề nghị đoàn điều tra phải bảo đảm khách quan, có đại diện công đoàn và người có chuyên môn phù hợp; trường hợp có khiếu nại, tố cáo hoặc căn cứ cho thấy việc điều tra thiếu khách quan, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh cần kiểm tra, quyết định điều tra lại.

Liên quan đến các quy định về chuyển hồ sơ khi có dấu hiệu tội phạm và giải quyết chế độ khi vụ tai nạn bị khởi tố, đại biểu nhấn mạnh việc chuyển hồ sơ hình sự không đồng nghĩa quyền lợi của người bị nạn bị tạm dừng.

Đại biểu cũng đề nghị chỉnh lý khoản 7, khoản 9 Điều 35 theo hướng thông báo tiến độ, kết quả cho người bị nạn và thân nhân; chia sẻ hồ sơ giữa các cơ quan; quy định rõ việc giải quyết chế độ trong trường hợp vụ việc được khởi tố, không khởi tố hoặc đình chỉ, đồng thời xác định đầu mối, thời hạn và trách nhiệm tài chính.

Đối với công tác thanh tra, kiểm tra, góp ý khoản 21 Điều 1 sửa đổi Điều 89, đại biểu cho rằng cần thực hiện dựa trên mức độ rủi ro, gắn với theo dõi việc khắc phục vi phạm.

"Mặc dù dự thảo đã phân định trách nhiệm giữa cơ quan thanh tra và cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra chuyên ngành, khoản 2 Điều 89 vẫn cần bổ sung nguyên tắc kiểm tra theo nguy cơ và yêu cầu chuyên môn. Theo đó, cần kiểm tra căn cứ vào ngành nghề, quy mô, lịch sử tuân thủ; ưu tiên cơ sở có nguy cơ cao, vi phạm nhiều lần và huy động chuyên gia kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu nguy hiểm", đại biểu nêu rõ.