Đại biểu Quốc hội kỳ vọng vào những quyết sách về khoa học, công nghệ từ Đại hội XIV

Động lực then chốt của tăng trưởng

Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng nêu rõ: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực then chốt của tăng trưởng; là nền tảng nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh; là công cụ nâng cao hiệu quả quản trị, năng lực tự chủ quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh; là phương thức để tạo ra các mô hình kinh doanh mới, việc làm mới, giá trị gia tăng mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Tập trung phát triển công nghệ chiến lược. Thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia toàn diện, trước hết là hoàn thiện hạ tầng số, dữ liệu số; xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, công dân số; bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu; đẩy mạnh ứng dụng, phổ cập kỹ năng số, thu hẹp khoảng cách số; tạo môi trường thử nghiệm, khuyến khích đổi mới, bảo vệ sáng tạo.

Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học; đưa khoa học công nghệ vào từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương, từng doanh nghiệp.

Muốn đột phá về công nghệ, phải bắt đầu từ con người và cơ chế. Không thể chủ quan, duy ý chí. Phải có cơ chế trọng dụng nhân tài; cơ chế đánh giá dựa trên sản phẩm; cơ chế tài chính linh hoạt; cơ chế hợp tác công tư; cơ chế đặt hàng nhiệm vụ khoa học gắn với yêu cầu phát triển.

Khoa học, công nghệ phải đi vào đời sống, phục vụ người dân, nâng năng suất lao động, giảm chi phí xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đổi mới mạnh mẽ tư duy về phát triển

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, đại biểu Quốc hội Trương Xuân Cừ - đoàn Hà Nội cho biết, việc Đảng xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển thể hiện bước tiến rất quan trọng trong tư duy phát triển của đất nước.

Đại biểu Quốc hội Trương Xuân Cừ, đoàn Hà Nội

Đây không chỉ là sự kế thừa các chủ trương trước đây, mà là sự nâng tầm về nhận thức và yêu cầu hành động, trong bối cảnh mô hình tăng trưởng truyền thống đã dần bộc lộ những giới hạn.

Điều này không chỉ tạo niềm tin và động lực mạnh mẽ cho cộng đồng khoa học, doanh nghiệp mà còn khẳng định quyết tâm chính trị trong việc đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số thực sự trở thành trụ cột phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Theo đại biểu Trương Xuân Cừ, trong điều kiện hội nhập sâu rộng và cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, nếu không dựa vào khoa học công nghệ, chúng ta sẽ khó nâng cao năng suất lao động, cải thiện năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và càng khó tạo ra những bước phát triển đột phá.

Do đó, khoa học và công nghệ cần được coi là nguồn lực trực tiếp của tăng trưởng, gắn chặt với hoạt động sản xuất kinh doanh và quản trị, chứ không chỉ dừng lại ở nghiên cứu hay khẩu hiệu.

Việc phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cũng mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế, đặc biệt trong việc hình thành các mô hình kinh doanh mới, ngành nghề mới và việc làm mới. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng và gia tăng giá trị nội địa.

Quan trọng hơn, việc làm chủ khoa học và công nghệ gắn trực tiếp với năng lực tự chủ, tự cường của quốc gia, qua đó củng cố sức mạnh nội sinh và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế. Thực tiễn cho thấy, những quốc gia coi khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển đều đạt được bước tiến mạnh mẽ.

"Ở Việt Nam, nhiều doanh nghiệp công nghệ và tổ chức nghiên cứu đã chủ động nắm bắt xu hướng, từng bước làm chủ công nghệ trong nhiều ngành, lĩnh vực, qua đó khẳng định trí tuệ Việt Nam hoàn toàn có khả năng tiếp cận và chinh phục các lĩnh vực công nghệ hiện đại" - đại biểu Trương Xuân Cừ nhấn mạnh.

Quan tâm tới nội dung Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV nêu: "Muốn đột phá về công nghệ, phải bắt đầu từ con người và cơ chế. Phải có cơ chế trọng dụng nhân tài", ông Cừ cho rằng, con người, đặc biệt là đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao, chính là yếu tố quyết định khả năng sáng tạo, làm chủ và phát triển công nghệ.

Để nhân tài phát huy hết năng lực, điều quan trọng là phải có cơ chế phù hợp, thực chất và đủ sức cạnh tranh, từ môi trường làm việc, đãi ngộ, đến quyền tự chủ trong nghiên cứu và triển khai ứng dụng.

Việc xây dựng cơ chế trọng dụng nhân tài không chỉ giúp thu hút, giữ chân các nhà khoa học giỏi, mà còn tạo động lực đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, qua đó hình thành các đột phá công nghệ, nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Quỳnh Nga