Đại đoàn kết: Từ cội nguồn sức mạnh đến năng lực kiến tạo tương lai
Đại đoàn kết không chỉ là bài học giữ nước được đúc kết từ máu xương, mà đang chuyển mình thành năng lực nội sinh, động lực chiến lược đưa Việt Nam bứt phá vào kỷ nguyên vươn mình.
Tháng 11 năm nay, cả nước kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026) – Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Nhìn lại gần một thế kỷ đồng hành cùng vận mệnh dân tộc, bài học về sức mạnh khối đại đoàn kết vẫn vẹn nguyên giá trị: khi triệu trái tim chung một nhịp đập, mọi thác ghềnh lịch sử đều có thể vượt qua.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại phường Ba Đình, Hà Nội. Ảnh: TTXVN.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, sức mạnh ấy đang được nâng tầm từ giá trị tinh thần thành nguồn lực vật chất, năng lực quản trị quốc gia vì mục tiêu độc lập, tự chủ, tự cường và hạnh phúc của nhân dân.
Khi "dân là gốc", khó khăn nào cũng vượt qua
Dân tộc Việt Nam trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, đối mặt liên miên với hiểm họa thiên tai, trị thủy và giặc giã ngoại xâm. Từ thực tiễn hưng vong ấy, cha ông ta đã đúc kết quy luật muôn đời: Lòng dân là gốc rễ của sức mạnh quốc gia. Tư tưởng "khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc" thời Trần, hay lời răn dạy bất hủ của Nguyễn Trãi "đẩy thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân" đã chứng minh chân lý: Cơ đồ chỉ vững khi lòng dân quy tụ.
Tuy nhiên, trước năm 1930, dẫu tinh thần yêu nước sục sôi, các phong trào kháng chiến vẫn lâm vào bế tắc do thiếu đường lối tập hợp lực lượng. Bước ngoặt chiến lược xuất hiện khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và ban hành Chỉ thị thành lập Hội Phản đế đồng minh ngày 18/11/1930. Lần đầu tiên, yêu cầu đại đoàn kết được thể chế hóa thành một tổ chức chính trị - xã hội có tính chất mặt trận rộng rãi.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tặng quà cho người dân và học sinh giỏi vượt khó tại ngày hội. Ảnh: Đại Đoàn Kết
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân". Tùy theo từng thời kỳ cách mạng, Mặt trận đã vận dụng linh hoạt các hình thức tổ chức: Từ Mặt trận Dân chủ Đông Dương (1936-1939), Mặt trận Việt Minh (1941) làm nên Cách mạng Tháng Tám năm 1945; Mặt trận Liên Việt (1951) với Chiến thắng Điện Biên Phủ; đến Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (1960) và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1955) kết hợp sức mạnh hai miền làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975.
Bài học lớn nhất xuyên suốt 96 năm là, kiên định đặt lợi ích tối cao của quốc gia, dân tộc lên trên hết; lấy nhân dân làm trung tâm và "cầu đồng, tồn dị" – tôn trọng khác biệt chính đáng để tạo nên sự đồng thuận bền vững.
Biến giá trị tinh thần thành nguồn lực vật chất
Đại đoàn kết không phải là khẩu hiệu trừu tượng mà luôn được minh chứng sinh động trong những thời khắc gian nan nhất của đất nước.
Khi đại dịch COVID-19 bùng phát, tinh thần "ai có gì giúp nấy, ai có công giúp công, ai có của giúp của" đã được khơi dậy mạnh mẽ. Quỹ vắc-xin phòng, chống COVID-19 chỉ sau thời gian ngắn phát động đã huy động hơn 11.000 tỷ đồng từ sự đóng góp tự nguyện của người dân, doanh nghiệp trong và ngoài nước. Cùng với chiến lược "ngoại giao vắc-xin" thần tốc, Việt Nam đã đi sau về trước, trở thành một trong những quốc gia có tỷ lệ bao phủ vắc-xin cao nhất thế giới.

Lực lượng quân đội hỗ trợ dựng lại nhà cho người dân bị ảnh hưởng bởi bão lũ, thiên tai. Ảnh: QK5
Gần đây hơn, khi siêu bão Yagi tàn phá miền Bắc gây ra những mất mát đau lòng tại Làng Nủ, Nậm Tông, Kho Vàng, hay "Chiến dịch Quang Trung" thần tốc xây dựng và sửa chữa hơn 36.000 căn nhà cho người dân miền Trung bị bão lũ, tình đồng bào và sự sẻ chia đã trở thành điểm tựa tái thiết cuộc sống. Sức mạnh đoàn kết còn thể hiện rõ nét qua sự đồng hành của các tôn giáo – điển hình như Phật giáo đóng góp hơn 7.500 tỷ đồng cho an sinh xã hội, đồng bào Công giáo thực hiện phương châm "người Công giáo tốt cũng là công dân tốt", cùng các phong trào nghĩa tình vì cộng đồng tại các đô thị lớn.
Những thực tiễn này khẳng định một quy luật, khi Đảng, Nhà nước hành động bằng "mệnh lệnh từ trái tim", đặt an toàn và quyền lợi của nhân dân lên trên hết, sức mạnh tinh thần sẽ lập tức chuyển hóa thành nguồn lực vật chất to lớn để bảo vệ và phát triển đất nước.
Bước chuyển tư duy trong kỷ nguyên vươn mình
Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng mãnh liệt, đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Tại Đại hội XIV của Đảng, nội hàm đại đoàn kết tiếp tục được nâng lên tầm cao mới. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là truyền thống tinh thần mà còn là năng lực phát triển quốc gia, là sức mạnh khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Để thực hiện điều đó, điểm tương đồng lớn nhất quy tụ mọi người Việt Nam yêu nước hôm nay chính là: Lấy mục tiêu xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc làm ngọn cờ tập hợp.
Bối cảnh mới cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm an ninh toàn diện – từ an ninh con người, kinh tế, năng lượng đến an ninh mạng và dữ liệu. Trước nguy cơ tin giả, phân cực trên không gian số, việc gia cường "sức đề kháng số" cho người dân, đồng thời chuyển đổi số Mặt trận với các nền tảng như "Mặt trận số 24/7" trở thành đòi hỏi cấp thiết nhằm mở rộng biên giới mềm của khối đại đoàn kết.

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng mãnh liệt. Chinhphu.vn
Trong bài viết “Đại đoàn kết phải trở thành mục tiêu, động lực, nguồn lực chiến lược phát triển đất nước nhanh, bền vững và vì hạnh phúc của Nhân dân” của PGS.TS. Phạm Minh Chính - Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ, mới đây, PGS.TS. Phạm Minh Chính chỉ ra, để sức mạnh khối đại đoàn kết tạo ra bước chuyển về chất, cần chuyển hóa mạnh mẽ vào việc thực thi các đột phá chiến lược.
Trong đó có, đột phá thể chế và thực thi, thể chế hóa thực chất quan điểm "Dân là gốc", bảo đảm phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Thước đo hiệu quả của thể chế chính là sự hài lòng của người dân, tháo gỡ triệt để các rào cản sản xuất, đẩy mạnh cải cách hành chính và phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực. Đồng thời, triển khai bài bản Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn 2045.
Đột phá nhân lực và phát triển con người, lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu. Triển khai phong trào "Bình dân học vụ số" nâng cao năng lực thích ứng công nghệ cho toàn dân. Đổi mới phương thức tập hợp nhằm thu hút trí thức, doanh nhân trẻ và đặc biệt là nguồn lực chất xám, công nghệ của hơn 6,5 triệu kiều bào ở nước ngoài - xem kiều bào là bộ phận không thể tách rời, trở về cống hiến như "người trong một nhà".
Hay, đột phá hạ tầng và cơ chế hợp tác công tư (PPP), phát huy sức dân trong giải phóng mặt bằng, tạo đồng thuận triển khai các dự án hạ tầng giao thông, hạ tầng số, chuyển đổi xanh. Đẩy mạnh hợp tác công tư theo phương châm "5 hóa" (số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị, hài hòa hóa lợi ích), lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư nhân, bảo đảm minh bạch và phân bổ hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân...
Có thể thấy, chặng đường 96 năm đã chứng minh, sức mạnh quốc gia bắt nguồn từ nhân dân, được nhân lên gấp bội bằng khối đại đoàn kết và kết tinh ở cuộc sống ấm no của mỗi gia đình. Khi mỗi người dân đều cảm nhận mình là một phần của vận mệnh đất nước, được tôn trọng, lắng nghe và thụ hưởng công bằng thành quả đổi mới, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ là bệ phóng vững chắc nhất đưa con tàu Việt Nam kiêu hãnh tiến vào kỷ nguyên vươn mình.
